Monetair beleid
Het **monetair beleid** is het geheel van maatregelen waarmee een autoriteit de geldhoeveelheid en kredietverlening in een economie beïnvloedt. In het huidige financiële systeem ligt die bevoegdheid bij **centrale banken**, zoals de Europese Centrale Bank (ECB) of de Amerikaanse Federal Reserve (Fed).
Doelstellingen
Centrale banken sturen monetair beleid aan de hand van doelstellingen als:
- **Prijsstabiliteit** — inflatie rond een bepaald doel houden (ECB: ~2%)
- **Werkgelegenheid** — economische activiteit stimuleren
- **Financiële stabiliteit** — crisissen voorkomen of dempen
Instrumenten in het fiat stelsel
| Instrument | Werking |
|---|---|
| Beleidsrente | Goedkoper of duurder maken van lenen |
| Kwantitatieve verruiming (QE) | Centrale bank koopt obligaties → meer geld in omloop |
| Reserveverplichtingen | Bepaalt hoeveel banken moeten aanhouden |
| Forward guidance | Verwachtingen sturen via communicatie |
De centrale bank kan in principe onbeperkt nieuwe geldeenheden creëren. Dit is een bewuste ontwerpkeuze van het fiat stelsel: flexibiliteit boven schaarste.
Kritiek op centraal monetair beleid
Critici, waaronder Oostenrijkse economen en Bitcoiners, stellen dat centrale sturing leidt tot:
- **Inflatie** en uitholling van koopkracht
- **Verkeerde prijssignalen** in de economie (malinvestment)
- **Oneerlijke herverdeling** — nieuw geld bereikt sommigen eerder dan anderen (Cantillon-effect)
- **Politieke beïnvloeding** van wat een onafhankelijk orgaan zou moeten zijn
Bitcoin als alternatief
Bitcoin heeft een **door code vastgelegd monetair beleid** dat geen centrale autoriteit vereist:
- Maximaal **21 miljoen BTC**, nooit meer
- Nieuwe bitcoins alleen via mining, als blokbeloning
- Elke ~4 jaar een **halving**: de uitgifte wordt gehalveerd
- Volledig transparant en publiek verifieerbaar
Waar fiat monetair beleid discretionair is (afhankelijk van beslissingen van mensen), is Bitcoin's beleid regelgebaseerd en onveranderlijk zonder consensus van het hele netwerk.
