Quantitative easing
Quantitative easing (QE), in het Nederlands kwantitatieve verruiming, is een instrument van centrale banken om de economie te stimuleren wanneer het verlagen van de rente niet meer werkt of niet meer kan.
Bij QE koopt een centrale bank op grote schaal obligaties op, meestal staatsobligaties, en betaalt daarvoor met nieuw gecreëerd geld. De verkopers krijgen geld op hun rekening, de koersen van die obligaties stijgen en de rente erop daalt. De bedoeling is dat lenen goedkoper wordt, dat er meer geïnvesteerd en uitgegeven wordt, en dat de inflatie richting het doel van de centrale bank beweegt.
Waar het vandaan komt
[bewerken | brontekst bewerken]Japan paste het als eerste toe rond 2001. Na de financiële crisis van 2008 volgden de Amerikaanse Federal Reserve, de Bank of England en later de Europese Centrale Bank. Tijdens de coronapandemie in 2020 werd het opnieuw op grote schaal ingezet.
Waarom bitcoiners het vaak noemen
[bewerken | brontekst bewerken]QE is voor veel bitcoingebruikers het meest zichtbare voorbeeld van wat ze aan het huidige geldstelsel bezwaarlijk vinden: de hoeveelheid geld kan naar believen worden uitgebreid, en dat gebeurt door een klein aantal mensen. Terugkerende bezwaren:
- Het verzwakt de koopkracht van wie spaart in die valuta (zie Inflatie).
- Het nieuwe geld komt niet bij iedereen tegelijk aan. Wie er als eerste bij is, profiteert het meest; dat heet het Cantillon-effect.
- Het verstoort de rente als prijssignaal, waardoor er wordt geïnvesteerd in projecten die anders niet rendabel waren geweest (zie Bitcoin en Economische Theorieën).
Daar staat de gangbare economische verdediging tegenover: zonder ingrijpen was de schade van de crises van 2008 en 2020 waarschijnlijk veel groter geweest, en de gevreesde hoge inflatie bleef na 2008 jarenlang uit.
Bitcoin kent geen equivalent van QE: het uitgifteschema ligt vast en kan niet worden bijgesteld om de economie te sturen. Zie Schaarste.
