De Bitcoin Standaard (boek)

<<<DEZE PAGINA IS NIET AF. VERWIJS DUS OOK (NOG) NIET NAAR DEZE PAGINA>>>

Algemene informatie

Het originele boek, The Bitcoin Standard, is in het Engels uitgebracht in 2018 en is geschreven door Saifedean Ammous.

Op de voorkant van het boek staat er een Rai-steen, twee goudstaven en een bitcoin wallet QR-code afgebeeld.

Informatie over De Bitcoin Standaard: Het Decentrale Alternatief Voor Centraal Bankieren:

Uitgever: Konsensus Network - The Bitcoin Publishing House

Distributeur: BTCDirectg

Ontwerp boekomslag & zetwerk: Niko Laamanen

De Bitcoin Standaard is hier of hier te koop.

Auteur: Saifedean Ammous

Dr. Saifedean Ammous is de auteur van The Bitcoin Standard. Ammous is hoogleraar economie aan de Libanese Amerikaanse Universiteit en is lid van het centrum voor kapitalisme en samenleving aan de Columbia-universiteit. Ammous behaalde doctorstitel (PhD) in duurzame ontwikkeling.

Website van Saifedean Ammous.

Samenvatting van De Bitcoin Standaard per hoofdstuk

❝Aan mijn vrouw en dochter, die mij een reden gaven om te schrijven, en aan Satoshi Nakamoto, die mij iets gaf dat het waard was om voor te schrijven. - Saifedean Ammous

Geld

Bitcoin kan de functie van geld vervullen. Om dit te begrijpen dien je geld te begrijpen; door van geld de functie tevens de geschiedenis te bestuderen.

Er zijn drie belangrijke eigenschappen van geld:

1. Ruilmiddel; een goed dat wordt geaccepteerd als ruilmiddel.

2. Middel voor waardeopslag; om iets een goed middel voor waardeopslag te zijn dient dit een goede verkoopbaarheid te hebben.

Dit is afhankelijk van drie factoren:

1. Verkoopbaar op schaal; een goed dat makkelijk onderverdeeld kan worden in kleinere- of grotere eenheden.
2. Verkoopbaar over afstand; een goed dat makkelijk te vervoeren of mee te nemen is. Monetaire middelen hebben vaak een hoge waarde per gewichtseenheid.
3. Verkoopbaarheid door tijd; de meest belangrijke factor van deze drie. Een goed moet zijn waarde in de toekomst niet verliezen, zodat de houder geen economische waarde verliest door het aanhouden van dit goed. Het goed moet een goed oppotmiddel zijn. Het goed moet bijvoorbeeld niet kunnen bederven, zoals het bestand zijn tegen corrosie en rotten. Als men vis op zal slaan zal als waardeopslag, zal dit bederven en zijn economische waarde door de tijd heen verliezen. De geschiedenis laat zien dat geld een gemeenschappelijke eigenschap had; namelijk dat er niet makkelijk nieuwe eenheden van gemaakt kunnen worden, zodat het goed waardevast blijft.

Hoe moeilijk het is om nieuwe eenheden van geld te maken, wordt de hardheid van geld genoemd. Geld waarbij het moeilijk is om nieuwe eenheden van te kunnen maken noemen we hard geld. Geld waarbij er wel makkelijk nieuwe eenheden van gemaakt kunnen worden noemen we makkelijk geld.

Geldhardheid wordt bepaald door twee begrippen:

1. Stock (het bestaande aanbod)

2. Flow (nieuw aanbod van geld)

Met deze twee begrippen kunnen we de stock-flow verhouding (stock to flow ratio) bepalen. Als geld een laag stock-flow verhouding heeft wordt kan er veel nieuw aanbod (flow) van dit goed aangeboden worden ten opzichte van het bestaande aanbod (stock). Dit zal resulteren in een drastisch verhoogd bestaande aanbod, waardoor de waarde van dit goed zal dalen. Voor geld zou je graag een goed willen met een hoge stock-flow verhouding. Dus geld met een hoog bestaand aanbod (stock), waarbij er weinig nieuw aanbod (flow) zal zijn. Dus: om waarde over tijd te behouden, dient er weinig nieuw aanbod van het goed te zijn.

3. Rekeneenheid; een goed dat wordt gebruikt om de prijzen mee uit de drukken.

Primitief geld

In het verleden zijn er verschillende vormen van geld gebruikt; bijvoorbeeld Rai-stenen. Dit waren grote, ronde, uit kalksteen gehouwen stenen met een gat in het midden (op de kaft van De Bitcoin Standaard staat een Rai-steen afgebeeld). Ondanks dat de stenen zeer zwaar waren en honderden mensen nodig waren om deze te verplaatsen, waren ze toch verkoopbaar op afstand. Dit omdat het hele dorp wist wie de eigenaren van de stenen zijn. Bij verandering van eigenaar werd het dorp ingelicht wie de nieuwe eigenaar is van de steen. Op deze manier hoefde de steen niet verplaatst te worden. De verkoopbaarheid door tijd bleef bestaan, omdat deze stenen moeilijk en met hoge kosten waren te maken.

Ook zijn schelpen in het verleden vaak gebruikt als geld in Noord-Amerika tot aan Afrika en Azië. Er werden schelpen gebruikt die het best verkoopbaar waren destijds; schelpen die hun waarde het beste vast hielden. Dit waren schelpen die schaarser en moeilijker vindbaar waren. Deze waardevastheid verdween als gevolg van onder andere het feit dat er betere boten en technologieën werden ontwikkeld om schelpen uit de zee te kunnen halen. Als gevolg hiervan kwam er een groot nieuw aanbod van schelpen (hogere flow). Waardoor de stock-flow verhouding daalde, met als gevolg een waardedaling, waardoor de verkoopbaarheid (over tijd) en ook de monetaire waarde van schelpen verdween.

Ook is in het verleden vee gebruikt als geld, dit had een goede verkoopbaarheid op afstand. Omdat vee van zich zelf mobiel is. Echter, is vee moeilijk verkoopbaar op schaal, omdat dit moeilijk opdeelbaar is en vee een grote omvang heeft.

Naast vee werd er ook nog met een andere vorm van geld betaald, namelijk zout. Zout is lang houdbaar en kon makkelijk verdeeld worden in kleinere of grotere hoeveelheden.

Als gevolg van de toepassing van fossiele brandstoffen, ontwikkelden mensen manieren om het nieuwe aanbod (flow) van het primitieve geld makkelijk te verhogen. Waardoor de stock-flow verhouding daalde en de monetaire waarde verdween van het gebruikte geld. Zo konden door deze ontwikkelingen Rai-stenen makkelijk worden gedolven en schelpen verzameld door grotere boten. Geld dat makkelijk te produceren is, is geen geld.

Monetair metaal

Als gevolg van technologische vooruitgang, met name metallurgie, kon de mensheid een superieure vorm van geld maken ten opzichte van het primitieve geld. Namelijk monetair metaal. Waarvan de drie belangrijkste; koper, zilver en goud. Koper was makkelijk te produceren en vatbaar voor corrosie, om deze reden werd koper gebruikt voor de kleinste transacties. Zilver en goud zijn zeldzamere vormen van metaal. Omdat deze (beter) bestand zijn tegen corrosie en slijtage waren zilver en goud verkoopbaar door tijd. Dit maakte zilver en goud geschikt als oppotmiddel. Met goud werden er over het algemeen grote betalingen gedaan en met zilver kleinere betalingen. Van de drie benoemde metalen heeft koper de laagste- en goud de hoogste stock-flow verhouding. Goud is het hardste vorm van geld van deze drie metalen.

In de negentiende eeuw werd er toenemend gebruik gemaakt van rekeningen, cheques en papieren bonnetjes als monetaire middelen die gedekt waren door goud. Op deze manier konden mensen hun goud naar de bank brengen in ruil voor bankbiljetten. Hiermee verdween het probleem met de verkoopbaarheid op schaal van goud. Zo ontstond de gouden standaard. Doordat men nu met goud in kleine bedragen kon betalen in de vorm van waardepapieren verdween de rol van zilver voor kleine betalingen. Op deze manier bestond bijna het perfecte geld, echter was er wel een groot probleem. Het probleem van deze gouden standaard was dat het goud op deze manier gecentraliseerd werd bij banken en later centrale banken. Omdat het geld bij banken gecentraliseerd was, konden banken en overheden aan het begin van de eerste werldoorlog meer waardepapieren creëren dan dat zij in de goudreserves hadden. Hierdoor konden zij de oorlog en economische groei financiëren. Waarmee er een waardedaling van het geld ontstond. Naast goud hielden landen ook valuta van andere landen in reserve. Op deze manier kwam er een einde aan de gouden standaard.

Overheidsgeld

Overheidsgeld (fiatgeld), zoals de euro of dollar is door overheden vastgesteld als geld en is door geen enkel fysiek goed gedekt. Het fiatgeld heeft geen instrinsieke waarde. Het huidig gebruikte fiatgeld is het tegenovergestelde ten opzichte van het gebruikte geld tijdens de gouden standaard, toen al het geld een bepaalde hoeveelheld goud vertegenwoordigde. Dit ondanks de centrale banken meet geld in hun voorraden hebben dan tijdens de gouden standaard. Deze goudreserves kunnen gebruikt worden om op de goudmarkt te verkopen om de stijging van de goudprijs te beperken tijdens tijdens een verhoogde vraag naar goud om zo de monopoly van overheidsgeld te beschermen.

Geld en tijdsvoorkeur

Ammous betoogt dat de hardheid van geld doorwerkt in de tijdsvoorkeur van mensen: de mate waarin je het heden verkiest boven de toekomst. Geld dat zijn waarde behoudt beloont sparen en nodigt uit tot denken op lange termijn, met investeringen, vakmanschap en kunst als gevolg. Geld dat voortdurend in waarde daalt beloont juist consumeren en lenen. Hij verbindt daaraan een cultuurhistorische stelling: dat de bloei van kunst en architectuur in de negentiende eeuw samenhing met solide geld, en de verschuiving daarna met het loslaten ervan. Dat is het meest besproken en ook het meest bekritiseerde deel van het boek, omdat een dergelijk verband moeilijk hard te maken is.

Het informatiesysteem van kapitalisme

Prijzen zijn volgens Ammous het informatiesysteem van een markteconomie: ze vertellen ondernemers wat schaars is en waar productie het meest gewenst is. De belangrijkste prijs is in zijn ogen de rente, omdat die sparen en investeren over de tijd op elkaar afstemt. Wordt de rente kunstmatig laag gehouden en de geldhoeveelheid uitgebreid, dan raakt dat signaal verstoord: er wordt geïnvesteerd in projecten die bij een eerlijke rente nooit rendabel waren geweest. Dit is de Oostenrijkse conjunctuurtheorie, waarin de daaropvolgende recessie geen ongeluk is maar de correctie van die verkeerde investeringen.

Solide geld en individuele vrijheid

Wie de geldpers beheerst, kan uitgaven doen zonder daar direct belasting voor te hoeven heffen. Ammous stelt dat dit de omvang van overheden en de duur van oorlogen heeft vergroot: de Eerste Wereldoorlog kon volgens hem zo lang duren juist doordat landen de goudkoppeling loslieten en de kosten via geldontwaarding op de bevolking konden afwentelen. Inflatie functioneert in die redenering als een indirecte belasting die niemand hoeft goed te keuren. Solide geld beperkt daarmee niet alleen de economie maar ook de macht van de staat.

Digitaal geld

Hier introduceert Ammous bitcoin. Hij beschrijft het probleem waar eerdere pogingen tot digitaal geld op stukliepen, namelijk dubbel uitgeven zonder een centrale partij die de boekhouding bijhoudt, en hoe proof of work dat oplost. Centraal in zijn analyse staat de stock-to-flow-ratio: de verhouding tussen de bestaande voorraad en de jaarlijkse bijproductie. Goud dankt zijn rol als waardeopslag aan een hoge ratio, en bitcoin heeft door het vaste uitgifteschema en de halvings een ratio die die van goud uiteindelijk overtreft. Vandaar de vergelijking met digitaal goud.

Waar is Bitcoin goed voor?

Ammous ziet bitcoin vooral als waardeopslag en als afwikkelingsnetwerk tussen grote partijen, minder als vervanging van de pinpas. Daarnaast noemt hij het nut voor mensen die buiten het financiële systeem vallen of te maken hebben met kapitaalcontroles en censuur, en de mogelijkheid om zonder tussenpersoon over grenzen heen waarde te verplaatsen. Hij is uitgesproken sceptisch over de meeste andere toepassingen die aan blockchaintechnologie worden toegeschreven.

Vragen over Bitcoin

Het laatste deel behandelt de terugkerende vragen: is het energieverbruik verspilling, kan een overheid bitcoin verbieden, wat gebeurt er als de blokbeloning wegvalt, hoe zit het met quantumcomputers, en wat is de waarde van altcoins. Ammous beantwoordt die vanuit dezelfde lijn: de kosten van het minen zijn geen verspilling maar precies wat het netwerk moeilijk aanvalbaar maakt, en de meeste alternatieve munten missen de eigenschap die bitcoin bijzonder maakt, namelijk dat niemand het uitgifteschema kan veranderen.

Schaalbaarheid

Ammous stelt dat de basislaag van bitcoin nooit alle dagelijkse betalingen van de hele wereld zal verwerken, en dat dat ook niet het doel hoeft te zijn. Zijn vergelijking is het bankwezen onder de goudstandaard: goud verplaatste zich tussen centrale banken, terwijl mensen in het dagelijks leven met papieren claims betaalden. Op vergelijkbare wijze verwacht hij afwikkeling tussen grote partijen op de blockchain zelf, met tweede lagen als Lightning voor kleinere betalingen. Critici vinden dat hij daarmee te makkelijk accepteert dat gewone gebruikers weer van tussenpersonen afhankelijk worden.