Lightning - Bewerkingsoverzicht

Marnix: Sectie Ontwikkelingen toegevoegd over BOLT12 (opgenomen in de standaard in oktober 2024), splicing en Cashu

2026-07-27T12:45:03Z

Sectie Ontwikkelingen toegevoegd over BOLT12 (opgenomen in de standaard in oktober 2024), splicing en Cashu

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 12:45
Regel 13:		Regel 13:

	''Er is een grote community van Nederlanders met een Lightning node. Je vindt de groep [https://t.me/lightningnl op Telegram].''		''Er is een grote community van Nederlanders met een Lightning node. Je vindt de groep [https://t.me/lightningnl op Telegram].''

			= Ontwikkelingen =
			Twee dingen die de laatste jaren echt verschil maken voor gebruikers:

			* '''BOLT12 (offers).''' In oktober 2024 opgenomen in de officiële Lightning-standaard. Waar een gewone factuur eenmalig is en verloopt, is een ''offer'' een herbruikbaar betaalverzoek: één QR-code of tekstregel waarmee je onbeperkt betalingen kunt ontvangen, zonder tussenpartij.
			* '''Splicing.''' Hiermee maak je een bestaand kanaal groter of kleiner zonder het te sluiten en opnieuw te openen. Dat scheelt on-chain kosten en gedoe. Het draait inmiddels in meerdere wallets, maar is formeel nog een concept-onderdeel van de standaard.

			Daarnaast is [[Cashu]] in opkomst: een manier om via een bewaarpartij (een ''mint'') zeer kleine betalingen vrijwel gratis en zeer privé te doen, met Lightning als onderliggende laag.

	= Concepten =		= Concepten =

Marnix: Aanbeveling van Wallet of Satoshi vervangen: custodiale Lightning-wallets zijn begin 2026 in de EU gestopt vanwege MiCA/DAC8, nu wordt naar zelfbewarende wallets verwezen; transacties per blok bijgewerkt (1.500 was verouderd); fee-context genuanceerd voor de lage-feeomgeving van 2026; dode SuperHub-links ontlinkt; anchor channels zijn niet meer nieuw; netwerkcijfers toegevoegd

2026-07-27T11:59:48Z

Aanbeveling van Wallet of Satoshi vervangen: custodiale Lightning-wallets zijn begin 2026 in de EU gestopt vanwege MiCA/DAC8, nu wordt naar zelfbewarende wallets verwezen; transacties per blok bijgewerkt (1.500 was verouderd); fee-context genuanceerd voor de lage-feeomgeving van 2026; dode SuperHub-links ontlinkt; anchor channels zijn niet meer nieuw; netwerkcijfers toegevoegd

Jurjen: Dead link opgelost, verwijzing naar start9 toegevoegd

2024-07-03T10:29:57Z

Dead link opgelost, verwijzing naar start9 toegevoegd

← Oudere versie		Versie van 3 jul 2024 10:29
Regel 5:		Regel 5:
	Bitcointransacties zijn relatief kostbaar. Dat komt omdat er maar een beperkte ruimte is op de blockchain: zo'n 1500 transacties per blok (per 10 minuten). Oftewel zo'n 9000 transacties per uur. (Credit card firmant Visa kan 10-duizenden transacties ''per seconde'' aan.)		Bitcointransacties zijn relatief kostbaar. Dat komt omdat er maar een beperkte ruimte is op de blockchain: zo'n 1500 transacties per blok (per 10 minuten). Oftewel zo'n 9000 transacties per uur. (Credit card firmant Visa kan 10-duizenden transacties ''per seconde'' aan.)

	Kortom, Bitcoin is geen snelheidsmonster. Alle mensen die een Bitcoin-transactie aanbieden, concurreren om een plaatsje in een blok op de blockchain. Dit drijft de prijs voor een 'toegangskaartje' ('fee') naar de blockchain op. ~~(Tot~~ wel enige tientallen euro's per transactie in hectische perioden).		Kortom, Bitcoin is geen snelheidsmonster. Alle mensen die een Bitcoin-transactie aanbieden, concurreren om een plaatsje in een blok op de blockchain. Dit drijft de prijs voor een 'toegangskaartje' ('fee') naar de blockchain op. Dit tot wel enige tientallen euro's per transactie in hectische perioden.
	Om toch meer transacties mogelijk te maken, is een systeem ontwikkeld dat de transacties (tijdelijk) niet via Bitcoin's blockchain laat lopen. Een analogie ter verduidelijking:		Om toch meer transacties mogelijk te maken, is een systeem ontwikkeld dat de transacties (tijdelijk) niet via Bitcoin's blockchain laat lopen. Een analogie ter verduidelijking:

	:Iemand zit aan de bar en bestelt een biertje. De barman turft dit af op een kaart. De avond verstrijkt, en er worden nog wat drankjes verorbert. Halverwege de avond blijkt een biertje bedorven: de barman streept de bijbehorende 'turf' door op de kaart. Als de klant naar huis gaat, vraagt de barman de klant de rekening te betalen. Er zijn misschien wel tien drankjes besteld, en er was een restitutie, maar er vindt maar één geldtransactie plaats. We kunnen de kaart van de barman met een Lightning 'kanaal' vergelijken en de banktransactie met een on-chain Bitcoin transactie. Zie hier een analogie ter verduidelijking van het Lightning Netwerk.		:Iemand zit aan de bar en bestelt een biertje. De barman turft dit af op een kaart. De avond verstrijkt, en er worden nog wat drankjes verorbert. Halverwege de avond blijkt een biertje bedorven: de barman streept de bijbehorende 'turf' door op de kaart. Als de klant naar huis gaat, vraagt de barman de klant de rekening te betalen. Er zijn misschien wel tien drankjes besteld, en er was een restitutie, maar er vindt maar één geldtransactie plaats. We kunnen de kaart van de barman met een Lightning 'kanaal' vergelijken en de banktransactie met een on-chain Bitcoin transactie. Zie hier een analogie ter verduidelijking van het Lightning Netwerk.
Regel 59:		Regel 59:

	== Wallet ==		== Wallet ==
	Het makkelijkst is om ~~[https://www.walletofsatoshi.com/~~ Wallet of Satoshi] op je telefoon te installeren, als je Lightning wil gebruiken. Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].		Het makkelijkst is om Wallet of Satoshi op je telefoon te installeren, als je Lightning wil gebruiken.
			Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].

	== Node ==		== Node ==
	[[Bestand:Nederlandse Nodes.png\|miniatuur\|Nodes in Nederland (archiefplaatje)]]		[[Bestand:Nederlandse Nodes.png\|miniatuur\|Nodes in Nederland (archiefplaatje)]]
	Zelf een [[Bitcoin node\|node]] draaien is leuk om te doen en je draagt bij aan het [[Bitcoin node\|Bitcoinnetwerk]]. Met een Raspberry Pi computer, opslag voor de [[Blockchain]] en Node-software (zoals [[Umbrel]], [[MyNode]], [[RaspiBlitz]]) kun je zelf een node draaien. Er is ook een Nederlandstalige instructie op [https://~~docs.~~theroadtonode.com/ theroadtonode.com], voor zelfbouwers.		Zelf een [[Bitcoin node\|node]] draaien is leuk om te doen en je draagt bij aan het [[Bitcoin node\|Bitcoinnetwerk]]. Met een Raspberry Pi computer, opslag voor de [[Blockchain]] en Node-software (zoals [https://docs.start9.com/0.3.5.x/service-guides/lightning/index Start9], [[Umbrel]], [[MyNode]], [[RaspiBlitz]]) kun je zelf een node draaien. Er is ook een Nederlandstalige instructie op [https://theroadtonode.com/nl theroadtonode.com], voor zelfbouwers.

	Vrij veel Nederlanders draaien zelf een node, zie [https://lightningwiki.net/g/?g=-1001254160094&t=LightningNL%20%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B1%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AA deze graaf]. Als je in het Telegramkanaal [https://t.me/lightningnl LightningNL] komt kijken kun je jouw node toevoegen.		Vrij veel Nederlanders draaien zelf een node, zie [https://lightningwiki.net/g/?g=-1001254160094&t=LightningNL%20%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B1%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AA deze graaf]. Als je in het Telegramkanaal [https://t.me/lightningnl LightningNL] komt kijken kun je jouw node toevoegen.
Regel 83:		Regel 84:
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/1414470/raspberry-pi-4-model-b-4gb-ram.html Raspberry Pi 4B (4GB)] (€60)		\| [https://tweakers.net/pricewatch/1414470/raspberry-pi-4-model-b-4gb-ram.html Raspberry Pi 4B (4GB)] (€60)
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/1562568/raspberry-pi-4-model-b-8gb-ram.html Raspberry Pi 4B (8GB)] (€90)		\| [https://tweakers.net/pricewatch/1562568/raspberry-pi-4-model-b-8gb-ram.html Raspberry Pi 4B (8GB)] (€90)
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/~~1210221~~/intel-nuc-~~kit~~-~~nuc7cjyh~~-~~met~~-eu-~~stekker~~ Intel NUC ~~NUC7CJYH~~] (~~€180~~)		\| [https://tweakers.net/pricewatch/1829068/intel-nuc-11-essential-mini-pc-nuc11atkc2-eu-stroomkabel.html Intel NUC] (€194)
	\|-		\|-
	\| SD-kaart		\| SD-kaart
Regel 100:		Regel 101:
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/339768/wd-elements-portable-usb-30-1tb-zwart.html Harde Schijf] (€50) **		\| [https://tweakers.net/pricewatch/339768/wd-elements-portable-usb-30-1tb-zwart.html Harde Schijf] (€50) **
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/942129/samsung-portable-ssd-t5-1tb-zwart.html SSD] (€110) ***		\| [https://tweakers.net/pricewatch/942129/samsung-portable-ssd-t5-1tb-zwart.html SSD] (€110) ***
	\| [https://tweakers.net/pricewatch/1645080/samsung-870-evo-1tb.html SSD] (~~€110~~) ***		\| [https://tweakers.net/pricewatch/1645080/samsung-870-evo-1tb.html SSD] (€95) ***
	\|-		\|-
	\| Heatsink		\| Heatsink

Jurjen: Bluewallet biedt al ruim een jaar geen custodian lightning meer. Ze hebben wel nog een koppeling naar externe nodes als mogelijkheid, maar dit is niet simpel voor de beginner. Daarom aangepast in Wallet of Satoshi.

2024-07-03T09:43:37Z

Bluewallet biedt al ruim een jaar geen custodian lightning meer. Ze hebben wel nog een koppeling naar externe nodes als mogelijkheid, maar dit is niet simpel voor de beginner. Daarom aangepast in Wallet of Satoshi.

← Oudere versie		Versie van 3 jul 2024 09:43
Regel 55:		Regel 55:
	Er zijn grofweg twee manieren om Lightning te gebruiken.		Er zijn grofweg twee manieren om Lightning te gebruiken.

	* Een '''wallet''' is het makkelijkst~~. Je zet~~ er ~~bitcoin~~ op~~, zet die bitcoin om naar~~ Lightning-bitcoin ~~en kan Lightning gebruiken~~. ~~Zie~~ [~~[BlueWallet]~~] ~~voor~~ een ~~simpel beginnetje~~.		* Een '''wallet''' is het makkelijkst je parkeert er je Bitcoin op de pof. Lightning-bitcoin. [https://www.walletofsatoshi.com/ Wallet of Satoshi] is een laagdrempelig begin.
	* Geavanceerde gebruikers kunnen zelf een node opzetten. Een '''node''' is altijd online, routeert betalingen en heeft wat werk nodig om op te zetten. [[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is een makkelijker manier om een node op te zetten.		* Geavanceerde gebruikers kunnen zelf een node opzetten. Een '''node''' is altijd online, routeert betalingen en heeft wat werk nodig om op te zetten. [[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is een makkelijker manier om een node op te zetten.

	== Wallet ==		== Wallet ==
	Het makkelijkst is om [~~[BlueWallet]~~] op je telefoon te installeren, als je Lightning wil gebruiken.		Het makkelijkst is om [https://www.walletofsatoshi.com/ Wallet of Satoshi] op je telefoon te installeren, als je Lightning wil gebruiken. Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].
	Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].

	== Node ==		== Node ==

Ton op 28 jun 2024 om 14:07

2024-06-28T14:07:38Z

← Oudere versie		Versie van 28 jun 2024 14:07
Regel 127:		Regel 127:

	==== "Kale installatie" ====		==== "Kale installatie" ====
	Er zijn meerdere implementaties van de Lightning-standaarden. De meest gebruikte is [[LND]]. Verder zijn er [[C-Lightning]] en [[Eclair]]. Die software kan je zelf instellen, of je gebruikt een node-pakket als [[Umbrel lightning node\|Umbrel]], zie hieronder.		Er zijn meerdere implementaties van de Lightning-standaarden. De meest gebruikte is [[LND]]. Verder zijn er [[Core Lightning]] en [[Eclair]]. Die software kan je zelf instellen, of je gebruikt een node-pakket als [[Umbrel lightning node\|Umbrel]], zie hieronder.

	==== Umbrel ====		==== Umbrel ====

95.97.29.21: /* Alternatieven */

2024-06-10T19:33:42Z

Alternatieven

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2024 19:33
Regel 133:		Regel 133:

	==== Alternatieven ====		==== Alternatieven ====
	Momenteel is Umbrel één van de meest gebruikte node softwares in Nederland. Er zijn echter meer aanbieders van dit soort installatiepakketten, bijvoorbeeld: [[MyNode]] en [[RaspiBlitz]]. Wil jij jouw node geheel zelfstandig installeren, dan zou je kunnen kijken naar de gebruikshandleiding van [https://docs.theroadtonode.com/ The Road to Node].		Momenteel is Umbrel één van de meest gebruikte node softwares in Nederland. Er zijn echter meer aanbieders van dit soort installatiepakketten, bijvoorbeeld: [[MyNode]], [[RaspiBlitz]] en [https://start9.com/ Start9 OS]. Wil jij jouw node geheel zelfstandig installeren, dan zou je kunnen kijken naar de gebruikshandleiding van [https://docs.theroadtonode.com/ The Road to Node].

	==== Applicaties/Interfaces ====		==== Applicaties/Interfaces ====

Marnix: /* Node */

2024-03-06T14:05:17Z

Node

← Oudere versie		Versie van 6 mrt 2024 14:05
Regel 64:		Regel 64:
	== Node ==		== Node ==
	[[Bestand:Nederlandse Nodes.png\|miniatuur\|Nodes in Nederland (archiefplaatje)]]		[[Bestand:Nederlandse Nodes.png\|miniatuur\|Nodes in Nederland (archiefplaatje)]]
	Zelf een [[Bitcoin node\|node]] draaien is leuk om te doen en je draagt bij aan het [[Bitcoin node\|Bitcoinnetwerk]]. Met een Raspberry Pi computer, opslag voor de [[Blockchain]] en Node-software (zoals [[Umbrel]], [~~https://mynodebtc.com/~~ MyNode], [~~https://raspiblitz.org/~~ RaspiBlitz]) kun je zelf een node draaien. Er is ook een Nederlandstalige instructie op [https://docs.theroadtonode.com/ theroadtonode.com], voor zelfbouwers.		Zelf een [[Bitcoin node\|node]] draaien is leuk om te doen en je draagt bij aan het [[Bitcoin node\|Bitcoinnetwerk]]. Met een Raspberry Pi computer, opslag voor de [[Blockchain]] en Node-software (zoals [[Umbrel]], [[MyNode]], [[RaspiBlitz]]) kun je zelf een node draaien. Er is ook een Nederlandstalige instructie op [https://docs.theroadtonode.com/ theroadtonode.com], voor zelfbouwers.

	Vrij veel Nederlanders draaien zelf een node, zie [https://lightningwiki.net/g/?g=-1001254160094&t=LightningNL%20%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B1%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AA deze graaf]. Als je in het Telegramkanaal [https://t.me/lightningnl LightningNL] komt kijken kun je jouw node toevoegen.		Vrij veel Nederlanders draaien zelf een node, zie [https://lightningwiki.net/g/?g=-1001254160094&t=LightningNL%20%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B1%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AA deze graaf]. Als je in het Telegramkanaal [https://t.me/lightningnl LightningNL] komt kijken kun je jouw node toevoegen.

Marnix: /* Node-software */ link umbrel en meerdere

2023-12-04T10:05:13Z

Node-software: link umbrel en meerdere

← Oudere versie		Versie van 4 dec 2023 10:05
Regel 125:		Regel 125:

	=== Node-software ===		=== Node-software ===

			==== "Kale installatie" ====
			Er zijn meerdere implementaties van de Lightning-standaarden. De meest gebruikte is [[LND]]. Verder zijn er [[C-Lightning]] en [[Eclair]]. Die software kan je zelf instellen, of je gebruikt een node-pakket als [[Umbrel lightning node\|Umbrel]], zie hieronder.

	==== Umbrel ====		==== Umbrel ====
	[[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is één van de gemakkelijkste en gebruiksvriendelijke manieren om een node te draaien op een Raspberry Pi. Hiermee kun je binnen een aantal stappen zowel een bitcoin node als een lightning network node opzetten.		[[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is één van de gemakkelijkste en gebruiksvriendelijke manieren om een node te draaien op een Raspberry Pi. Hiermee kun je binnen een aantal stappen zowel een bitcoin node als een lightning network node opzetten.

	==== Alternatieven ====		==== Alternatieven ====
	Momenteel is Umbrel één van de meest gebruikte node softwares in Nederland. Er zijn echter meer aanbieders van dit soort installatiepakketten, bijvoorbeeld: [~~https://mynodebtc.com/~~ MyNode] en [~~https://raspiblitz.org/~~ RaspiBlitz]. Wil jij jouw node geheel zelfstandig installeren, dan zou je kunnen kijken naar de gebruikshandleiding van [https://docs.theroadtonode.com/ The Road to Node].		Momenteel is Umbrel één van de meest gebruikte node softwares in Nederland. Er zijn echter meer aanbieders van dit soort installatiepakketten, bijvoorbeeld: [[MyNode]] en [[RaspiBlitz]]. Wil jij jouw node geheel zelfstandig installeren, dan zou je kunnen kijken naar de gebruikshandleiding van [https://docs.theroadtonode.com/ The Road to Node].

	==== Applicaties/Interfaces ====		==== Applicaties/Interfaces ====

Marnix op 23 nov 2023 om 20:19

2023-11-23T20:19:34Z

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2023 20:19
Regel 173:		Regel 173:

	Ook wordt er een "reserve balance" aangehouden. Het zijn gereserveerde satoshi voor als het kanaal gesloten moet worden. Deze reserve balance varieert, omdat de kosten van het sluiten van een kanaal ook veranderen. Als het drukker wordt in de [[Mempool]], dan worden transacties duurder, dus ook sluit-transactie, en wordt daar meer geld voor gereserveerd.		Ook wordt er een "reserve balance" aangehouden. Het zijn gereserveerde satoshi voor als het kanaal gesloten moet worden. Deze reserve balance varieert, omdat de kosten van het sluiten van een kanaal ook veranderen. Als het drukker wordt in de [[Mempool]], dan worden transacties duurder, dus ook sluit-transactie, en wordt daar meer geld voor gereserveerd.
			[[Categorie:Lightning]]

Bufo: /* Peer uitzoeken */

2023-10-10T12:56:23Z

Peer uitzoeken

← Oudere versie		Versie van 10 okt 2023 12:56
Regel 141:		Regel 141:

	* Een node uit de [https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/ SuperHub] kiezen of vragen in de Telegram groep [https://t.me/lightningNL @LightningNL].		* Een node uit de [https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/ SuperHub] kiezen of vragen in de Telegram groep [https://t.me/lightningNL @LightningNL].
	* Een hoog gekwalificeerde node uitzoeken op [https://1ml.com/ 1ML].		* Een hoog gekwalificeerde node uitzoeken op [https://1ml.com/ 1ML] of [https://amboss.space Amboss].
	* Een node uit de BOS-lijst kiezen. Deze lijst staat in [[ThunderHub]] maar is ook [https://lightningwiki.net/bos/ hier] te vinden.		* Een node uit de BOS-lijst kiezen. Deze lijst staat in [[ThunderHub]] maar is ook [https://lightningwiki.net/bos/ hier] te vinden.
	* De tool van [https://moneni.com/mcb/nodematch Moneni] te gebruiken. (Hier heb je al wel een bestaand kanaal voor nodig.)		* De tool van [https://moneni.com/mcb/nodematch Moneni] te gebruiken. (Hier heb je al wel een bestaand kanaal voor nodig.)

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 11:59
Regel 3:		Regel 3:
	'''''Zie [[#Lightning gebruiken]] als je meteen wilt beginnen.'''''		'''''Zie [[#Lightning gebruiken]] als je meteen wilt beginnen.'''''

	Bitcointransacties zijn relatief kostbaar. Dat komt omdat er maar een beperkte ruimte is op de blockchain: zo'n ~~1500~~ transacties per blok (per 10 minuten). ~~Oftewel zo'n 9000~~ transacties per uur. (~~Credit card firmant~~ Visa ~~kan 10-~~duizenden transacties ''per seconde'' ~~aan~~.)		Bitcointransacties zijn relatief kostbaar. Dat komt omdat er maar een beperkte ruimte is op de blockchain: in 2026 zo'n 4.000 tot 7.000 transacties per blok (per 10 minuten), oftewel ruwweg 25.000 tot 40.000 transacties per uur. (Creditcardmaatschappij Visa verwerkt in de praktijk enkele duizenden transacties ''per seconde''.)

	Kortom, Bitcoin is geen snelheidsmonster. Alle mensen die een Bitcoin-transactie aanbieden, concurreren om een plaatsje in een blok op de blockchain. Dit drijft de prijs voor een 'toegangskaartje' ('fee') naar de blockchain op. Dit tot ~~wel enige~~ tientallen euro's per transactie in ~~hectische~~ perioden.		Kortom, Bitcoin is geen snelheidsmonster. Alle mensen die een Bitcoin-transactie aanbieden, concurreren om een plaatsje in een blok op de blockchain. Dit drijft de prijs voor een 'toegangskaartje' ('fee') naar de blockchain op. Dit liep in hectische periodes op tot enkele tientallen euro's per transactie. Overigens is de mempool sinds 2025 juist vaak vrijwel leeg en betaal je on-chain regelmatig maar een paar dubbeltjes; het argument voor Lightning zit dan minder in de kosten en meer in de snelheid en de mogelijkheid om hele kleine bedragen te betalen. In drukke perioden.
	Om toch meer transacties mogelijk te maken, is een systeem ontwikkeld dat de transacties (tijdelijk) niet via Bitcoin's blockchain laat lopen. Een analogie ter verduidelijking:		Om toch meer transacties mogelijk te maken, is een systeem ontwikkeld dat de transacties (tijdelijk) niet via Bitcoin's blockchain laat lopen. Een analogie ter verduidelijking:

Regel 55:		Regel 55:
	Er zijn grofweg twee manieren om Lightning te gebruiken.		Er zijn grofweg twee manieren om Lightning te gebruiken.

	* Een '''wallet''' is het makkelijkst je parkeert er je Bitcoin op de pof. Lightning-bitcoin. ~~[https~~:~~//www.walletofsatoshi.com/~~ Wallet of Satoshi~~] is een laagdrempelig~~ begin.		* Een '''wallet''' is het makkelijkst je parkeert er je Bitcoin op de pof. Lightning-bitcoin. Let op: veel bekende custodiale Lightning-wallets, waaronder Wallet of Satoshi, hebben hun custodiale dienst begin 2026 in de EU stopgezet vanwege MiCA en DAC8. Voor Nederlandse gebruikers zijn zelfbewarende wallets als Phoenix, Breez, Blixt of Zeus nu het startpunt.
	* Geavanceerde gebruikers kunnen zelf een node opzetten. Een '''node''' is altijd online, routeert betalingen en heeft wat werk nodig om op te zetten. [[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is een makkelijker manier om een node op te zetten.		* Geavanceerde gebruikers kunnen zelf een node opzetten. Een '''node''' is altijd online, routeert betalingen en heeft wat werk nodig om op te zetten. [[Umbrel lightning node\|Umbrel]] is een makkelijker manier om een node op te zetten.

	== Wallet ==		== Wallet ==
	Het makkelijkst is om ~~Wallet of Satoshi~~ op je telefoon te installeren, ~~als~~ je ~~Lightning wil gebruiken~~.		Het makkelijkst is om een Lightning-wallet op je telefoon te installeren. Kies daarbij een zelfbewarende wallet (Phoenix, Breez, Zeus): custodiale wallets zijn in de EU grotendeels weggevallen, en bij een custodiale wallet ben je bovendien afhankelijk van een derde partij.
	Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].		Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps\|Lighting Apps]].

Regel 142:		Regel 142:

	=== Peer uitzoeken ===		=== Peer uitzoeken ===
	Het is aan te raden om een kanaal te maken met een goed verbonden peer. In de [[Community\|Nederlandstalige community]] is er de ~~[https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/~~ SuperHub], dit zijn een aantal grote nodes die onderling hebben afgesproken om de routing fees onderling laag te houden. Door met één of meer van deze nodes te verbinden ben je direct al goed verbonden met de rest van de wereld. Methoden om een geschikte peer uit te zoeken zijn:		Het is aan te raden om een kanaal te maken met een goed verbonden peer. In de [[Community\|Nederlandstalige community]] is er de SuperHub, dit zijn een aantal grote nodes die onderling hebben afgesproken om de routing fees onderling laag te houden. Door met één of meer van deze nodes te verbinden ben je direct al goed verbonden met de rest van de wereld. Methoden om een geschikte peer uit te zoeken zijn:

	* Een node uit de ~~[https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/~~ SuperHub] kiezen of vragen in de Telegram groep [https://t.me/lightningNL @LightningNL].		* Een node uit de SuperHub kiezen of vragen in de Telegram groep [https://t.me/lightningNL @LightningNL].
	* Een hoog gekwalificeerde node uitzoeken op [https://1ml.com/ 1ML] of [https://amboss.space Amboss].		* Een hoog gekwalificeerde node uitzoeken op [https://1ml.com/ 1ML] of [https://amboss.space Amboss].
	* Een node uit de BOS-lijst kiezen. Deze lijst staat in [[ThunderHub]] maar is ook [https://lightningwiki.net/bos/ hier] te vinden.		* Een node uit de BOS-lijst kiezen. Deze lijst staat in [[ThunderHub]] maar is ook [https://lightningwiki.net/bos/ hier] te vinden.
Regel 165:		Regel 165:
	Dit betekent dat je Anchor Channels hebt, en dat (door de betaling te sturen), er niet genoeg geld in je wallet overblijft om een (eventuele) anchor close te betalen.		Dit betekent dat je Anchor Channels hebt, en dat (door de betaling te sturen), er niet genoeg geld in je wallet overblijft om een (eventuele) anchor close te betalen.

	Anchor ~~Channels~~ zijn ~~een nieuwe type kanalen~~. Ze zorgen dat je minder betaalt bij force closes, maar het is ook nodig dat je wat geld onchain houdt om eventuele force closes te kunnen doen. Dit is de <u>Reserved wallet balance</u>. Reken op 10k sat per kanaal, tot een maximum van 100k sats.		Anchor channels zijn sinds 2022 het standaardtype kanaal. Ze zorgen dat je minder betaalt bij force closes, maar het is ook nodig dat je wat geld onchain houdt om eventuele force closes te kunnen doen. Dit is de <u>Reserved wallet balance</u>. Reken op 10k sat per kanaal, tot een maximum van 100k sats.

	Deze gereserveerde 10k sat kan je niet uitgeven, als je dat onchain probeert te doen. Dan krijg je de melding '''Reserved wallet balance invalidated.'''		Deze gereserveerde 10k sat kan je niet uitgeven, als je dat onchain probeert te doen. Dan krijg je de melding '''Reserved wallet balance invalidated.'''