Monetair beleid
Het monetair beleid is het geheel van maatregelen waarmee een autoriteit de geldhoeveelheid en kredietverlening in een economie beïnvloedt. In het huidige financiële systeem ligt die bevoegdheid bij centrale banken, zoals de Europese Centrale Bank (ECB) of de Amerikaanse Federal Reserve (Fed).
Doelstellingen
[bewerken | brontekst bewerken]Centrale banken sturen monetair beleid aan de hand van doelstellingen als:
- Prijsstabiliteit — inflatie rond een bepaald doel houden (ECB: ~2%)
- Werkgelegenheid — economische activiteit stimuleren
- Financiële stabiliteit — crisissen voorkomen of dempen
Instrumenten in het fiat stelsel
[bewerken | brontekst bewerken]| Instrument | Werking |
|---|---|
| Beleidsrente | Goedkoper of duurder maken van lenen |
| Kwantitatieve verruiming (QE) | Centrale bank koopt obligaties → meer geld in omloop |
| Reserveverplichtingen | Bepaalt hoeveel banken moeten aanhouden |
| Forward guidance | Verwachtingen sturen via communicatie |
De centrale bank kan in principe onbeperkt nieuwe geldeenheden creëren. Dit is een bewuste ontwerpkeuze van het fiat stelsel: flexibiliteit boven schaarste.
Kritiek op centraal monetair beleid
[bewerken | brontekst bewerken]Critici, waaronder Oostenrijkse economen en Bitcoiners, stellen dat centrale sturing leidt tot:
- Inflatie en uitholling van koopkracht
- Verkeerde prijssignalen in de economie (malinvestment)
- Oneerlijke herverdeling — nieuw geld bereikt sommigen eerder dan anderen (Cantillon-effect)
- Politieke beïnvloeding van wat een onafhankelijk orgaan zou moeten zijn
Bitcoin als alternatief
[bewerken | brontekst bewerken]Bitcoin heeft een door code vastgelegd monetair beleid dat geen centrale autoriteit vereist:
- Maximaal 21 miljoen BTC, nooit meer
- Nieuwe bitcoins alleen via mining, als blokbeloning
- Elke ~4 jaar een halving: de uitgifte wordt gehalveerd
- Volledig transparant en publiek verifieerbaar
Waar fiat monetair beleid discretionair is (afhankelijk van beslissingen van mensen), is Bitcoin's beleid regelgebaseerd en onveranderlijk zonder consensus van het hele netwerk.
