Bewerken van Mythes

Er kleven een hoop misverstanden rond bitcoin. Zie ook [[Zwaktes|het artikel over zwaktes van Bitcoin]] en het artikel over [[een betere wereld met en door Bitcoin]].

== Het milieu & de kosten van Bitcoin ==
{{ZieOok|Energieverbruik}}

== Waarom bitcoin wel of geen waarde heeft ==

=== Mythe: Bitcoin is net als alle andere digitale munten / cryptovaluta ===

Bijna alle andere digitale valuta zijn gecentraliseerd. Ze hebben vaak een openbaar bedrijf, stichting of actieve oprichter. Dat heeft een paar belangrijke nadelen:
* De uitgifte staat niet vast en de munt of token kan naar wens van de centrale partij bijgemaakt worden
* Het netwerk kan makkelijk aangevallen of zelfs neergehaald worden door de centrale partij aan te vallen
* De centrale partij kan arbitraire nieuwe regels maken.

Omdat Bitcoin volledig [[Decentralisatie|decentraal]] is (iedereen met een node verifieert de [[Consensusregels|consensus-regels]] zelf) en geen actieve oprichter heeft (niemand weet wie [[Satoshi Nakamoto]] was, en hij is niet meer actief), lost Bitcoin al deze problemen op.

{{ZieOok|En Ethereum en andere altcoins dan?}}

=== Mythe: Bitcoin lost geen probleem op, goud / ons huidige geldsysteem is prima ===

Bitcoin heeft een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van goud. Het is namelijk:
* Makkelijk te verplaatsen (het is digitaal)
* Makkelijk te beveiligen (je hebt geen grote kluis nodig)
* Makkelijk te verifiëren (een node kost zo'n €200, apparatuur om de puurheid van goud te meten kost duizenden euro's)
* Makkelijk op te delen (een bitcoin is op te delen in 100 miljoen stukjes; sats)

Bitcoin heeft ook een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van overheidsgeld:
* De hoeveelheid bitcoin is voorspelbaar en gelimiteerd
* Het wordt niet door een centrale autoriteit bestuurd, zoals [https://nl.wikipedia.org/wiki/Europese_Centrale_Bank de ECB]
* Bitcoin is niet op schulden gebaseerd

Zeker ten opzichte van elektronisch overheidsgeld heeft het belangrijke voordelen:
* Het is meer privé, mits correct gebruikt
* Het kan niet zomaar van je afgepakt of vastgehouden worden door de bank
* Via [[Lightning|lightning]] sneller en goedkoper te versturen

=== Mythe: Bitcoin heeft waarde dankzij computerkracht ===

Het is niet helemaal correct om te zeggen dat de waarde van bitcoin van de computerkracht komt. 

Bitcoin heeft waarde omdat mensen er [https://nl.wikipedia.org/wiki/Subjectieve_waardetheorie subjectieve waarde] aan toekennen. Bitcoin worden wél door computerkracht gecreëerd, en de integriteit van de blockchain wordt beschermd door diezelfde computerkracht.

=== Mythe: De waarde van bitcoin is gebaseerd op de hoeveelheid elektriciteit die het kost om deze te minen ===

Deze stelling doet een poging de [https://en.wikipedia.org/wiki/Labor_theory_of_value labor theory of value], die als foutief wordt gezien, op bitcoin toe te passen. Alleen het feit dat iets X bronnen vereist om te creëren betekent niet dat het resultaat ook X waard is. De waarde kan hoger of lager zijn, afhankelijk van de bruikbaarheid voor de gebruikers. 

In feite is de causaliteit zelfs het omgekeerde hiervan (dit gaat op voor "the labor theory of value" in het algemeen). De kosten voor het minen zijn gebaseerd op wat het resultaat aan waarde oplevert. Als de waarde van bitcoin stijgt zal er meer gemined worden (omdat [[Mining|mining]] winstgevender wordt) hierdoor gaat de [[Eigenschappen_van_Bitcoin#Difficulty|difficulty]] omhoog en hierdoor gaan de kosten voor mining weer omhoog. Het omgekeerde gebeurt wanneer de bitcoin in waarde daalt.

Deze effecten keren uiteindelijk terug naar een equilibrium waarbij de kosten om bitcoin te minen proportioneel zijn met wat de geproduceerde bitcoin aan waarde vertegenwoordigen.

=== Mythe: Bitcoin heeft geen intrinsieke waarde (maar andere dingen wel) ===

Dit is simpelweg niet waar. Elke bitcoin geeft de houder de mogelijkheid om een groot aantal korte in-transactieberichten op te nemen in een wereldwijd gedistribueerde en van een tijdstempel voorziene permanente gegevensopslag, namelijk de bitcoin [[Blockchain|blockchain]]. Dit is uniek; er is geen andere soortgelijke datastore die zo wijd verspreid is. Er is een wisselwerking tussen het precieze aantal berichten en hoe snel ze kunnen worden ingebed. 

Dit inbedden van berichten heeft zeker intrinsieke waarde, aangezien het kan worden gebruikt om de eigendom van een document op een bepaald tijdstip aan te tonen, door een eenrichtings-hash van dat document in een transactie op te nemen. Als je bedenkt dat elektronische notarisdiensten iets van $10 per document vragen, zou dit een intrinsieke waarde geven van ongeveer $10.000 per bitcoin, als je uitgaat van 1000 berichten per bitcoin.

Hoewel sommige andere tastbare goederen wel een intrinsieke waarde hebben, is die waarde over het algemeen veel lager dan de handelsprijs. Bedenk bijvoorbeeld dat goud, als het niet zou worden gebruikt als een [[Inflatie|inflatiebestendige]] opslagplaats van waarde, maar alleen voor zijn industriële toepassingen, zeker niet de waarde zou hebben die het nu heeft, aangezien de industriële behoeften aan goud veel kleiner zijn dan het beschikbare aanbod ervan.

Hoe dan ook, hoewel historisch gezien intrinsieke waarde, evenals andere attributen zoals deelbaarheid, fungibiliteit, schaarste, duurzaamheid, hebben geholpen om bepaalde grondstoffen als ruilmiddel te vestigen, is het zeker geen eerste vereiste. Hoewel bitcoin ervan beschuldigd worden in deze zin 'intrinsieke waarde' te missen, maken ze dat ruimschoots goed door de andere kwaliteiten te bezitten die nodig zijn om er een goed [[Bitcoin als geld|ruilmiddel]] van te maken, gelijk aan of beter dan [https://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_money goederengeld].

Een andere manier om hierover na te denken is de waarde van de bitcoin te beschouwen als het wereldwijde netwerk, in plaats van elke bitcoin afzonderlijk. De waarde van een individuele telefoon wordt afgeleid van het netwerk waarop hij is aangesloten. Als er geen telefoonnetwerk was, zou een telefoon nutteloos zijn. Op dezelfde manier wordt de waarde van een individuele bitcoin afgeleid van het wereldwijde netwerk van bitcoin-geschikte handelaren, beurzen, portemonnees, etc... Net zoals een telefoon nodig is om steminformatie door het netwerk te sturen, is een bitcoin nodig om economische informatie door het netwerk te sturen.

Waarde wordt uiteindelijk bepaald door wat mensen bereid zijn te ruilen - door vraag en aanbod.

{{ZieOokExtern|https://descryptor.org/kennisbank/artikelen/2021/01/21/Bitcoin-heeft-geen-intrinsieke-waarde|'Bitcoin heeft geen intrinsieke waarde' op Descryptor}}

=== Mythe: Bitcoin is waardeloos want het wordt amper gebruikt ===
[[Bestand:Grafiek walletgebruik onderzoek Campbridge.png|miniatuur|Grafiek walletgebruik onderzoek Cambridge]]
Onwaar: volgens onderzoek van Cambridge University uit 2020 waren er meer dan 100 miljoen gebruikers wereldwijd. Sindsdien is de adoptie sterk gegroeid. Volgens data van Crypto.com waren er eind 2023 wereldwijd bijna 300 miljoen bitcoin-bezitters, en werd het totale aantal cryptogebruikers geraamd op 580 miljoen — een stijging van 34% ten opzichte van het jaar ervoor. In Nederland bezat in 2024 naar schatting zo'n 14% van de bevolking cryptocurrency, ofwel circa 2,5 miljoen mensen.<ref>[https://www.ondernemersbelang.nl/nieuws/cijfers-over-het-crypto-gebruik-in-nederland-in-2024/], Cijfers over het crypto gebruik in Nederland in 2024</ref>

Een belangrijke mijlpaal voor bredere adoptie was de goedkeuring van de eerste spot Bitcoin ETF's in de Verenigde Staten op 10 januari 2024. De Amerikaanse toezichthouder SEC keurde elf spot Bitcoin ETF's goed, van grote vermogensbeheerders zoals BlackRock, Fidelity en VanEck. Dit opende de markt voor institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en vermogensbeheerders die voorheen de stap naar Bitcoin niet konden of wilden zetten. Ook grote banken als JPMorgan, Wells Fargo en UBS hebben inmiddels Bitcoin ETF's op de balans staan.

[[Bestand:2020-3rd-Global-Cryptoasset-Benchmarking-Study-1.pdf]]

== Bitcoin, overheden en controle op de economie ==

=== Deels waar: Bitcoin is geen wettig betaalmiddel ===

Op grond van de artikelen 10 en 11 van Verordening 974/98 van de Europese Gemeenschap<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=celex%3A31998R0974], Verordening 974/98 van de Europese Gemeenschap</ref>, hebben alleen de eurobiljetten en euromunten de status van wettig betaalmiddel in de deelnemende lidstaten, waaronder dus ook Nederland. Bitcoin is dus geen wettig betaalmiddel maar dat betekent niet dat Bitcoin niet als betaalmiddel of geld gezien kan worden. In [https://maxius.nl/burgerlijk-wetboek-boek-6/artikel112 artikel 6:112 Burgelijk Wetboek] wordt niet gesproken over een 'wettig betaalmiddel', maar over een 'gangbaar betaalmiddel'. Dit is een definitie waaraan Bitcoin wél kan voldoen. De keuze voor het gebruik van de term 'gangbaar betaalmiddel' wordt bij de Memorie van Antwoord bij de invoering van het nieuw Burgerlijk Wetboek toegelicht:

''"Volgens vele anderen wordt immers wat geld is, in laatste instantie bepaald door maatschappelijke opvattingen (…). Aldus worden met name problemen voorkomen ten aanzien van geld dat niet door de Staat is uitgegeven, maar wel als gangbaar op zijn grondgebied wordt getolereerd, en voorts ook ten aanzien van geld, uitgegeven vanwege het ter plaatse uitgeoefende feitelijk gezag, terwijl de bevoegdheid tot deze uitgifte jegens de Staat waartoe het betreffende gebied behoort, ontbreekt of twijfelachtig is."''

Op 14-02-2018 is er door senior rechter mw. mr. A.E. de Vos een opmerkelijke uitspraak gedaan in een civiele rechtszaak, waarin de verzoeker 0,591 bitcoin, beloofde opbrengst uit miningactiviteiten, vordert van de faillietverklaarde gerekestreerde, Koinz Trading B.V. <ref>[https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2018:869], ECLI:NL:RBAMS:2018:869</ref>. Uit deze uitspraak kan worden opgemaakt dat er wel degelijk sprake is van een betaalmiddel gezien de vordering moet worden voldaan in bitcoin, niet een vergelijkbare waarde in euros:

''"Een bitcoin bestaat, zo begrijpt de rechtbank, uit een unieke, digitaal versleutelde reeks van cijfers en letters opgeslagen op de harde schijf van de computer van de rechthebbende. Bitcoins worden 'geleverd' door het verzenden van bitcoins van de ene wallet naar de andere wallet. Bitcoins zijn op zichzelf staande waarde-bestanden, die bij een betaling rechtstreeks door de betaler aan de begunstigde worden geleverd. Hieruit volgt dat een bitcoin een waarde vertegenwoordigt en overdraagbaar is. Naar het oordeel van de rechtbank vertoont het hiermee kenmerken van een vermogensrecht. Een vordering tot betaling in bitcoin is dus te beschouwen als een vordering die voor verificatie in aanmerking komt. <u>Onbetwist staat vast dat tussen verzoeker en gerekestreerde een verbintenis bestaat die strekt tot betaling van bitcoin</u>, welke verbintenis ook in bitcoins moet worden voldaan. <u>De rechtbank kwalificeert deze rechtsverhouding als een civielrechtelijke verplichting tot betaling.</u>"''

=== Mythe: Bitcoin is voor criminelen ===
[[Bitcoin]] is niet gemaakt voor criminelen maar wordt soms wel gebruikt door criminelen, net als andere middelen om waarde te transporteren zoals contant geld, dure horloges, anonieme debit kaarten etc. Er bestaat een algemene misvatting dat het Bitcoin-netwerk volledig [[Anonimiteit|anoniem]] is. Bitcoinadressen zijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld bankrekeningen, niet aan een [[Mining|identiteit gekoppeld]]. De Bitcoin-blockchain is echter volledig transparant, wat betekent dat iedereen de volledige transactiegeschiedenis kan inzien. Dit maakt het gebruik van het Bitcoin-netwerk onaantrekkelijk voor het maken van onwettige transacties, omdat de herkomst van de transacties te herleiden zijn.

Elk jaar brengt Chainalysis, een bedrijf dat in meer dan 50 landen blockchainanalyse verricht voor o.a. overheidsinstanties, een rapport uit met daarin alle statistieken die betrekking hebben op cryptocurrency-criminaliteit. Uit het rapport over 2024 blijkt dat het aandeel onwettige transacties slechts 0,14% bedroeg van het totale crypto-transactievolume.<ref>[https://www.chainalysis.com/blog/2025-crypto-crime-report-introduction/], 2025 Crypto Crime Report, Chainalysis</ref> Dit is aanzienlijk lager dan het percentage dat in 2021 werd gemeld (0,34%). Bovendien is Bitcoin allang niet meer de voorkeursmunt van criminelen: stablecoins zijn inmiddels goed voor het grootste deel van alle onwettige transacties, terwijl Bitcoin nog vooral wordt gebruikt bij ransomware en darknetmarkten.

[[Bestand:Chainalysis.png|miniatuur]]

Chainalysis benadrukt dat het illiciete aandeel van cryptotransacties nog steeds veel kleiner is dan dat van het traditionele financiële systeem, en dat de permanente blockchain juist een krachtig opsporingsmiddel is voor wetshandhaving.

Deze conclusie wordt ook door Michael Morell, voormalig CIA-directeur, onderstreept. In [https://cryptoforinnovation.org/resources/Analysis_of_Bitcoin_in_Illicit_Finance.pdf zijn paper] zegt hij juist dat het "minder criminele activiteit heeft dan het bankensysteem" en dat de permanentie van de blockchain juist heel goed kan bijdragen aan het opsporen van criminelen.

=== Mythe: Bitcoin zorgt alleen maar voor belastingontduiking en zal leiden tot het einde van onze maatschappij ===

[[Contant geld|Contante transacties]] bieden een verhoogd niveau van [[Anonimiteit|anonimiteit]], maar worden nog steeds succesvol belast. Het is aan de houder van bitcoin de wetten te volgen, of de consequenties te aanvaarden.

Het mag dan makkelijk zijn om bitcoin pseudoniem over te maken, ze "uitgeven" aan tastbare zaken is net zo moeilijk als elk ander soort geld anoniem uitgeven. Belastingontduikers worden vaak gepakt omdat hun levensstijl en bezittingen niet overeenkomen met hun opgegeven inkomsten, en niet noodzakelijkerwijs omdat de overheid hun geld kan volgen.

Ten slotte is de Bitcoin [[Blockchain|blockchain]] een permanent verslag van alle transacties, wat betekent dat het op elk moment in de toekomst kan worden gezocht voor info, waardoor onderzoek, het traceren van geld, enzovoort veel gemakkelijker is dan met andere vormen van betaling.

=== Mythe: Een eindige hoeveelheid bitcoin leidt tot deflatie ===

Aangezien deflatoire krachten van toepassing kunnen zijn, worden ''economische factoren'' (zoals hamsteren) gecompenseerd door ''menselijke factoren'' die de kans verkleinen dat een deflatoire spiraal optreedt.

=== Mythe: Bitcoin kan niet werken omdat er geen controle is op inflatie ===

Inflatie is simpel gezegd een prijsstijging in de loop van de tijd, die meestal het gevolg is van de devaluatie van een valuta/munt. Dit is een eigenschap van vraag en aanbod. 

Aangezien het aanbod van bitcoin vastligt, is de enige kant om wat "te doen" aan de [[inflatie]], om de vraag te beïnvloeden. Dit zouden centrale banken kunnen doen in theorie, als ze dat willen.

Het (zo goed als) verdwijnen van de vraag naar bitcoin zou de waarde omlaag laten gaan. Dit is gebaseerd op vertrouwen. Aangezien Bitcoin een gedistribueerd geldsysteem is, zou de munt sowieso gedoemd zijn te verdwijnen als de vraag bijna tot nul zou dalen.

'''Het belangrijkste punt hier is dat Bitcoin als valuta niet opgeblazen kan worden door één persoon of entiteit, zoals een regering, omdat er geen manier is om het aanbod te vergroten voorbij een bepaalde hoeveelheid.'''

Het meest waarschijnlijke scenario, als Bitcoin populairder wordt en de vraag toeneemt, is dat de munt in waarde stijgt, of leegloopt, totdat de vraag stabiliseert.

=== Deels waar: Je kan niet fractioneel bankieren ===
{{ZieOok|Fractioneel bankieren en Bitcoin}}

=== Mythe: Bitcoin zal worden gestopt door de overheid ===

Er zijn een paar voorbeelden waar digitaal geld is gestopt door een overheid. Zoals [[Liberty Dollars]], deze begonnen als een commercieel bedrijf om een alternatieve Amerikaanse munteenheid op te zetten (inclusief fysieke bankbiljetten en munten), met een [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gouden_standaard_(economie) gouden standaard] als basis. Dit is op zich niet illegaal. Ze werden vervolgd op grond van de wet op vervalsing omdat de zilveren munten zogenaamd leken op Amerikaanse valuta.

Bitcoin lijken op geen enkele manier op de munteenheid van welk land dan ook. Het lijkt niet op een bestaande munt, dus kan niet worden gezien als valsmunterij.

Het sluiten/stoppen van eerdere voorbeelden (zoals de Liberty Dollars) was makkelijk omdat ze het hoofd van een bedrijf konden arresteren, en het in beslag nemen van de kantoren en de edelmetalen die als onderpand dienden. 
De gedecentraliseerde Bitcoin, zonder leider, zonder servers, zonder kantoor en zonder tastbare activa als onderpand, is hier niet kwetsbaar voor.

Ook Michael Morell, voormalig CIA-directeur, raadt in [https://cryptoforinnovation.org/resources/Analysis_of_Bitcoin_in_Illicit_Finance.pdf zijn paper] over bitcoin en criminaliteit de overheid van de VS aan om geen "middelen te verspillen door achter een niet-bestaande mythe [hoge criminaliteit op het bitcoin-netwerk] aan te jagen", maar juist "de technologische veranderingen die het met zich meebrengt moet omarmen om China bij te blijven".

Daarnaast:
* Visa, MasterCard, PayPal en contant geld zijn ook allemaal mogelijkheden voor criminelen, maar de samenleving houdt ze in stand vanwege hun erkende netto voordeel
* Het Bitcoin-netwerk is ondertussen zo groot dat niet één enkele overheid het kan stoppen, er zijn juist prikkels om eraan mee te werken
* Het publiek goed weegt op veel punten zwaarder dan het risico; er zijn vliegtuigen gebruikt tijdens 9/11, maar vliegverkeer is niet verboden
* Het strafrecht verschilt tussen jurisdicties, er zijn altijd landen waar je de omzetting kan doen van en naar Bitcoin
* Steeds meer overheden omarmen Bitcoin juist actief: in 2024 keurde de Amerikaanse SEC spot Bitcoin ETF's goed, en de Amerikaanse overheid bezit inmiddels een aanzienlijke hoeveelheid bitcoin als langetermijnreserve

''Zie ook [https://pegulanten.nl/financien/bitcoin-mythen-ontkracht-deel-i-overheden-zullen-bitcoin-verbieden/ dit stuk] op Pegulanten''

=== Mythe: Bitcoin is illegaal ===

Er is geen wet bekend die het gebruik van Bitcoin verbiedt. In Europa is Bitcoin-handel en -bezit wettelijk gereguleerd via de MiCA, die sinds 30 december 2024 volledig van toepassing is en juist duidelijkheid en consumentenbescherming biedt.

{{ZieOokExtern|https://descryptor.org/kennisbank/artikelen/2020/11/01/Is-Bitcoin-legaal|'Is Bitcoin legaal?' op Descryptor}}

== Mythe: Bitcoin is speculatief / een zeepbel / een piramidespel ==
Hieronder een aantal argumenten waarom Bitcoin geen zeepbel is. 

Hieronder een aantal hoofdstukken met zeepbel-argumenten.

{{ZieOokExtern|https://descryptor.org/kennisbank/artikelen/2021/01/26/Bitcoin-is-maar-een-irrationele-bubbel-een-zeepbel|'Bitcoin is maar een irrationele bubbel, een zeepbel' op Descryptor}}

=== Mythe: Mensen die eerder instappen hebben een oneerlijk voordeel ===

'''Vroege investeerders worden beloond voor het nemen van het hogere risico met hun geld en tijd.''' Het succes van Bitcoin was in het begin volstrekt onzeker. In deze Mythe is het woord "oneerlijk" dan ook de sleutel. Vroege investeerders liepen een groter risico dan mensen die bitcoin kochten toen het netwerk al bewezen waardevol was. Veel vroege investeerders gaven zelfs hun bitcoin weg, soms duizenden, het was immers "funny money". Kortom, vroege investeerders liepen reëel risico om hun inleg te verliezen.
Het kapitaal dat tijdens iedere fase van het bestaan van bitcoin werd geïnvesteerd versterkte de gemeenschap en droeg bij aan het bereiken van opvolgende mijlpalen. De stelling dat vroege adepten het niet verdienen om te profiteren van de prijsstijgingen is hetzelfde als zeggen dat investeerders die aandelen kopen bij een IPO (Initial Public Offering) oneerlijk beloond worden bij prijsstijgingen. 

Dit argument hangt er ook nog vanaf of de vroege gebruikers van bitcoin deze gebruiken als spaarmiddel (store of value) of voor waarde overdracht. De dagelijkse handel op de exchanges laten zien dat kleinere transacties de norm worden, wat meer een aanwijzing is voor handel dan voor investeren. In meer pragmatische bewoording, "eerlijke verdeling" is een arbitrair begrip waarvan het zeer onwaarschijnlijk is dat er overeenstemming zal worden bereikt met een grote meerderheid. Het bereiken van een eerlijke verdeling van bitcoin is geen doel van bitcoin omdat dit onmogelijk is om te bereiken. 

Als je kijkt naar de hoeveelheid aan publiciteit die bitcoin vanaf ongeveer 2012 heeft gehad kan er redelijkerwijs niet meer geklaagd worden door mensen die toen besloten hebben geen bitcoin te kopen en vervolgens de waarde flink zien stijgen. 

Door vandaag nog te beginnen met bitcoin kopen ben je nog steeds een vroege investeerder. De meeste mensen hebben immers nog steeds geen bitcoin.

=== Mythe: Bitcoin kunnen door iedereen worden gemaakt en zijn daarom waardeloos ===

Bitcoin worden niet gedrukt of "gemunt". In plaats daarvan worden [[Blockchain#Blokken|block]]s berekend door [[Mining|miners]]. Voor hun inspanningen krijgen ze een specifieke hoeveelheid bitcoin (de subsidie). Daarnaast krijgen ze de transactiekosten die door anderen worden betaald. Na de [[Halving|halving]] van april 2024 bedraagt de blokbeloning 3,125 BTC.

{{ZieOok|Mining}}

=== Mythe: Het is een groot Ponzi-scheme ===

In een [[Wikipedia:Ponzi_scheme|Ponzi Scheme]] overtuigen de oprichters investeerders ervan dat ze winst zullen maken. Bitcoin geeft een dergelijke garantie niet. Er is geen centrale entiteit, slechts individuen die een economie opbouwen.

Een Ponzi-schema is een zerosomspel. In een Ponzi-schema kunnen vroege gebruikers alleen winst maken ten koste van late gebruikers, en de late gebruikers verliezen altijd. Bij Bitcoin kan er sprake zijn van een win-winsituatie. Vroege gebruikers profiteren van de waardestijging naarmate Bitcoin beter begrepen wordt en op zijn beurt gevraagd wordt door het grote publiek. Alle gebruikers profiteren van het nut van een betrouwbare en algemeen geaccepteerde gedecentraliseerde peer-to-peer valuta.

Het is ook belangrijk te vermelden dat [[Satoshi Nakamoto]], de bedenker van de Bitcoin, nog nooit een Bitcoin heeft uitgegeven (afgezien van het weggeven toen ze waardeloos waren), dat we kunnen verifiëren door de blockchain te bekijken.

{{ZieOokExtern|https://www.swanbitcoin.com/why-bitcoin-is-not-a-ponzi-scheme-point-by-point/|Why Bitcoin is Not a Ponzi Scheme: Point by Point}}

=== Mythe: Bitcoin is een piramidespel ===

Bitcoin is in wiskundige zin bijna het tegenovergestelde van een [[Wikipedia:Pyramid_scheme|pyramid scheme]]. Omdat Bitcoin algoritmisch schaars zijn, is er geen (exponentieel) voordeel verbonden aan het introduceren van nieuwe gebruikers voor het gebruik ervan. Er is een kwantitatief voordeel bij extra interesse of vraag, maar dit is op geen enkele manier exponentieel.

{{ZieOokExtern|https://unchained.com/blog/bitcoin-is-not-a-pyramid-scheme/|Bitcoin is Not a Pyramid Scheme}}

=== Mythe: Bitcoin is net als tulpenbollen! ===
{{ZieOok|Tulpenbollen}}

=== Mythe: (investeren in) Bitcoin is net als een casino ===
Bitcoin is geen casino. Een casino is een plek waar je kansspelen speelt. Hoewel je bitcoin kan gebruiken om op sommige casino-sites te betalen, is een langetermijninvestering historisch gezien goed uitgepakt voor de meeste mensen.

Net als aandelen, goud en euro's blijft bitcoin uiteraard een "gokje", wat betreft investeren.
{| class="wikitable"
|+Vergelijking bitcoin en casino
!Eigenschap
!Bitcoin
!Casino
|-
|Er is een "huis"
|Nee, Bitcoin is decentraal
|Ja, er is een partij aan wie je geld verliest
|-
|Kansspel
|Nee, Bitcoin is geen spel
|Ja, uitkomsten door toeval bepaald
|-
|Je kunt geld winnen of verliezen
|Ja
|Ja
|-
|Goed voor langetermijninvestering
|Historisch gezien wel
|Historisch gezien niet
|}

== Mythe: Bitcoin wordt bestuurd door... ==
{{ZieOok|Fork}}

=== Miners, ontwikkelaars of anderen kunnen Bitcoin voor eigen gewin aanpassen ===

De eigenschappen van Bitcoin kunnen niet zomaar gewijzigd worden - iedereen die een full node draait controleert voor zichzelf of transacties zich aan de afgesproken regels houden. Transacties kunnen niet gecensureerd worden zo lang niet één enkel persoon of groep mensen meer dan 50% van de rekenkracht op het netwerk bezit (en zelfs dan is censuur lastig).

Om bitcoin een goede vorm van geld te laten zijn, moeten er bepaalde eigenschappen door het netwerk gegarandeerd worden, bijvoorbeeld:
* Niemand kan geld uit het niets creëren (behalve miners, die het alleen volgens een vast schema kunnen)
* Niemand kan bitcoin uitgeven zonder de private key te weten
* Niemand kan dezelfde bitcoin twee keer uitgeven
* Niemand overtreedt de andere randvoorwaarden die in het netwerk gesteld worden

Dit zijn niet zomaar regels van bitcoin, de regels ''definiëren'' bitcoin. Een full node controleert een transactie op alle regels. Zodra een transactie zich niet aan de regels houdt, zal een node hem niet accepteren; net zoals dat een goudsmit geen messing zou accepteren.

Iedere wat meer technische bitcoingebruiker zou voor zichzelf een full node moeten draaien, in het bijzonder als je een bedrijf hebt dat bitcoin als betaling accepteert. Dit zodat je zeker weet dat alle bitcoin die je ontvangt daadwerkelijk correcte bitcoin zijn die zich aan alle regels houden. Als je zelf geen node draait, vertrouw je namelijk de node en dus de regels van een ander. 

Miners kunnen de [[Consensusregels|regels van bitcoin]] niet veranderen. Ze kunnen wel transacties die zich niet aan de regels houdt in een blok stoppen; echter, in de praktijk zullen ze dit nooit doen. Minen kost immers een hoop elektriciteit, en dus ook een hoop geld. Als een miner een bitcoin blok mined met ongeldige transacties, zullen de nodes het blok niet accepteren. De miner heeft dus wel stroom verbruikt, maar krijgt er niets voor terug. Zo houden de nodes van het netwerk de miners eerlijk. Een coalitie van meer dan 50% van de computerkracht kan wél (in theorie én tegen zeer hoge kosten) de transactiegeschiedenis met andere maar valide transacties herschrijven. Het is dus noodzakelijk dat mining nooit op één centraal punt gebeurt. Dit is hoe groter het netwerk wordt ook steeds minder mogelijk. Er is op één plek in de wereld immers niet meer genoeg energie beschikbaar om dat voor elkaar te krijgen.

Ook invloedrijke figuren uit de community (zoals ontwikkelaars, politici of grote investeerders als Tesla) kunnen hun invloed proberen te gebruiken om mensen te overtuigen andere regels voor het bitcoin netwerk te gaan gebruiken. Zo lang tegengeluiden zich vrij door de media kunnen verspreiden, zal dit waarschijnlijk niet gebeuren. Iedereen zal dus voor zichzelf moeten overwegen of een software 'upgrade' nog wel in lijn is met de regels die zijn afgesproken. Hierom is full-node software altijd open source en in te zien door programmeurs. Hoewel niet iedereen de code zal kunnen lezen, zijn er veel ontwikkelaars op dagelijkse basis mee bezig die hun mening zullen laten horen. Zelfs al zou een regelverandering plaatsvinden waar je het niet mee eens bent, kun je altijd nog de oude software blijven draaien zodat je alleen de bitcoin ontvangt die zich aan jouw regels houdt.

=== Mythe: Bitcoin is niet gedecentraliseerd want de ontwikkelaars bepalen de richting ===

Het Bitcoin-protocol is oorspronkelijk gedefinieerd door de uitvinder van Bitcoin: [[Satoshi Nakamoto]], en dit protocol is nu algemeen geaccepteerd als de standaard door de community van miners en gebruikers. 

Hoewel de ontwikkelaars van de oorspronkelijke Bitcoin-client nog steeds invloed uitoefenen op de Bitcoin-gemeenschap, is hun macht om het protocol willekeurig te wijzigen zeer beperkt. Sinds de uitgave van Bitcoin v0.3 zijn de veranderingen in het protocol klein geweest en altijd in overeenstemming met de consensus van de gemeenschap.

Protocolwijzigingen, zoals het verhogen van de blokbeloning van 25 naar 50 BTC, zijn niet te verenigen met clients die al op het netwerk draaien. Als de ontwikkelaars een nieuwe client zouden uitbrengen die door de meerderheid van de miners (en gebruikers) als corrupt wordt gezien, of in strijd met de doelstellingen van het project, zou het door de gebruikers simpelweg niet worden geaccepteerd, en de weinige gebruikers die hem wel proberen te gebruiken zouden merken dat hun transacties worden geweigerd door het netwerk.

Er zijn ook andere Bitcoin-clients die gemaakt zijn door andere ontwikkelaars en houden zich ook aan het Bitcoin-protocol. Naarmate meer ontwikkelaars alternatieve clients maken, komt er minder macht te liggen bij de ontwikkelaars van de oorspronkelijke Bitcoin-client.

=== Mythe: Een klein percentage bitcoiners bezit een groot deel van de 21 miljoen bitcoin ===
[[Bestand:Sup over time-3.png|thumbnail]] Dit klopt niet. [https://insights.glassnode.com/bitcoin-supply-distribution/ Onderzoek van Glassnode] laat zien dat bitcoin over tijd steeds beter verdeeld worden. Wel is er een trend zichtbaar waarbij de groep beleggers met 100 tot 1.000 BTC groeit — een teken van toenemende institutionele interesse — maar het totaal van alle munten blijft voldoende gespreid.
{{ZieOokExtern|https://insights.glassnode.com/bitcoin-supply-distribution/|No, Bitcoin Ownership is not Highly Concentrated – But Whales are Accumulating}}[[Bestand:Sup time lines.png|thumbnail]]

== De veiligheid van Bitcoin ==

=== Mythe: Bitcoin zijn waardeloos omdat ze met onbewezen cryptografie werken ===

[[SHA|SHA-256]] en [[Elliptic Curve-cryptografie|Elliptic Curve]] Digital Signature Algorithm (ECDSA), die in Bitcoin worden gebruikt, zijn bekende standaardalgoritmen in de industrie. SHA-256 wordt gesteund en gebruikt door de regering van de VS en is gestandaardiseerd (FIPS180-3 Secure Hash Standard). Als u van mening bent dat deze algoritmen onbetrouwbaar zijn, moet u Bitcoin, creditcardtransacties of welke vorm van elektronische bankoverschrijving ook niet vertrouwen. Bitcoin heeft een solide basis in deugdelijke cryptografie.

=== Mythe: Bitcoin worden opgeslagen in bestanden, je kan gewoon de bestanden kopiëren om meer bitcoin te maken! ===

Dat klopt niet: uw portemonnee bevat uw geheime sleutels, die u de rechten geven om uw bitcoin uit te geven. Zie het als het hebben van bankgegevens opgeslagen in een bestand. Als u uw bankgegevens (of bitcoin wallet) aan iemand anders geeft, verdubbelt dat niet de hoeveelheid geld op uw rekening. U kunt uw geld uitgeven, of zij kunnen uw geld uitgeven, maar niet allebei.

=== Mythe: Iedereen met genoeg computerkracht kan het netwerk overnemen ===
{{ZieOok|51% aanval}}

=== Mythe: Nadat er 21 miljoen bitcoin gemaakt zijn zal niemand meer blokken minen ===

Wanneer de operationele kosten niet gedekt kunnen worden door de block creation premie, wat zal gebeuren enige tijd voordat de totale hoeveelheid BTC is bereikt, zullen [[Mining|miners]] verdienen aan [[Transacties#Transactiekosten|transactievergoedingen]]. Maar in tegenstelling tot de blokbeloning is er [https://bitcoin.stackexchange.com/questions/876/how-much-will-transaction-fees-eventually-be/895#895 geen koppeling tussen transactiekosten en de behoefte aan veiligheid], dus is er minder garantie dat de hoeveelheid [[Mining|mining]] die wordt uitgevoerd voldoende zal zijn om de veiligheid van het netwerk te handhaven.

=== Mythe: Quantum computers zullen bitcoin kapotmaken ===
{{ZieOok|Quantum computers en bitcoin}}

Het idee is dat een voldoende krachtige quantumcomputer de cryptografie van bitcoin zou breken en zo iedereen zijn munten zou kunnen afnemen. Daar zit een kern van waarheid in, maar de mythe zit in het tijdpad en in de aanname dat er niets aan te doen zou zijn.

'''Wat er precies kwetsbaar is.''' Bitcoin gebruikt twee soorten cryptografie. Het hashen (SHA-256), dat bij het [[Mining|minen]] wordt gebruikt, is met quantumcomputers hooguit beperkt sneller te kraken en geldt niet als het probleem. De handtekeningen zijn dat wel: die zijn gebaseerd op elliptische krommen, en daarvoor bestaat een quantumalgoritme (Shor) dat uit een openbare sleutel de bijbehorende geheime sleutel zou kunnen afleiden. Kwetsbaar zijn daarom vooral adressen waarvan de openbare sleutel al op de blockchain zichtbaar is: oude adressen van het eerste uur, en elk adres dat al eens is gebruikt om uit te geven. Wie zijn bitcoin op een vers adres heeft staan dat nog nooit iets heeft uitgegeven, is een stuk minder blootgesteld.

'''Hoe ver weg is het?''' Daarover lopen de meningen sterk uiteen. De quantumcomputers die vandaag bestaan zitten er nog vele ordes van grootte vanaf: het gaat om enkele duizenden foutgevoelige qubits, terwijl er miljoenen stabiele qubits nodig zouden zijn. Sommige ontwikkelaars houden het op decennia, anderen dringen aan op haast.

'''Wat er aan gedaan wordt.''' Bitcoin is aanpasbaar. Er wordt sinds 2025 concreet gewerkt aan quantumbestendige handtekeningen (BIP-360), en er liggen voorstellen om gebruikers een migratieperiode te geven waarin ze hun munten naar zo'n nieuw adrestype verplaatsen. Onderdeel van dat debat is de vraag wat er moet gebeuren met munten die nooit gemigreerd worden, zoals de vermoedelijk verloren voorraad van Satoshi: die zouden dan een makkelijk doelwit vormen. Dit is een van de meest besproken protocolonderwerpen van de afgelopen jaren.

Kortom: het is een reëel risico op termijn, geen acute dreiging, en het is niet iets waar bitcoin machteloos tegenover staat. Overigens raakt hetzelfde probleem ook het bankwezen, beveiligde websites en overheidscommunicatie; bitcoin is bepaald niet de enige die dan iets moet vervangen.

=== Mythe: Bitcoin werd gehackt ===

In de geschiedenis van Bitcoin is er nog nooit een aanval geweest op de [[Blockchain|blockchain]] die resulteerde in gestolen geld van een bevestigde output. Ook is er nog nooit een diefstal gerapporteerd die direct het gevolg was van een kwetsbaarheid in de oorspronkelijke Bitcoin-client, of een kwetsbaarheid in het protocol. Bitcoin is beveiligd met standaard cryptografische functies. Deze functies zijn beoordeeld door cryptografie-experts en het wordt onwaarschijnlijk geacht dat ze in de nabije toekomst te kraken zijn.

Het is daarom goed om te zeggen dat de munt zelf nog nooit is "gehackt". Verscheidene grote "websites" die de munt gebruiken zijn echter wel gehackt, vaak resulterend in opvallende Bitcoin-diefstallen. Deze overvallen worden in sommige media verkeerd gerapporteerd als overvallen op Bitcoin zelf. Een analogie: het feit dat iemand euro's uit een supermarktkassa heeft gestolen, betekent niet dat de euro als munteenheid is 'gehackt'.

De meeste bitcoindiefstallen zijn het gevolg van gebrekkige [[Bitcoin_opslaan|walletbeveiliging]]. Als reactie op de golf van diefstallen in 2011 en 2012 heeft de gemeenschap risicobeperkende maatregelen ontwikkeld, zoals [[Bitcoin opslaan#Versleuteling van je wallet|wallet encryptie]], ondersteuning voor [[Eigenschappen_van_Bitcoin#BIPs|multisigs]], [[Bitcoin_opslaan#Offline_wallet|offline wallet]], [[Bitcoin_opslaan#Papieren_wallet|Paper wallets]], en [[Bitcoin_opslaan#Hardwarewallet|Hardware wallets]]. Naarmate deze maatregelen meer ingang vinden bij handelaren en gebruikers, daalt het aantal diefstallen.

== De schaalbaarheid / bruikbaarheid van Bitcoin ==

=== Deels waar: Bitcoin is te duur om te gebruiken / transacties zijn te duur ===
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten bitcoinbetalingen: [[On-chain en Off-chain (2e laag-betalingen)]]. On-chain betalingen (die door [[Mining|miners]] op de [[blockchain]] worden gezet) zijn duur. Off-chain betalingen zoals [[Lightning]] zijn goedkoop.

Lightning is uitermate geschikt voor snelle, goedkope microbetalingen in bitcoin. Het is voor beginners heel makkelijk om te beginnen met wallets zoals [[BlueWallet]]. 

Op de langere termijn zullen steeds meer partijen overstappen op de Off-chain/2e-laag-oplossingen. On-chain-transacties zullen slechts worden gebruikt als er dingen misgaan op de 2e laag en als settlementlaag.

=== Mythe: 21 miljoen munten zijn niet genoeg, het schaalt niet ===

Eén Bitcoin is deelbaar tot op acht decimalen. Er zijn in werkelijkheid maximaal 2.099.999.997.690.000 (iets meer dan 2 quadriljoen) mogelijke eenheden in het Bitcoin-systeem.

De waarde van "1 BTC" vertegenwoordigt 100.000.000 van deze eenheden. Met andere woorden, elke bitcoin is deelbaar door maximaal 10<sup>8</sup>. 

Toen de waarde van de eenheid van 1 BTC te groot werd om nuttig te zijn voor dagelijkse transacties, begonnen mensen te handelen in kleinere [[Bitcoin#Eenheden|eenheden]], zoals "satoshi".

=== Mythe: Er kunnen maar 10 transacties per seconde gedaan worden ===
Dit is onjuist. Met 2e-laag-oplossingen zoals [[Lightning]] kunnen miljoenen transacties per seconde worden gedaan.

{{ZieOok|On-chain en Off-chain (2e laag-betalingen)}}

=== Deels waar: Verloren munten kunnen niet worden vervangen en dat is niet oké ===

Bitcoin zijn deelbaar tot 0,00000001, dus het feit dat er minder bitcoin overblijven is geen probleem voor de munt zelf. Als u uw munten verliest, zijn indirect alle andere munten meer waard door het verminderde aanbod. Beschouw het als een donatie aan alle andere bitcoingebruikers (bedankt!).

Een gerelateerde vraag is: Waarom hebben we geen mechanisme om verloren munten te vervangen? Het antwoord is dat het onmogelijk is om onderscheid te maken tussen een 'verloren' munt en een munt die gewoon ongebruikt in iemands portemonnee zit. En voor bedragen die aantoonbaar vernietigd zijn of verloren zijn gegaan, is er geen consensus dat dit een slechte zaak is en iets dat opnieuw in omloop zou moeten worden gebracht.

=== Mythe: Winkels kunnen hun prijzen niet in bitcoin neerzetten want de prijs is volatiel ===

De aanname is dat bitcoin onmiddellijk verkocht moeten worden om de bedrijfskosten te dekken. Als de uitgaven van de winkelier ook in bitcoin zouden worden gedaan, dan zou de wisselkoers irrelevant zijn. Een grotere acceptatie van Bitcoin zou de prijzen [[wikipedia:Nominal_rigidity|sticky]] maken. Verwacht wordt dat de volatiliteit in de toekomst zal afnemen naarmate de omvang en diepte van de markt toenemen.

Tot die tijd halen veel handelaren gewoon regelmatig de laatste marktkoersen van de beurzen en werken ze de prijzen op hun websites automatisch bij. U zou ook een putoptie kunnen kopen om tegen een vaste koers voor een bepaalde tijd te verkopen. Dit zou u beschermen tegen prijsdalingen en uw transacties voor die periode vereenvoudigen.

{{ZieOok|Bitcoin accepteren als winkel}}

=== Deels waar: Je kan verstuurde bitcoin niet terughalen (transacties zijn permanent) en dat is slecht ===

Bitcoin-transacties op de basislaag zijn [[Eigenschappen van Bitcoin#Onomkeerbare transacties|definitief en onomkeerbaar by design]], maar consumentenbescherming kan nog steeds in bitcoin worden ingebouwd in andere lagen daarbovenop. De meest praktische manier om dit te doen is [[Multisig|multisig]] escrow. Bijvoorbeeld bij over-the-counter handel wordt een [[Escrow|escrowdienst]] gezien als een essentiële bescherming.

Het is goed om te vermelden dat vrijwel alle succesvolle consumentgerichte bitcoinbedrijven inderdaad al een vorm van consumentenbescherming implementeren; Routine-escrow werd gebruikt door Localbitcoins, Silk Road en de bitcoin ebay-site Bitmit. Anderen, zoals online bitcoin casino's, vertrouwen op hun jarenlange reputatie, terwijl anderen, zoals Coinbase.com, vertrouwen op het wettelijke en regelgevende systeem.

De bitcoin-methode waarbij routinematig gebruik wordt gemaakt van [[Escrow|escrow]] heeft voordelen ten opzichte van concurrenten zoals creditcards. De beveiliging van creditcards is niet erg goed, wat resulteert in hogere kosten in het algemeen en de mogelijkheid dat betalingen maanden later worden teruggedraaid. Wanneer bitcoin daarentegen vanuit escrow aan de verkoper zijn vrijgegeven, kunnen ze niet worden teruggedraaid omdat de munten echt in het bezit van de verkoper zijn. De eis om echte namen te gebruiken voor creditcards en PayPal sluit ook mensen zonder bank en mensen uit landen met een minder ontwikkelde financiële infrastructuur uit. Er zijn ook nadelen, zoals dat bitcoin nog niet zo algemeen geaccepteerd is als creditcards en geen dekmantel is voor het verstrekken van kredietlijnen.

== Overig ==

=== Mythe: Alle Bitcoiners zijn wappies/gekkies/complotdenkers ===

De leden van de gemeenschap verschillen in hun ideologische standpunten. Bitcoin mag dan begonnen zijn door ideologische enthousiastelingen, nu spreekt het een groot aantal gewone pragmatische mensen aan, die simpelweg het potentieel ervan inzien om de kosten en problemen van wereldwijde e-commerce te verminderen. De instroom van institutionele beleggers — zoals pensioenfondsen, grote vermogensbeheerders en banken — laat zien dat Bitcoin allang niet meer alleen de hoek van ideologische pioniers is.

Deels waar, omdat in elke subcultuur wappies/gekkies en complotdenkers te vinden zijn. Daarnaast is het soms moeilijk aan te tonen dat iemand objectief gezien een wappie genoemd kan worden.

== Referenties ==
<references />