Bewerken van Bitcoin en de Fiscus

De Nederlandse fiscus vereist dat je [[bitcoin]] opgeeft. Dat loopt vaak wat achter. In de aangifte die je in 2026 doet, doe je aangifte over 2025. En geef je de waarde van je bitcoin op op 1 januari 2025. Dit kan soms wat verwarrend zijn.

* ''Raadpleeg de informatie van de belastingdienst en schakel bij onzekerheid een belastingadministrateur of accountant in. De informatie hier wordt slechts ter educatie & amusement verschaft! Fouten voorbehouden.''
* ''Heb je kennis over de situatie in andere Nederlands-sprekende landen? Voeg dit aub toe!''

=== Korte samenvatting ===
* Bitcoin en andere cryptovaluta's vertegenwoordigen waarde en tellen als vermogen.  Als het totaal vermogen boven het heffingsvrij vermogen (in 2026 per persoon € 59.357) komt, geef je dit op onder box 3 (sparen en beleggen);
* Voor personen die zakelijk handelen in cryptovaluta's kan dit worden gezien als werk en leiden tot heffing in box 1 (inkomen uit werk en inkomen).

{{Quote|Cryptovaluta horen tot uw bezittingen in box 3. Van uw cryptovaluta geeft u de waarde in het economische verkeer aan op 1 januari (peildatum). U hanteert daarbij de koers op de peildatum van het gebruikte omwisselplatform.}}

==== Belastingregels over vermogen ====
Elke belastingplichtige in Nederland die meer vermogen heeft dan het bedrag dat is vrijgesteld, moet over haar vermogen belasting betalen. Dit valt onder Box3 (sparen en beleggen). De belangrijkste regels zijn:

* Er wordt een '''fictief rendement''' verondersteld
* Over dit rendement wordt belasting geheven: het tarief is 36% (2023 tot en met 2026)
** Is het forfaitair rendement 6%, dan is de effectieve belasting dus 6% x 36% = 2,16% over het vermogen boven de vrijstelling.
** Bij de invoering van de box 3-systematiek was het fictief rendement 4% over het hele vermogen (minus de belastingvrije voet). Van 2017 tot en met 2022 werd gerekend met schijven en een verondersteld beleggingsmengsel. Na het zogeheten Kerstarrest van de Hoge Raad (24 december 2021) is dat stelsel vervangen: sinds 2023 gelden drie aparte categorieën met elk een eigen percentage, namelijk banktegoeden, overige bezittingen (waaronder bitcoin) en schulden. 
* Het vermogen wordt eenmalig per jaar, op '''1 januari''' vastgesteld, de zgn '''peildatum'''; die waarde geldt voor dát fiscale jaar.
** Voor de belastingaangifte over 2021 geldt dus de waarde op 1 januari 2021. De aangifte dient uiterlijk in April 2022 ingediend te zijn.
** Heb je pas sinds 2 januari enige cryptovaluta in bezit, hoef je dus geen Box 3 belasting te betalen over dat jaar.
* Er geldt een heffingsvrij vermogen: 
** komt het vermogen niet boven de grens, is er geen vermogensheffing;
** komt het vermogen wel boven de grens, geldt het fictief rendement over het meerdere (dwz vermogen minus belastingvrije voet) en wordt hier belasting over geheven;
** Voor alleenstaanden geldt in 2026 een heffingsvrij vermogen van € 59.357 en voor fiscale partners samen € 118.714. In 2025 was dat € 57.684 respectievelijk € 115.368.
Kijk ook even naar de uitleg over de belastingaangifte 2019 van Bitmymoney op [https://youtu.be/lYMlAIK2gLM YouTube].

==== Waarde Bitcoin op peildatum ====
Aandelen verhandeld op bijv. de AEX kennen een [[Koers|slotkoers]], om 17:00 uur. Voor Bitcoin geldt dat niet, daar vindt 24x7 handel en prijsvorming plaats. Ook lopen de koersen op verschillende exchanges voortdurend een beetje uiteen. De vraag rijst, welke koers moeten we dan hanteren? Op de website van de belastingdienst staat hierover: "U hanteert daarbij de koers op de peildatum van het gebruikte omwisselplatform".  

Het is belangrijk om consistent te zijn. Zorg dat je koers elk jaar op dezelfde manier vaststelt. Je kan prijs bijvoorbeeld nemen die je ophaalt van [https://peildatum.nl/ peildatum.nl] of een standaard van je eigen platform. 
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
|+
Als voorbeeld de peildatumwaarde uit peildatum volgens Coinbase
!
!Waarde op peildatum<br/>1 januari*
!Heffingsvrij
vermogen
!Belasting** per Bitcoin<br/>(indicatief)
|-
| colspan="4" |Zie [https://Peildatum.nl peildatum.nl] voor latere jaren
|-
|2023
|€ 15.401
|€ 57.000
|€ 304
|-
|2022
|€ 40.750
|€ 50.650
|€ 240
|-
|2021
|€ 23.860
|€ 50.000
|€ 140
|-
|2020
|€ 6.402
|€ 30.846
|€ 34
|-
|2019
|€ 3.237
|
|€ 19
|-
|2018
|€ 12.261
|
|
|}
''<nowiki>**</nowiki> voor waarde Bitcoin > belastingvrije voet. Berekeningen onder voorbehoud via https://www.berekenen.nl/inkomen/vermogensbelasting-berekenen )'' 

==== Ontwikkelingen vermogensbelasting ====
Je betaalt geen vermogensbelasting als je op 1 januari van het jaar waar je aangifte over doet, dan het heffingsvrij vermogen hebt. Eventueel samen met je partner het dubbele. Daarboven betaal je vermogensbelasting ''over het meerdere''. 

Onder vermogen valt je spaargeld, beleggingen en dus ook je Bitcoin. Maar (eerste) eigen huis en hypotheek vallen buiten de vermogensbelasting. 

De basis is dat de overheid uitgaat van rendement op vermogen dat je vervolgens opgeeft in Box 3 (vermogensbelasting). De overheid worstelt met een juiste inschatting van het rendement over het vermogen: het '''fictieve rendement.''' Zeker nu een aantal spaarders protest hebben aangetekend tegen het te hoge fictieve rendement van 4% waar spaarders voor werden aangeslagen, terwijl de rente zelfs negatief was. 

Daarom maakt de overheid nu een splitsing tussen beleggen en sparen. Voor bezitters van Bitcoin niet voordelig, omdat Bitcoin dan als belegging wordt aangeslagen. Je ziet hierboven dan ook dat ondanks de lagere [[koers]], er méér belasting per Bitcoin wordt ingehouden.

Bitcoin valt in de categorie '''overige bezittingen''', waarvoor het hoogste forfaitaire percentage geldt. De actuele parameters:

{| class="wikitable"
!Jaar
!Heffingsvrij vermogen (per persoon)
!Tarief
!Forfait overige bezittingen (o.a. bitcoin)
|-
|2026
|€ 59.357
|36%
|6,00%
|-
|2025
|€ 57.684
|36%
|5,88%
|-
|2024
|€ 57.000
|36%
|6,04%
|-
|2023
|€ 57.000
|32%
|6,17%
|}

De percentages voor banktegoeden en schulden worden pas na afloop van het jaar definitief vastgesteld; het percentage voor overige bezittingen staat vooraf vast.

=== Tegenbewijsregeling: heffing over je werkelijke rendement ===
Sinds 1 juli 2025 geldt de Wet tegenbewijsregeling box 3. Die geeft je het recht om aan te tonen dat je '''werkelijke''' rendement lager was dan het forfaitaire rendement waarmee de Belastingdienst rekent. Is dat zo, dan wordt er over het werkelijke rendement geheven. Vanaf belastingjaar 2025 verwerk je dit direct in de aangifte; voor eerdere jaren gaat het via een apart formulier (Opgaaf werkelijk rendement).

Voor bitcoinbezitters zijn twee punten belangrijk:

* Het werkelijke rendement omvat niet alleen wat je hebt ontvangen, maar ook de '''waardestijging of waardedaling''' van je bezittingen. Je hoeft dus niet verkocht te hebben: ook een papieren winst telt mee. In een jaar waarin de koers hard is gestegen pakt de tegenbewijsregeling voor bitcoin dus meestal juist ''ongunstig'' uit.
* Een negatief totaalrendement wordt op € 0 gesteld en kun je niet verrekenen met andere jaren.

Kosten zoals aan- en verkoopkosten zijn niet aftrekbaar; alleen rente over box 3-schulden telt mee.

=== Wat er verandert: Wet werkelijk rendement ===
De tegenbewijsregeling is een tijdelijke oplossing. Het kabinet werkt aan de Wet werkelijk rendement box 3, die het forfaitaire stelsel helemaal moet vervangen. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028; het wetsvoorstel is op 19 mei 2025 bij de Tweede Kamer ingediend. Voor bezittingen als bitcoin wordt daarin een vermogensaanwasbelasting voorzien: je betaalt dan jaarlijks over de waardeaangroei, ook zonder verkoop. Controleer de actuele stand van zaken bij de Rijksoverheid, want aan dit voorstel wordt nog gesleuteld.

=== Inkomstenbelasting voor actieve handelaren ===
Indien je actief in cryptovaluta's handelt, een regelmatige day trader bent die daar meerdere uren per dag mee bezig bent, kan het zijn dat de fiscus jouw inkomsten hieruit als inkomen gaat belasten. Dan geef je dit als Box 1, inkomen, aan.

=== De Belastingdienst krijgt vanaf 2026 gegevens van cryptoplatforms ===
Waar de fiscus vroeger grotendeels afhankelijk was van wat je zelf opgaf, verandert dat nu. Op grond van de Europese richtlijn DAC8 (en de internationale tegenhanger CARF) verzamelen aanbieders van cryptodiensten '''vanaf 1 januari 2026''' gegevens over hun klanten: identiteitsgegevens, fiscaal nummer, saldi en transacties. Die gegevens moeten uiterlijk '''31 januari 2027''' bij de Belastingdienst worden aangeleverd, over kalenderjaar 2026, en worden daarna binnen de EU automatisch uitgewisseld. Platforms zijn verplicht je hierover te informeren.

Praktisch betekent dit dat bitcoin die je bij een platform met een vergunning aanhoudt vanaf 2026 bij de fiscus bekend is. Voor bitcoin in eigen beheer geldt dat niet, maar de aangifteplicht is daar precies hetzelfde.

=== (Gevaar van) niet opgeven ===
Regelmatig lezen we in chatgroepen mensen die stoer aankondigen dat ze hun crypto's voor de fiscus verborgen houden.  Dat gaan we hier zeker niet aanbevelen, al was het maar omdat het onwettig is. 

Maar bedenk ook: als je plotseling een auto, huis of yacht met helikopterdeck gaat kopen dat de fiscus vragen gaat stellen. Waar komt die rijkdom opeens vandaan?  En bij de fiscus geldt (helaas): schuldig, tenzij je je onschuld aannemelijk kan maken.. Hou dan ook een goede administratie bij van je aankoop, verkoop en de trades die je tussendoor hebt gedaan om discussie te voorkomen. Helaas...     Leuker kunnen we het niet maken

{{Quote|Wanneer je jouw vermogen in bitcoin en andere cryptovaluta niet aangeeft bij de belastingaangifte en de Belastingdienst hier achter komt, zijn de consequenties groot. De Belastingdienst kan een boete opleggen tot 300 procent van de belasting die je hoorde te betalen (en die je logischerwijs dan alsnog moet dokken). Dat niet alleen: het kan zomaar zijn dat de Belastingdienst je besluit strafrechtelijk te vervolgen. De Belastingdienst kan tot vijf jaar na de aangifte nog aankloppen om verhaal te halen.}}
:''Bron: [https://www.manners.nl/bitcoin-cryptovaluta-belastingaangifte/ Manners.nl]''
Sinds 30 december 2024 geldt in de hele EU de MiCA-verordening, die de eerdere registratieplicht bij De Nederlandsche Bank op grond van de anti-witwasrichtlijn (AMLD5) heeft vervangen. Onder het oude regime<ref>[https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-146.html], Implementatiewet wijziging vijfde anti-witwasrichtlijn</ref>  staan aanbieders van cryptodiensten onder toezicht van De Nederlandse Bank (DNB) en moeten ze zich houden aan [https://maxius.nl/wet-ter-voorkoming-van-witwassen-en-financieren-van-terrorisme/ de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme] (Wwft) en [https://maxius.nl/sanctiewet-1977 de Sanctiewet 1977]. DNB verwacht van aanbieders van cryptodiensten dat zij van alle cliënten bij onboarding een profiel, inclusief verwacht transactiegedrag, opstellen. Afwijkingen van dit profiel en verwacht verdrag kunnen een aanleiding zijn om een transactie te analyseren om te beoordelen of deze moet worden aangemerkt als ongebruikelijk. Dit kan betekenen dat een aanbieder van een cryptodienst bijvoorbeeld vraagt naar een kopie van je aangifte inkomenstenbelasting. Het opzettelijk verborgen houden van vermogen, ongeacht de wettige/onwettige herkomst, wordt gezien als witwassen, waardoor aanbieders van cryptodiensten verplicht zijn om hiervan een melding te maken. 

== Referenties ==