Bewerken van Energieverbruik

Voor het [[Mining|minen]] van [[bitcoin]] is elektriciteit nodig. Minen wordt gedaan door heel veel computers verspreid over de wereld. En omdat al deze computers elektriciteit nodig hebben, wordt er energie verbruikt. Het energieverbruik binnen Bitcoin is nodig voor het maken van een nieuw blok in de blockchain. Dit proces levert de miners bitcoin op en heet ook wel [[Proof of Work]], wat het bewijs is dat een miner energie heeft verbruikt.

Het energieverbruik van Bitcoin is aanzienlijk, wat regelmatig leidt tot de vraag of het systeem niet zuiniger kan. De rechtvaardiging van dit verbruik hangt vaak samen met de toegekende waarde aan het netwerk. Als Bitcoin wordt gezien als een essentieel onderdeel van [[Een betere wereld met en door Bitcoin|een betere wereld]], fungeert de gebruikte energie als digitale beveiliging van het geldsysteem.

Voor een goed begrip is het belangrijk dat '''energie'''verbruik en '''elektriciteits'''/'''stroom'''verbruik goed onderscheiden worden.  

{{ZieOok|Duurzame Mining}}

== Omvang energieverbruik ==

=== Energieverbruik Bitcoin ===
Alle miners samen verbruiken ongeveer 138 terawattuur (TWh) aan elektriciteit per jaar. Dat is de schatting uit het Cambridge Digital Mining Industry Report van april 2025, een stijging van circa 17% ten opzichte van het jaar daarvoor.<ref name=":0">https://ccaf.io/cbnsi/cbeci (januari 2026)</ref> Bitcoin is extreem transparant, waardoor er een schatting gemaakt kan worden met diverse parameters: de hashrate van het netwerk, de bitcoinprijs, elektriciteitskosten en de efficiëntie van mining-apparatuur.<ref>https://ccaf.io/cbnsi/cbeci/methodology</ref> De [https://ccaf.io/cbnsi/cbeci Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index] hanteert hierbij een bandbreedte (geschat tussen de 140 en 210 TWh).

De [https://digiconomist.net/bitcoin-energy-consumption Bitcoin Energy Consumption Index] schat het verbruik op een vergelijkbaar niveau, waarbij de nadruk vaak ligt op de ecologische voetafdruk en de gegenereerde CO<small>2</small>-uitstoot.<ref>https://digiconomist.net/bitcoin-energy-consumption</ref> 

=== Mondiale energieverbruik ===
Hier is het onderscheid tussen energie en elektriciteit cruciaal. Het totale wereldwijde ''energie''verbruik ligt rond de 175.000 TWh per jaar, maar het wereldwijde ''elektriciteits''verbruik is een stuk kleiner: ruwweg 30.000 TWh. Bitcoin moet met dat laatste getal vergeleken worden, omdat miners elektriciteit gebruiken. Het netwerk neemt daarmee ongeveer '''0,5%''' van het mondiale elektriciteitsverbruik voor zijn rekening, en ongeveer 0,1% van het totale energieverbruik. Cambridge komt zelf uit op 0,54% van het wereldwijde elektriciteitsverbruik. Ter vergelijking: dit is minder dan het energieverlies in distributienetwerken of het verbruik van huishoudelijke apparaten die op stand-by staan.

=== Energieverbruik Nederland ===
Het ''elektriciteits''verbruik van Nederland ligt rond de 110-120 TWh per jaar.<ref>https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/84575NED</ref> Het verbruik van Bitcoin is inmiddels dus groter dan het totale elektriciteitsverbruik van Nederland. Echter, het totale ''energie''verbruik van Nederland (inclusief gas voor verwarming en olie voor transport) ligt nog steeds vele malen hoger (ruim 700-800 TWh).

=== Verwachtingen komende jaren ===
De exploitanten van mining-apparatuur betalen het stroomverbruik uit de opbrengsten (de ''block reward'' + transactiefees).  

* '''Prijsstijging:''' Als de prijs van Bitcoin stijgt, loont het om meer rekenkracht in te zetten, wat het verbruik opdrijft.
* '''Halveringen:''' Elke 4 jaar wordt de blocksubsidie gehalveerd (de laatste in april 2024 naar 3,125 BTC). Dit dwingt miners tot maximale efficiëntie; alleen de meest zuinige apparatuur op de goedkoopste stroomlocaties blijft rendabel.
* '''Efficiëntie:''' De 'efficiency' van miners (J/TH) verbetert constant. Nieuwere generaties chips (zoals de 3nm-technologie) kunnen meer rekenkracht leveren met minder stroom.

== Argumenten tegen het energiegebruik van Bitcoin ==
=== "Bitcoin gebruikt te veel energie" ===
Dit is vaak een waardeoordeel. Iemand die Bitcoin nutteloos vindt, beschouwt elke joule als verspilling. Iemand die Bitcoin ziet als een instrument voor financiële inclusie en vrijheid, ziet de energie als een noodzakelijke investering in veiligheid. Het verbruik moet worden afgezet tegen de voordelen, zoals grensoverschrijdende betalingen en bescherming tegen inflatie.

=== "Bitcoin gebruikt net zo veel energie als land X!" ===
Dit is een populaire maar beperkte vergelijking. Bitcoin is een wereldwijde infrastructuur. Men vergelijkt Bitcoin zelden met de totale energie-impact van het traditionele financiële systeem (kantoren, datacentra, gepantserd transport, het drukken van cash en de miljoenen werknemers die naar hun werk reizen). Bovendien wordt Bitcoin-consumptie vaak gemeten in elektriciteit, terwijl landen ook veel energie verbruiken via fossiele brandstoffen voor verwarming en industrie.

=== "Bitcoin gebruikt vuile stroom" ===
Hoewel er kritiek is op kolengestookte mining (zoals voorheen in Kazachstan), wijst onderzoek uit dat een groot deel van de sector gebruikmaakt van duurzame bronnen. Volgens het onafhankelijke Cambridge Digital Mining Industry Report (april 2025) is 52,4% van de gebruikte stroom emissievrij: 42,6% hernieuwbaar en 9,8% kernenergie. Aardgas is met 38,2% de grootste enkele bron en heeft steenkool (8,9%) van de eerste plaats verdrongen. De totale uitstoot van het netwerk komt daarmee op ongeveer 39,8 megaton CO<small>2</small>-equivalent, grofweg 0,08% van de mondiale uitstoot. De brancheorganisatie Bitcoin Mining Council rapporteerde eerder percentages van ruim 60% duurzaam, maar dat cijfer is door de sector zelf aangeleverd en niet onafhankelijk geverifieerd.

== Argumenten vóór het energiegebruik van Bitcoin ==

=== Stabilisatie van het stroomnet (Demand Response) ===
Miners zijn uniek omdat ze hun verbruik in enkele seconden kunnen uitschakelen. In Texas (ERCOT) en andere regio's worden miners betaald om uit te schakelen tijdens piekdrukte (bijvoorbeeld tijdens een hittegolf). Dit zorgt ervoor dat het net stabiel blijft en stimuleert de bouw van méér wind- en zonneparken, omdat de miners de "stroom van de laatste instantie" opkopen wanneer er een overschot is.

=== Minder affakkelen van methaan (Flaring) ===
Bitcoin mining wordt ingezet bij olievelden om methaangas dat normaal zou worden afgefakkeld (en dus verspild), om te zetten in energie. Omdat methaan veel schadelijker is voor het klimaat dan CO<small>2</small>, leidt het verbranden van dit gas in een turbine voor mining tot een netto afname van de broeikasgasimpact van die bron.

=== Gebruik van restwarmte ===
Er ontstaan steeds meer initiatieven waarbij de hitte van miners direct wordt gebruikt voor het verwarmen van kassen, huizen of zwembaden. Hierdoor vervangt de miner een traditionele elektrische verwarming, waardoor de mining-activiteit effectief "energieneutraal" wordt ten opzichte van de oorspronkelijke situatie.

== Recent overzicht van studies en rapporten ==
{| class="wikitable"
|+
!Jaar
!Door
!Belangrijkste punten
!Link
|-
|2025
|Cambridge (CCAF)
|Enquête onder 49 mijnbedrijven (circa 48% van de wereldwijde hashrate): 138 TWh per jaar, 52,4% emissievrije stroom en 39,8 MtCO<small>2</small>e uitstoot.
|[https://www.jbs.cam.ac.uk/2025/cambridge-study-sustainable-energy-rising-in-bitcoin-mining/ Link]
|-
|2024
|[https://www.vaneck.com/ VanEck]
|Bitcoin mining stimuleert de transitie naar duurzame energie door flexibele belasting.
|[https://www.vaneck.com/us/en/insights/digital-assets/bitcoin-mining-and-the-energy-transition/ Link]
|-
|2023
|Cornell University
|Mining kan helpen bij het financieren van nieuwe hernieuwbare projecten door overschotten te kopen.
|[https://news.cornell.edu/stories/2023/10/bitcoin-mining-could-accelerate-renewable-energy-transition Link]
|-
|2023
|KPMG
|Bitcoin mining biedt verschillende voordelen in het kader van Environmental, Social, and Governance (ESG).
|[https://kpmg.com/us/en/articles/2023/bitcoin-role-esg-imperative.html Link]
|-
|2022
|Cambridge (CCAF)
|Update van de methodologie om ook rekening te houden met off-grid mining en affakkelen.
|[https://ccaf.io/cbnsi/cbeci Link]
|}

== Zie verder ==
* [[Duurzame Mining]]
* [[Lightning]] (voor energie-efficiënte betalingen op de tweede laag)
* [[Proof of Work]]
<references />