Monetair beleid: verschil tussen versies
Uit BitcoinWiki.nl
Nieuwe pagina: Monetair beleid — uitleg fiat stelsel + Bitcoin als alternatief |
Fix: markdown bold (**) vervangen door MediaWiki bold (''') |
||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
Het | Het '''monetair beleid''' is het geheel van maatregelen waarmee een autoriteit de geldhoeveelheid en kredietverlening in een economie beïnvloedt. In het huidige financiële systeem ligt die bevoegdheid bij '''centrale banken''', zoals de Europese Centrale Bank (ECB) of de Amerikaanse Federal Reserve (Fed). | ||
== Doelstellingen == | == Doelstellingen == | ||
| Regel 5: | Regel 5: | ||
Centrale banken sturen monetair beleid aan de hand van doelstellingen als: | Centrale banken sturen monetair beleid aan de hand van doelstellingen als: | ||
* | * '''Prijsstabiliteit''' — inflatie rond een bepaald doel houden (ECB: ~2%) | ||
* | * '''Werkgelegenheid''' — economische activiteit stimuleren | ||
* | * '''Financiële stabiliteit''' — crisissen voorkomen of dempen | ||
== Instrumenten in het fiat stelsel == | == Instrumenten in het fiat stelsel == | ||
| Regel 30: | Regel 30: | ||
Critici, waaronder Oostenrijkse economen en Bitcoiners, stellen dat centrale sturing leidt tot: | Critici, waaronder Oostenrijkse economen en Bitcoiners, stellen dat centrale sturing leidt tot: | ||
* | * '''Inflatie''' en uitholling van koopkracht | ||
* | * '''Verkeerde prijssignalen''' in de economie (malinvestment) | ||
* | * '''Oneerlijke herverdeling''' — nieuw geld bereikt sommigen eerder dan anderen ([[Cantillon-effect]]) | ||
* | * '''Politieke beïnvloeding''' van wat een onafhankelijk orgaan zou moeten zijn | ||
== Bitcoin als alternatief == | == Bitcoin als alternatief == | ||
Bitcoin heeft een | Bitcoin heeft een '''door code vastgelegd monetair beleid''' dat geen centrale autoriteit vereist: | ||
* Maximaal | * Maximaal '''21 miljoen BTC''', nooit meer | ||
* Nieuwe bitcoins alleen via [[mining]], als blokbeloning | * Nieuwe bitcoins alleen via [[mining]], als blokbeloning | ||
* Elke ~4 jaar een | * Elke ~4 jaar een '''[[halving]]''': de uitgifte wordt gehalveerd | ||
* Volledig transparant en publiek verifieerbaar | * Volledig transparant en publiek verifieerbaar | ||
Waar fiat monetair beleid discretionair is (afhankelijk van beslissingen van mensen), is Bitcoin's beleid regelgebaseerd en onveranderlijk zonder consensus van het hele netwerk. | Waar fiat monetair beleid ''discretionair'' is (afhankelijk van beslissingen van mensen), is Bitcoin's beleid ''regelgebaseerd'' en onveranderlijk zonder consensus van het hele netwerk. | ||
== Zie ook == | == Zie ook == | ||
Huidige versie van 20 feb 2026 15:07
Het monetair beleid is het geheel van maatregelen waarmee een autoriteit de geldhoeveelheid en kredietverlening in een economie beïnvloedt. In het huidige financiële systeem ligt die bevoegdheid bij centrale banken, zoals de Europese Centrale Bank (ECB) of de Amerikaanse Federal Reserve (Fed).
Doelstellingen
[bewerken | brontekst bewerken]Centrale banken sturen monetair beleid aan de hand van doelstellingen als:
- Prijsstabiliteit — inflatie rond een bepaald doel houden (ECB: ~2%)
- Werkgelegenheid — economische activiteit stimuleren
- Financiële stabiliteit — crisissen voorkomen of dempen
Instrumenten in het fiat stelsel
[bewerken | brontekst bewerken]| Instrument | Werking |
|---|---|
| Beleidsrente | Goedkoper of duurder maken van lenen |
| Kwantitatieve verruiming (QE) | Centrale bank koopt obligaties → meer geld in omloop |
| Reserveverplichtingen | Bepaalt hoeveel banken moeten aanhouden |
| Forward guidance | Verwachtingen sturen via communicatie |
De centrale bank kan in principe onbeperkt nieuwe geldeenheden creëren. Dit is een bewuste ontwerpkeuze van het fiat stelsel: flexibiliteit boven schaarste.
Kritiek op centraal monetair beleid
[bewerken | brontekst bewerken]Critici, waaronder Oostenrijkse economen en Bitcoiners, stellen dat centrale sturing leidt tot:
- Inflatie en uitholling van koopkracht
- Verkeerde prijssignalen in de economie (malinvestment)
- Oneerlijke herverdeling — nieuw geld bereikt sommigen eerder dan anderen (Cantillon-effect)
- Politieke beïnvloeding van wat een onafhankelijk orgaan zou moeten zijn
Bitcoin als alternatief
[bewerken | brontekst bewerken]Bitcoin heeft een door code vastgelegd monetair beleid dat geen centrale autoriteit vereist:
- Maximaal 21 miljoen BTC, nooit meer
- Nieuwe bitcoins alleen via mining, als blokbeloning
- Elke ~4 jaar een halving: de uitgifte wordt gehalveerd
- Volledig transparant en publiek verifieerbaar
Waar fiat monetair beleid discretionair is (afhankelijk van beslissingen van mensen), is Bitcoin's beleid regelgebaseerd en onveranderlijk zonder consensus van het hele netwerk.
