Schaarste
Schaarste betekent dat er van iets niet onbeperkt veel is. In de economie is het de reden dat dingen een prijs hebben: was alles onbeperkt beschikbaar, dan hoefde je er niets voor op te geven.
Bij geld ligt schaarste gevoelig. Geld dat makkelijk bij te maken is, verliest zijn waarde ten opzichte van geld dat dat niet is. Dat is de kern van het onderscheid tussen 'hard' en 'zacht' geld (zie Bitcoin gebruiken en Fiat geld).
Absolute schaarste
Bijzonder aan bitcoin is dat de schaarste absoluut is en vooraf vastligt. Er komen er nooit meer dan 21 miljoen, en het tempo waarin ze erbij komen ligt vast in de regels: elke 210.000 blokken halveert de uitgifte (zie halving). Niemand kan dat schema veranderen zonder dat vrijwel het hele netwerk daarmee instemt.
Dat verschilt van andere schaarse zaken:
- Goud is schaars, maar bij een hogere prijs loont het om meer te delven. Het aanbod reageert dus op de vraag.
- Grond is beperkt, maar niet deelbaar, niet verplaatsbaar en niet onderling uitwisselbaar.
- Fiat geld kent geen bovengrens; centrale banken kunnen de hoeveelheid aanpassen (zie monetair beleid en Quantitative easing).
Kanttekeningen
Schaarste alleen maakt iets niet waardevol. Er zijn talloze schaarse dingen waar niemand iets voor overheeft. Schaarste werkt pas als er ook vraag is, en die vraag komt bij bitcoin voort uit de andere eigenschappen: dat het te controleren, te verplaatsen en te delen is, en dat niemand het je kan afnemen zolang je de sleutels zelf beheert.
Ook goed om te weten: het feit dat bitcoin deelbaar is tot acht decimalen betekent dat '21 miljoen' geen praktische beperking is. Er zijn 2,1 quadriljoen kleinste eenheden (satoshi's).
