BitcoinWiki.nl - Gebruikersbijdragen [nl-informal]

Mining

2022-02-06T19:17:27Z

Yvon: /* Lege blokken */ kleine taal/spel/typefouten gecorrigeerd

Mining is het proces van het bevestigen van [[Transacties|transacties]] uit de [[Mempool|mempool van de node]] door ze in [[Blockchain#Blokken|blokken]] te plaatsen. Hiermee voorziet het in de benodigde coördinatie in een systeem dat verder geen autoriteiten/leiders kent. Het is een veel voorkomende misvatting dat het mining proces de creatie van nieuwe bitcoin betreft, dit is technisch gezien niet het geval; een nieuw gecreëerd blok geeft de miner enkel het recht nieuwe bitcoin toe te eigenen, maar het proces als zodanig behelst het produceren van het nieuwe blok zelf.

De miners produceren blokken door de heel vaak te gokken om een juiste "hash" te vinden, die voldoet aan de vooraf bepaalde voorwaarde. Als ze deze vinden is het blok geldig. De verdiensten van de miner zitten in de [[Bitcoin#De_Halving|bloksubsidie]] en de [[Transacties#Transactiekosten|transactiekosten]] van de transacties die ze in het blok zetten, die zij zich in dat desbetreffende blok toe eigenen.

=== Proces ===
# Een miner heeft een [[Bitcoin node]]. Op deze node ontvangt hij continu nieuwe [[Transacties|transacties]] die mensen hebben gedaan. Die transacties zijn op het moment van verzenden onbevestigd, pas als ze in een [[Blockchain#Blokken|blok]] worden opgenomen zijn de transactie bevestigd. De node van de miner slaat de transacties tijdelijk op in zijn [[Mempool|mempool]].
# De miner voegt een zogenaamde coinbasetransactie toe, waarbij de door het bitcoin algoritme gegenereerde nieuwe bitcoin (m.a.w. de blok subsidie) en transactie fees naar een bitcoinadres van de winnende miner worden gestuurd. Volgens de regels mag een miner (op dit moment) 6,25 ''nieuwe'' bitcoin opnemen in de coinbase transactie. Als de miner een groter aantal bitcoin in de coinbasetransactie opneemt (en zich dus niet aan de regels houdt) zal het blok niet worden geaccepteerd.
# De miner bekijkt de mempool en selecteert doorgaans de transacties waaraan de hoogste fee is meegegeven. We noemen deze selectie het "blocktemplate" of een kandidaatblok.
# Vervolgens moet de block header worden geconstrueerd. De block header is een samenvatting van het blok en bestaat uit de volgende onderdelen:
#* software version number;
#* de [[Blockchain#Wat_maakt_de_blockchain_een_blockchain|hash van het vorige blok]] toe;
#* de root van de merkle root van de transacties die in het desbetreffende blok zijn opgenomen;
#* een time stamp (tijdsindicatie) toe;
#* de proof-of-work algoritme target van dit blok;
#* de nonce.
# Nu begint het daadwerkelijke '''minen'''. De miner probeert duizenden keren per seconde om een [[#Hashing|hash]] van de block header te vinden die voldoet aan [[Bitcoin#Moeilijkheid|de regels]]. Dit houdt in dat hij de nonce, elke keer aanpast om steeds een nieuwe unieke hash te vinden. Als de miner geluk heeft, en een hash vindt die aan de regels voldoet, zal hij het blok distribueren naar het netwerk.
# Het [[Bitcoin node#Netwerk|netwerk]] ontvangt het nieuwe blok, zal controleren of aan alle regels wordt voldaan en deze accepteren. De nodes halen de (in dit nieuwe blok) bevestigde transacties uit hun [[Mempool|mempool]].
# Het proces begin weer opnieuw vanaf stap 1.

=== Hashing ===
Hashing ("verhaspelen" in het Nederlands) is een proces om een hashcode te maken: bij hashing wordt door middel van een hash algoritme een hashcode berekend van een blok gegevens / de block header ("input"). Uit deze hashcode is dan niet meer af te leiden wat de oorspronkelijke gegevens waren, maar iemand die de gegevens heeft kan wel opnieuw daarvan de hashcode berekenen en controleren of de berekende hashcode overeenkomt met een eerder verkregen hashcode.

Het hashen van een blok gebeurt door steeds een onderdeel van de input, zijnde de ''nonce'', aan te passen. De regel is dat een correcte hash een [[Bitcoin#Moeilijkheid|bepaalde hoeveelheid nullen]] bevat. Op een gegeven moment vindt de miner een hash met voldoende nullen. Iedereen met dezelfde input (het blok en de juiste teller-data) kan controleren dat de hash klopt met de data.

=== Lege blokken ===
Lege blokken zijn blokken zonder transacties erin, slechts één [[Transacties#Coinbase|coinbasetransactie]]. Soms worden er lege blokken gevonden. Dit kan gebeuren als de miner nog niet voldoende tijd heeft gehad, sinds het vinden van het vorige blok, om een nieuw blocktemplate (zie stap 2 hierboven) te bepalen. De miner wil zijn machines niet uitzetten, en laat zijn machines doorzoeken naar blokken, welke leeg zullen zijn (want er is nog geen nieuw template met transacties). Hij doet dit omdat hij ook voor lege blokken een beloning (subsidie) krijgt.

Het aantal transacties in een blok is niet relevant voor het [[Energieverbruik]]; een leeg blok kost niet (substantieel) minder energie om te vinden dan een normaal 'vol' blok.

Een miner die een leeg blok aan Bitcoin's blockchain toevoegt verricht wel degelijk nuttig werk:
* Alle voorafgaande blokken worden 'begraven' onder een extra hoeveelheid Proof-of-Work, hetgeen extra bescherming oplevert.
* Er worden nieuwe Bitcoin toegevoegd aan het netwerk.

Een miner die een leeg blok probeert te minen loopt de fees mis van de beschikbare transacties in de mempool. Er is dus een incentive om wél transacties in een blok op te nemen. Het aantal lege blokken was dan ook niet meer dan 0,3% in 2020.

Echter, vanaf het prille begin van Bitcoin tot juni 2015 was gemiddeld [https://news.bitcoin.com/reason-bitcoin-miners-empty-blocks/ 24% van de blokken leeg], omdat er in de eerste jaren niet altijd kandidaat-transacties in de mempool beschikbaar waren: Bitcoin werd nog niet zo intensief gebruikt. De fees waren laag, dus er was geen grote prikkel om transacties in een blok te plaatsen. Lege blokken waren voornamelijk een verschijnsel uit de beginperiode, toen er nog niet 'gevochten' werd om een plaatsje in de Bitcoin's blockchain.

Door lege blokken toe te staan, komt er nog steeds ongeveer elke 10 minuten een blok bij, ook bij karig aanbod van transacties.

Een leeg blok minen voelt aan een verkwisting van energie en tijd. Een eerste reactie zou kunnen zijn: laten we een miner verplichten om transacties in een blok op te nemen. Bedenk dat een miner heel makkelijk honderden transacties van en naar zichzelf in een blok zou kunnen plaatsen, zonder dat dit door anderen te doorzien is. Een verbod op lege blokken is dus niet zinvol.

=== Opbrengsten ===
[[Bestand:Bitcoin-supply-and-inflation-rate.png|miniatuur|Toegevoegde bitcoin in een grafiek]]
Een miner verdient:

* De bloksubsidie
** Dit zijn de bitcoin die in de coinbasetransactie worden gecreëerd
** De subsidie is gebonden aan regels, een miner mag TOT de afgesproken grens claimen
* De transactiekosten ("fees") die gemaakt zijn door de mensen die een transactie deden
** De optelsom van alle fees van alle transacties mogen door de miner worden geclaimd
** Een miner wil zo veel mogelijk aan fees verdienen dus zal de transacties in zijn blok zetten die per kB het meeste opleveren

De bloksubsidie gaat over tijd omlaag.

=== Moeilijkheidsgraad ===
De moeilijkheidgraad (difficulty in het Engels) is de maatstaf voor het vinden van een correcte hash waarvan de waarde onder het aangegeven doel (target) ligt. Het doel is een 256-bit nummer die alle Bitcoin nodes delen. De SHA-256 hash van een blok moet lager of gelijk zijn aan dit nummer. Des te lager het nummer, des te moeilijker het wordt om het blok te vinden. In praktijk betekent dit dat de uitkomst van een hash moet beginnen met een aantal nullen (bijv: ''000000000000000000094c8ceeda06ce2438753ad50ef3699e03618459adb88f''). Om de 2016 blokken wordt de moeilijkheidsgraad opnieuw berekend. Zijn er teveel miners aan het werk gaat de moeilijkheidsgraad omhoog (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te hoog voor de huidige moeilijkheidsgraad) en zijn er te weinig miners gaat de moeilijkheidsgraad omlaag (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te laag voor de huidige moeilijkheidsgraad). Op deze manier blijft het netwerk stabiel en veilig en wordt er gemiddeld elke 10 minuten een nieuw bitcoin blok gevonden. Dit aanpassingsmechanisme zorgt ervoor dat er niet significant meer of minder bitcoin gemined worden over de tijd als het hashvermogen in het netwerk verandert.

=== Pools ===
Pools zijn groepen van mensen (of bedrijven) met miners die samen zoeken naar een blok. Als een blok gevonden wordt, dan worden de opbrengsten gedeeld naar rato van bijdrage aan de pool. Het is een manier om consistenter blokken te vinden: zonder pool minen levert een miner misschien eens per maand een blok op, met een pool vindt de pool mogelijk dagelijks een blok, en verdeelt de inkomsten. Deze verdeling vindt plaats op basis van het aantoonbare aandeel van het hashvermogen dat een miner heeft geleverd aan de pool. Dit aandeel wordt bepaald aan de hand van het aantal (ongeldige) blokken dat de miners naar de pool stuurt die voldoen aan een bepaald moeilijkheidsgraad (die lager is dan de moeilijkheidsgraad die op dat moment geldt voor het minen van een ongeldig blok) binnen een bepaalde tijd. Omdat dan zowel de periode, de moeilijkheidsgraad en het aantal bekend is, kan de hashvermogen dat de desbetreffende miner aan de pool heeft geleverd worden afgeleid.

=== Gespecialiseerde apparatuur (ASICs) ===
Miners gebruiken chips die speciaal gemaakt zijn voor het minen van Bitcoin. We noemen ze [https://nl.wikipedia.org/wiki/ASIC ASIC]s (een afkorting van ''application-specific integrated circuit'', oftewel applicatie-specifieke geïntegreerde schakeling).

De chips worden gemaakt om extreem snel sha-hashingfuncties uit te kunnen voeren. Dit wordt gedaan door de functie direct in logische schakelingen te vertalen op transistor niveau. Oftewel, de logica staat in de hardware zelf opgesteld, in plaats van in software beschreven. De chip kan vervolgens ook uitsluitend die ene functie uitvoeren, en geen andere. Zodoende de naam ''application-specific integrated circuit.''

Doordat er ASICs bestaan is het zelf/thuis minen met bijvoorbeeld videokaarten niet meer winstgevend.

=== Zie verder ===
* [https://beginnenmetbitcoin.com/#ep8 Aflevering 8] van [[Beginnen met Bitcoin]] legt mining verder uit

Mining

2022-02-06T19:06:31Z

Yvon: /* Proces */ typefout

Mining is het proces van het bevestigen van [[Transacties|transacties]] uit de [[Mempool|mempool van de node]] door ze in [[Blockchain#Blokken|blokken]] te plaatsen. Hiermee voorziet het in de benodigde coördinatie in een systeem dat verder geen autoriteiten/leiders kent. Het is een veel voorkomende misvatting dat het mining proces de creatie van nieuwe bitcoin betreft, dit is technisch gezien niet het geval; een nieuw gecreëerd blok geeft de miner enkel het recht nieuwe bitcoin toe te eigenen, maar het proces als zodanig behelst het produceren van het nieuwe blok zelf.

De miners produceren blokken door de heel vaak te gokken om een juiste "hash" te vinden, die voldoet aan de vooraf bepaalde voorwaarde. Als ze deze vinden is het blok geldig. De verdiensten van de miner zitten in de [[Bitcoin#De_Halving|bloksubsidie]] en de [[Transacties#Transactiekosten|transactiekosten]] van de transacties die ze in het blok zetten, die zij zich in dat desbetreffende blok toe eigenen.

=== Proces ===
# Een miner heeft een [[Bitcoin node]]. Op deze node ontvangt hij continu nieuwe [[Transacties|transacties]] die mensen hebben gedaan. Die transacties zijn op het moment van verzenden onbevestigd, pas als ze in een [[Blockchain#Blokken|blok]] worden opgenomen zijn de transactie bevestigd. De node van de miner slaat de transacties tijdelijk op in zijn [[Mempool|mempool]].
# De miner voegt een zogenaamde coinbasetransactie toe, waarbij de door het bitcoin algoritme gegenereerde nieuwe bitcoin (m.a.w. de blok subsidie) en transactie fees naar een bitcoinadres van de winnende miner worden gestuurd. Volgens de regels mag een miner (op dit moment) 6,25 ''nieuwe'' bitcoin opnemen in de coinbase transactie. Als de miner een groter aantal bitcoin in de coinbasetransactie opneemt (en zich dus niet aan de regels houdt) zal het blok niet worden geaccepteerd.
# De miner bekijkt de mempool en selecteert doorgaans de transacties waaraan de hoogste fee is meegegeven. We noemen deze selectie het "blocktemplate" of een kandidaatblok.
# Vervolgens moet de block header worden geconstrueerd. De block header is een samenvatting van het blok en bestaat uit de volgende onderdelen:
#* software version number;
#* de [[Blockchain#Wat_maakt_de_blockchain_een_blockchain|hash van het vorige blok]] toe;
#* de root van de merkle root van de transacties die in het desbetreffende blok zijn opgenomen;
#* een time stamp (tijdsindicatie) toe;
#* de proof-of-work algoritme target van dit blok;
#* de nonce.
# Nu begint het daadwerkelijke '''minen'''. De miner probeert duizenden keren per seconde om een [[#Hashing|hash]] van de block header te vinden die voldoet aan [[Bitcoin#Moeilijkheid|de regels]]. Dit houdt in dat hij de nonce, elke keer aanpast om steeds een nieuwe unieke hash te vinden. Als de miner geluk heeft, en een hash vindt die aan de regels voldoet, zal hij het blok distribueren naar het netwerk.
# Het [[Bitcoin node#Netwerk|netwerk]] ontvangt het nieuwe blok, zal controleren of aan alle regels wordt voldaan en deze accepteren. De nodes halen de (in dit nieuwe blok) bevestigde transacties uit hun [[Mempool|mempool]].
# Het proces begin weer opnieuw vanaf stap 1.

=== Hashing ===
Hashing ("verhaspelen" in het Nederlands) is een proces om een hashcode te maken: bij hashing wordt door middel van een hash algoritme een hashcode berekend van een blok gegevens / de block header ("input"). Uit deze hashcode is dan niet meer af te leiden wat de oorspronkelijke gegevens waren, maar iemand die de gegevens heeft kan wel opnieuw daarvan de hashcode berekenen en controleren of de berekende hashcode overeenkomt met een eerder verkregen hashcode.

Het hashen van een blok gebeurt door steeds een onderdeel van de input, zijnde de ''nonce'', aan te passen. De regel is dat een correcte hash een [[Bitcoin#Moeilijkheid|bepaalde hoeveelheid nullen]] bevat. Op een gegeven moment vindt de miner een hash met voldoende nullen. Iedereen met dezelfde input (het blok en de juiste teller-data) kan controleren dat de hash klopt met de data.

=== Lege blokken ===
Lege blokken zijn blokken zonder transacties erin, slechts één [[Transacties#Coinbase|coinbasetranasctie]]. Soms worden er lege blokken gevonden. Dit kan gebeuren als de miner nog niet voldoende tijd heeft gehad, sinds het vinden van het vorige blok, om een nieuw blocktemplate (zie stap 2 hierboven) te bepalen. De miner wil zijn machines niet uitzetten, en laat zijn machines doorzoeken naar blokken, welke leeg zullen zijn (want er is nog geen nieuw template met transacties). Hij doet dit omdat hij ook voor lege blokken een beloning (subsidie) krijgt.

Het aantal transacties in een blok is niet relevant voor het [[Energieverbruik]]; een leeg blok kost niet (substantieel) minder energie om te vinden dan een normaal 'vol' blok.

Een miner die een leeg blok aan Bitcoin's blockchain toevoegt verricht wel degelijk nuttig werk:
* Alle voorafgaande blokken worden 'begraven' onder een extra hoeveelheid Proof-of-Work, hetgeen extra bescherming oplevert.
* Er worden nieuwe Bitcoin toegevoegd aan het netwerk.

Een miner die een leeg blok probeert te minen loopt de fees mis van de beschikbare transacties in de mempool. Er is dus een incentive om wél transacties in een blok op te nemen. Het aantal lege blokken was dan ook niet meer dan 0,3% in 2020.

Echter, vanaf het prille begin van Bitcoin tot juni 2015 was gemiddeld [https://news.bitcoin.com/reason-bitcoin-miners-empty-blocks/ 24% van de blokken leeg], omdat er in de eerste jaren niet altijd kandidaat-transacties in de mempool beschikbaar waren: Bitcoin werd nog niet zo intensief gebruikt. De fees waren laag, dus er was geen grote prikkel om transacties in een blok te plaatsen. Lege blokken waren voornamelijk een verschijnsel uit de beginperiode, toen er nog niet 'gevochten' werd om een plaatsje in de Bitcoin's blockchain.

Door lege blokken toe te staan, komt er nog steeds ongeveer elke 10 minuten een blok bij, ook bij karig aanbod van transacties.

Een leeg blok minen voelt aan een verkwisting van energie en tijd. Een eerste reactie zou kunnen zijn: laten we een miner verplichten om transacties in een blok op te nemen. Bedenk dat een miner heel makkelijk honderden transacties van en naar zichzelf in een blok zou kunnen plaatsen, zonder dat dit door anderen te doorzien is. Een verbod op lege blokken is dus niet zinvol.

=== Opbrengsten ===
[[Bestand:Bitcoin-supply-and-inflation-rate.png|miniatuur|Toegevoegde bitcoin in een grafiek]]
Een miner verdient:

* De bloksubsidie
** Dit zijn de bitcoin die in de coinbasetransactie worden gecreëerd
** De subsidie is gebonden aan regels, een miner mag TOT de afgesproken grens claimen
* De transactiekosten ("fees") die gemaakt zijn door de mensen die een transactie deden
** De optelsom van alle fees van alle transacties mogen door de miner worden geclaimd
** Een miner wil zo veel mogelijk aan fees verdienen dus zal de transacties in zijn blok zetten die per kB het meeste opleveren

De bloksubsidie gaat over tijd omlaag.

=== Moeilijkheidsgraad ===
De moeilijkheidgraad (difficulty in het Engels) is de maatstaf voor het vinden van een correcte hash waarvan de waarde onder het aangegeven doel (target) ligt. Het doel is een 256-bit nummer die alle Bitcoin nodes delen. De SHA-256 hash van een blok moet lager of gelijk zijn aan dit nummer. Des te lager het nummer, des te moeilijker het wordt om het blok te vinden. In praktijk betekent dit dat de uitkomst van een hash moet beginnen met een aantal nullen (bijv: ''000000000000000000094c8ceeda06ce2438753ad50ef3699e03618459adb88f''). Om de 2016 blokken wordt de moeilijkheidsgraad opnieuw berekend. Zijn er teveel miners aan het werk gaat de moeilijkheidsgraad omhoog (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te hoog voor de huidige moeilijkheidsgraad) en zijn er te weinig miners gaat de moeilijkheidsgraad omlaag (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te laag voor de huidige moeilijkheidsgraad). Op deze manier blijft het netwerk stabiel en veilig en wordt er gemiddeld elke 10 minuten een nieuw bitcoin blok gevonden. Dit aanpassingsmechanisme zorgt ervoor dat er niet significant meer of minder bitcoin gemined worden over de tijd als het hashvermogen in het netwerk verandert.

=== Pools ===
Pools zijn groepen van mensen (of bedrijven) met miners die samen zoeken naar een blok. Als een blok gevonden wordt, dan worden de opbrengsten gedeeld naar rato van bijdrage aan de pool. Het is een manier om consistenter blokken te vinden: zonder pool minen levert een miner misschien eens per maand een blok op, met een pool vindt de pool mogelijk dagelijks een blok, en verdeelt de inkomsten. Deze verdeling vindt plaats op basis van het aantoonbare aandeel van het hashvermogen dat een miner heeft geleverd aan de pool. Dit aandeel wordt bepaald aan de hand van het aantal (ongeldige) blokken dat de miners naar de pool stuurt die voldoen aan een bepaald moeilijkheidsgraad (die lager is dan de moeilijkheidsgraad die op dat moment geldt voor het minen van een ongeldig blok) binnen een bepaalde tijd. Omdat dan zowel de periode, de moeilijkheidsgraad en het aantal bekend is, kan de hashvermogen dat de desbetreffende miner aan de pool heeft geleverd worden afgeleid.

=== Gespecialiseerde apparatuur (ASICs) ===
Miners gebruiken chips die speciaal gemaakt zijn voor het minen van Bitcoin. We noemen ze [https://nl.wikipedia.org/wiki/ASIC ASIC]s (een afkorting van ''application-specific integrated circuit'', oftewel applicatie-specifieke geïntegreerde schakeling).

De chips worden gemaakt om extreem snel sha-hashingfuncties uit te kunnen voeren. Dit wordt gedaan door de functie direct in logische schakelingen te vertalen op transistor niveau. Oftewel, de logica staat in de hardware zelf opgesteld, in plaats van in software beschreven. De chip kan vervolgens ook uitsluitend die ene functie uitvoeren, en geen andere. Zodoende de naam ''application-specific integrated circuit.''

Doordat er ASICs bestaan is het zelf/thuis minen met bijvoorbeeld videokaarten niet meer winstgevend.

=== Zie verder ===
* [https://beginnenmetbitcoin.com/#ep8 Aflevering 8] van [[Beginnen met Bitcoin]] legt mining verder uit

Mining

2022-02-06T19:05:01Z

Yvon: /* Proces */ typefout

Mining is het proces van het bevestigen van [[Transacties|transacties]] uit de [[Mempool|mempool van de node]] door ze in [[Blockchain#Blokken|blokken]] te plaatsen. Hiermee voorziet het in de benodigde coördinatie in een systeem dat verder geen autoriteiten/leiders kent. Het is een veel voorkomende misvatting dat het mining proces de creatie van nieuwe bitcoin betreft, dit is technisch gezien niet het geval; een nieuw gecreëerd blok geeft de miner enkel het recht nieuwe bitcoin toe te eigenen, maar het proces als zodanig behelst het produceren van het nieuwe blok zelf.

De miners produceren blokken door de heel vaak te gokken om een juiste "hash" te vinden, die voldoet aan de vooraf bepaalde voorwaarde. Als ze deze vinden is het blok geldig. De verdiensten van de miner zitten in de [[Bitcoin#De_Halving|bloksubsidie]] en de [[Transacties#Transactiekosten|transactiekosten]] van de transacties die ze in het blok zetten, die zij zich in dat desbetreffende blok toe eigenen.

=== Proces ===
# Een miner heeft een [[Bitcoin node]]. Op deze node ontvangt hij continu nieuwe [[Transacties|transacties]] die mensen hebben gedaan. Die transacties zijn op het moment van verzenden onbevestigd, pas als ze in een [[Blockchain#Blokken|blok]] worden opgenomen zijn de transactie bevestigd. De node van de miner slaat de transacties tijdelijk op in zijn [[Mempool|mempool]].
# De miner voegt een zogenaamde coinbasetransactie toe, waarbij de door het bitcoin algoritme gegenereerde nieuwe bitcoin (m.a.w. de blok subsidie) en transactie fees naar een bitcoinadres van de winnende miner worden gestuurd. Volgens de regels mag een miner (op dit moment) 6,25 ''nieuwe'' bitcoin opnemen in de coinbase transactie. Als de miner een groter aantal bitcoin in de coinbasetransactie opneemt (en zich dus niet aan de regels houdt) zal het blok niet worden geaccepteerd.
# De miner bekijkt de mempool en selecteert doorgaans de transacties waaraan de hoogste fee is meegegeven. We noemen deze selectie het "blocktemplate" of een kandidaatblok.
# Vervolgens moet de block header worden geconstrueerd. De block header is een samenvatting van het blok en bestaat uit de volgende onderdelen:
#* software version number:;
#* de [[Blockchain#Wat_maakt_de_blockchain_een_blockchain|hash van het vorige blok]] toe;
#* de root van de merkle root van de transacties die in het desbetreffende blok zijn opgenomen;
#* een time stamp (tijdsindicatie) toe;
#* de proof-of-work algoritme target van dit blok;
#* de nonce.
# Nu begint het daadwerkelijke '''minen'''. De miner probeert duizenden keren per seconde om een [[#Hashing|hash]] van de block header te vinden die voldoet aan [[Bitcoin#Moeilijkheid|de regels]]. Dit houdt in dat hij de nonce, elke keer aanpast om steeds een nieuwe unieke hash te vinden. Als de miner geluk heeft, en een hash vindt die aan de regels voldoet, zal hij het blok distribueren naar het netwerk.
# Het [[Bitcoin node#Netwerk|netwerk]] ontvangt het nieuwe blok, zal controleren of aan alle regels wordt voldaan en deze accepteren. De nodes halen de (in dit nieuwe blok) bevestigde transacties uit hun [[Mempool|mempool]].
# Het proces begin weer opnieuw vanaf stap 1.

=== Hashing ===
Hashing ("verhaspelen" in het Nederlands) is een proces om een hashcode te maken: bij hashing wordt door middel van een hash algoritme een hashcode berekend van een blok gegevens / de block header ("input"). Uit deze hashcode is dan niet meer af te leiden wat de oorspronkelijke gegevens waren, maar iemand die de gegevens heeft kan wel opnieuw daarvan de hashcode berekenen en controleren of de berekende hashcode overeenkomt met een eerder verkregen hashcode.

Het hashen van een blok gebeurt door steeds een onderdeel van de input, zijnde de ''nonce'', aan te passen. De regel is dat een correcte hash een [[Bitcoin#Moeilijkheid|bepaalde hoeveelheid nullen]] bevat. Op een gegeven moment vindt de miner een hash met voldoende nullen. Iedereen met dezelfde input (het blok en de juiste teller-data) kan controleren dat de hash klopt met de data.

=== Lege blokken ===
Lege blokken zijn blokken zonder transacties erin, slechts één [[Transacties#Coinbase|coinbasetranasctie]]. Soms worden er lege blokken gevonden. Dit kan gebeuren als de miner nog niet voldoende tijd heeft gehad, sinds het vinden van het vorige blok, om een nieuw blocktemplate (zie stap 2 hierboven) te bepalen. De miner wil zijn machines niet uitzetten, en laat zijn machines doorzoeken naar blokken, welke leeg zullen zijn (want er is nog geen nieuw template met transacties). Hij doet dit omdat hij ook voor lege blokken een beloning (subsidie) krijgt.

Het aantal transacties in een blok is niet relevant voor het [[Energieverbruik]]; een leeg blok kost niet (substantieel) minder energie om te vinden dan een normaal 'vol' blok.

Een miner die een leeg blok aan Bitcoin's blockchain toevoegt verricht wel degelijk nuttig werk:
* Alle voorafgaande blokken worden 'begraven' onder een extra hoeveelheid Proof-of-Work, hetgeen extra bescherming oplevert.
* Er worden nieuwe Bitcoin toegevoegd aan het netwerk.

Een miner die een leeg blok probeert te minen loopt de fees mis van de beschikbare transacties in de mempool. Er is dus een incentive om wél transacties in een blok op te nemen. Het aantal lege blokken was dan ook niet meer dan 0,3% in 2020.

Echter, vanaf het prille begin van Bitcoin tot juni 2015 was gemiddeld [https://news.bitcoin.com/reason-bitcoin-miners-empty-blocks/ 24% van de blokken leeg], omdat er in de eerste jaren niet altijd kandidaat-transacties in de mempool beschikbaar waren: Bitcoin werd nog niet zo intensief gebruikt. De fees waren laag, dus er was geen grote prikkel om transacties in een blok te plaatsen. Lege blokken waren voornamelijk een verschijnsel uit de beginperiode, toen er nog niet 'gevochten' werd om een plaatsje in de Bitcoin's blockchain.

Door lege blokken toe te staan, komt er nog steeds ongeveer elke 10 minuten een blok bij, ook bij karig aanbod van transacties.

Een leeg blok minen voelt aan een verkwisting van energie en tijd. Een eerste reactie zou kunnen zijn: laten we een miner verplichten om transacties in een blok op te nemen. Bedenk dat een miner heel makkelijk honderden transacties van en naar zichzelf in een blok zou kunnen plaatsen, zonder dat dit door anderen te doorzien is. Een verbod op lege blokken is dus niet zinvol.

=== Opbrengsten ===
[[Bestand:Bitcoin-supply-and-inflation-rate.png|miniatuur|Toegevoegde bitcoin in een grafiek]]
Een miner verdient:

* De bloksubsidie
** Dit zijn de bitcoin die in de coinbasetransactie worden gecreëerd
** De subsidie is gebonden aan regels, een miner mag TOT de afgesproken grens claimen
* De transactiekosten ("fees") die gemaakt zijn door de mensen die een transactie deden
** De optelsom van alle fees van alle transacties mogen door de miner worden geclaimd
** Een miner wil zo veel mogelijk aan fees verdienen dus zal de transacties in zijn blok zetten die per kB het meeste opleveren

De bloksubsidie gaat over tijd omlaag.

=== Moeilijkheidsgraad ===
De moeilijkheidgraad (difficulty in het Engels) is de maatstaf voor het vinden van een correcte hash waarvan de waarde onder het aangegeven doel (target) ligt. Het doel is een 256-bit nummer die alle Bitcoin nodes delen. De SHA-256 hash van een blok moet lager of gelijk zijn aan dit nummer. Des te lager het nummer, des te moeilijker het wordt om het blok te vinden. In praktijk betekent dit dat de uitkomst van een hash moet beginnen met een aantal nullen (bijv: ''000000000000000000094c8ceeda06ce2438753ad50ef3699e03618459adb88f''). Om de 2016 blokken wordt de moeilijkheidsgraad opnieuw berekend. Zijn er teveel miners aan het werk gaat de moeilijkheidsgraad omhoog (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te hoog voor de huidige moeilijkheidsgraad) en zijn er te weinig miners gaat de moeilijkheidsgraad omlaag (d.w.z. de beschikbare rekenkracht is te laag voor de huidige moeilijkheidsgraad). Op deze manier blijft het netwerk stabiel en veilig en wordt er gemiddeld elke 10 minuten een nieuw bitcoin blok gevonden. Dit aanpassingsmechanisme zorgt ervoor dat er niet significant meer of minder bitcoin gemined worden over de tijd als het hashvermogen in het netwerk verandert.

=== Pools ===
Pools zijn groepen van mensen (of bedrijven) met miners die samen zoeken naar een blok. Als een blok gevonden wordt, dan worden de opbrengsten gedeeld naar rato van bijdrage aan de pool. Het is een manier om consistenter blokken te vinden: zonder pool minen levert een miner misschien eens per maand een blok op, met een pool vindt de pool mogelijk dagelijks een blok, en verdeelt de inkomsten. Deze verdeling vindt plaats op basis van het aantoonbare aandeel van het hashvermogen dat een miner heeft geleverd aan de pool. Dit aandeel wordt bepaald aan de hand van het aantal (ongeldige) blokken dat de miners naar de pool stuurt die voldoen aan een bepaald moeilijkheidsgraad (die lager is dan de moeilijkheidsgraad die op dat moment geldt voor het minen van een ongeldig blok) binnen een bepaalde tijd. Omdat dan zowel de periode, de moeilijkheidsgraad en het aantal bekend is, kan de hashvermogen dat de desbetreffende miner aan de pool heeft geleverd worden afgeleid.

=== Gespecialiseerde apparatuur (ASICs) ===
Miners gebruiken chips die speciaal gemaakt zijn voor het minen van Bitcoin. We noemen ze [https://nl.wikipedia.org/wiki/ASIC ASIC]s (een afkorting van ''application-specific integrated circuit'', oftewel applicatie-specifieke geïntegreerde schakeling).

De chips worden gemaakt om extreem snel sha-hashingfuncties uit te kunnen voeren. Dit wordt gedaan door de functie direct in logische schakelingen te vertalen op transistor niveau. Oftewel, de logica staat in de hardware zelf opgesteld, in plaats van in software beschreven. De chip kan vervolgens ook uitsluitend die ene functie uitvoeren, en geen andere. Zodoende de naam ''application-specific integrated circuit.''

Doordat er ASICs bestaan is het zelf/thuis minen met bijvoorbeeld videokaarten niet meer winstgevend.

=== Zie verder ===
* [https://beginnenmetbitcoin.com/#ep8 Aflevering 8] van [[Beginnen met Bitcoin]] legt mining verder uit

Bitcoin in El Salvador

2021-10-03T17:12:16Z

Yvon: kleine taal/spel/typefouten gecorrigeerd

==Voorgeschiedenis ==

=== Dollarisatie El Salvador===
De colón (SVC) was van 1892 tot aan 2011 de munteenheid van El Salvador. De colón was vernoemd naar Christopher Columbus (Cristóbal ''Colón'' in het Spaans)''.'' Op 1 januari 2001 werd de United States dollar (USD) wettig betaalmiddel in El Salvador. Hiermee verloor El Salvador de regie over het eigen monetair beleid. Dit omdat het monetaire beleid ten aanzien van de USD door de Federal Reserve in de Verenigde Staten wordt gemaakt.

De dollarisatie heeft op twee wijzen invloed op de latere invoering van [[Bitcoin]]. Ten eerste heeft het land El Salvador sindsdien geen eigen munt meer, dus geen controle over het monetaire beleid. De invoering van Bitcoin is dus iets minder vreemd dan voor een land dat wél een eigen munt heeft. Dit is de positieve invloed.

In negatieve zin heeft de dollarisatie delen van de bevolking argwanend gemaakt voor verandering van de munt. De El Salvadoranen waren een bepaalde koers beloofd bij de omzetting van hun spaartegoeden, maar de uiteindelijke koers bleek veel slechter. Hierdoor zijn de El Salvadoranen bang dat dit weer gaat gebeuren, alleen dan nu met Bitcoin.

===President Bukele===

Nayib Armando Bukele Ortez (geboren 24 juli 1981) is de president in El Salvador sinds 1 juni 2019 na het winnen van de verkiezingen van 2019. De als 'populistisch' bestempelde president haalde 53% van de stemmen en verkreeg daarmee een absolute meerderheid in beide kamers van het parlement.<ref>https://www.nytimes.com/2019/02/03/world/americas/salvador-bukele-election.html</ref> Bukele is met 40 jaar (in 2021) een van de jongste presidenten op aarde.

Bukele is onder meer populair geworden door de effectieve bestrijding van het straatgeweld en het aanpakken van oude, corrupte machtsstructuren die naar verluidt de elite de hand boven het hoofd en in het zadel van de macht houden.

Er is veel kritiek op Bukele, ook vanuit het Westen. Gewezen wordt op de autocratische trekken van de president. Zo heeft hij rechters vervangen en met militair vertoon in het parlement wetten doorgedrukt om geld vrij te maken voor bestrijding van criminaliteit.

Ondanks dat hij zich opwerpt als man van het volk komt hij uit een gezin behorend tot de bovenlaag van het land.

=== Eerste Bitcoin-experiment: El Zonte/Bitcoin Beach ===
Mike Petereson, een surfer neergestreken in het kustplaatsje El Zonte, zette daar sinds 2018 een circulaire lokale Bitcoin-economie op, waaraan een duizendtal mensen en een honderdtal winkels deelnamen. De infrastructuur bestond in essentie uit één Lightning Node. De mensen gebruikten een Lightning-wallet, omdat on-chain fees te duur zijn voor Salvadoranen en de transacties te traag voor gebruik in winkels en dergelijke. Dit is redelijk succesvol gaan draaien en zo ontstond ook de bijnaam van El Zonte: '''Bitcoin Beach''<nowiki/>'. Uiteindelijk heeft ook president Bukele dit fenomeen ter plaatse leren kennen. Dit bracht hem op het idee om deze opzet van Bitcoin Beach over het hele land uit te rollen. Anders gezegd, zonder deze surfer in El Zonte was bitcoin nu bijna zeker geen wettig betaalmiddel in El Salvador geweest.
==== Details Bitcoin Beach ====
:Een anoniem gebleven persoon vond zijn USB-stick terug met daarop bitcoin, ooit gekocht voor 15 dollarcent. Hij zocht een goed doel ervoor en sloot een partnerschap af met surfer dude Michael (Mike) Peterson. Peterson kreeg van hem een flinke donatie, op voorwaarde dat de bitcoins gebruikt werden om een circulaire Bitcoin-economie op te zetten, en niet direct te verkopen voor fiat. <ref>https://medium.com/@Bixin/el-salvadors-cryptocurrency-journey-from-anonymous-donation-to-bitcoin-adoption-6c35c2fb3cb6</ref>

:Peterson kwam namelijk al jaren in het kustplaatsje El Zonte om te surfen. Hij en zijn vrouw kochten een huis en gingen er permanent wonen. Ze zagen dat de lokale armere bevolking geen bankrekening had en puur op content geld leeft. Over afstand geld sturen of ontvangen is voor 70% van de bevolking onbereikbaar.

:Peterson overwoog Bitcoin (on chain) te introduceren maar zag daar van af wegens de lage transactiesnelheid en hoge fee kosten. Hij vond de tijd rijp om Lightning in het dorp te introduceren: alle mensen die mee wilden doen (kleine eettentjes e.d.) dienden de Satoshi (Lightning-only) Wallet te installeren op hun telefoon. Peterson zette een Lightning node onder eigen beheer op. De hele lokale Bitcoin economie draait in feite op deze node. Om twijfelende mensen over de streep te trekken beloofde Peterson te allen tijde sats terug om te wisselen voor contante USD.

==Invoering bitcoin als wettig betaalmiddel==

===Aankondiging van de Bitcoinwet tijdens Bitcoin Miami Convention===
Jack Mallers (CEO van Strike) hield op 5 juni een [https://www.youtube.com/watch?v=_59hrgTiRJU presentatie] op Bitcoin Miami Convention 2021, tijdens deze presentatie haalde hij problemen aan die volgens hem verkeerd gaan in de macro-economie. Hierna vertelde Mallers wat emotioneel welke nadelen het gebruik van de USD voor El Salvador, bijvoorbeeld de kosten van [[Bitcoin in El Salvador#Remittances|remittances]]. Tijdens zijn bijna drie maandelijkse verblijf in El Salvador hielp en leerde hij de El Salvadoranen met betrekking tot Bitcoin. Mallers kreeg een bericht van Bukele met de vraag om mee te helpen aan het plan om bitcoin als wettig betaalmiddel te maken in El Salvador. Tijdens deze presentatie liet Mallers een [https://youtu.be/_59hrgTiRJU?t=799 video] van Bukele zien, hierin vertelde Bukele dat hij volgende week een wetsvoorstel inbrengt die bitcoin als wettig betaalmiddel zal beschouwen.

===Wetsvoorstel===
Vier dagen na de aankondiging van de Bitcoinwet, op 9 juni, nam het congres het wetsvoorstel aan met een overgrote meerderheid van 62 uit 84 stemmen<ref name=":0">https://twitter.com/nayibbukele/status/1402507224916836352</ref>. El Salvador gaf aan dat zij negentig dagen nodig hadden om het land voor te bereiden op de ingang van deze wet. Op 7 september 2021 ging de Bitcoin Wet in. Met de inwerkingtreding van deze wet is El Salvador het eerste land ter wereld dat bitcoin als wettig betaalmiddel accepteert.

===De Bitcoinwet===
In een [https://twitter.com/nayibbukele/status/1402446890466217985 tweet van Bukele (Engelse versie)] liet hij zien wat de inhoud van ''<nowiki/>'the Bitcoin Law'<nowiki/>'' of '''Ley Bitcoin''<nowiki/>' (de Bitcoinwet) is.

[https://bitcoinmagazine.nl/nieuws/bitcoin-wet-in-el-salvador-gaat-vandaag-in-dit-is-wat-je-moet-weten Bitcoin Magazine] vatte de Bitcoin Wet als volgt samen:

#Het doel van het wetsvoorstel is om van Bitcoin een wettig betaalmiddel te maken;
#De prijs tussen Bitcoin en de dollar wordt volledig overgelaten aan de vrije markt;
#Prijzen mogen worden uitgedrukt in Bitcoin;
#Belastingen mogen worden betaald in Bitcoin;
# Uitwisseling van Bitcoin voor andere valuta is belastingvrij, zoals het hoort;
# De Amerikaanse dollar wordt gebruikt in de boekhouding als referentievaluta;
#Alle aanbieders van producten of diensten moeten Bitcoin accepteren als dat als betaalmiddel wordt aangeboden;
#Winkels kunnen een bitcoin wallet via de overheid aanmaken;
#De staat zal via de Banco de Desarollo de El Salvador (BENDESAL) gegarandeerd de uitwisseling tussen de Amerikaanse dollar en Bitcoin faciliteren;
#Er komt een fonds (trust) van $150 miljoen dat wordt gebruikt om uitwisselingen te faciliteren en de kosten te dekken.

===Chivo wallet en Chivo ATM===
Bij ingang van de wet bood El Salvador twee producten aan; de Chivo wallet en de Chivo ATM. '<nowiki/>''Chivo''<nowiki/>' is in El Salvador jargon voor het woord '''cool''<nowiki/>'.
[[Bestand:Chivo ATM.jpg|miniatuur|Een Chivo ATM in El Salvador]]

====Chivo Wallet====
De Chivo wallet is een door de El Salvadoraanse staat uitgebrachte bitcoin (telefoon-)[[wallet]], waarmee je bitcoin kan ontvangen en verzenden. Deze wallet maakt gebruik van [[Lightning]], waarmee je instant en zo goed als kosteloos bitcoin kunt verzenden en ontvangen door middel van bijvoorbeeld het scannen van een QR-code. Om bitcoingebruik onder de bevolking te stimuleren kon elke gebruiker gratis $30 aan bitcoin ontvangen in de Chivo Wallet. Het gebruik van de Chivo wallet is niet verplicht, iedereen is vrij te kiezen welke bitcoin wallet hij of zij gebruikt.

====Chivo ATM====
De Chivo ATM is een apparaat waarmee men zijn of haar bitcoin zonder commissie kan kopen of verkopen tegen cash USD. Naast de uitrol in El Salvador van de Chivo ATM, zijn er ook Chivo ATM's geplaatst in de Verenigde Staten. Op 29-09-2021 waren er in totaal 231 Chivo ATM's geplaatst.<ref>https://coinatmradar.com/manufacturer/128/chivo-atm-bitcoin-atm-producer/</ref> Alle Chivo ATM's zijn geplaatst door de El Salvadoraanse staat.

=== Remittances ===
Remittances is Engels voor het overmaken van geld van het buitenland naar je eigen thuisland. Veel El Salvadoranen werken in het buitenland om geld te verdienen, ze maken dit geld over naar El Salvador. In de Verenigde Staten werken er ongeveer twee miljoen El Salvadoranen. Deze remittances maakten in 2020 24%<ref>https://data.worldbank.org/indicator/BX.TRF.PWKR.DT.GD.ZS?locations=SV</ref> deel uit van het bruto binnenlands product (bbp) van El Salvador. De kosten van deze remittances kan oplopen tot wel 50% op de traditionele manier. Door het sturen van bitcoin van het buitenland naar El Salvador (bijvoorbeeld via de [[Bitcoin in El Salvador#Chivo wallet|Chivo Wallet]]) zijn er zo goed als geen kosten voor deze transacties. Dankzij deze methode zal het bbp in El Salvador significant kunnen stijgen, wat dus goed is voor de El Salvadoraanse economie. Nog een probleem op de traditionele manier is om deze remittances (in cash) te ontvangen in El Salvador. Men moet vaak uren in de rij staan. Met bitcoin is dit niet het geval, omdat je bitcoin wereldwijd instant kan verzenden en ontvangen.

===Reactie vanuit de Bitcoin-community===
Op Reddit verscheen er een [https://www.reddit.com/r/Bitcoin/comments/phgtq2/so_we_all_buying_30_worth_of_bitcoin_on_tuesday/ post] die voorstelde om met de gehele community op de dag van de ingang van de wet (7 september) $30 aan bitcoin te kopen, om de bevolking in El Salvador te steunen. Het bedrag van $30 was gekozen, omdat dit het equivalent was aan het bedrag dat elke El Salvadoraan kreeg aan bitcoin. Het voorstel van deze Reddit-gebruiker werd groots omarmt. De Reddit-post kreeg duizenden reacties, maar ook op andere sociale media werd het bericht groots opgepikt. Vele mensen lieten weten dat ze bitcoin op deze dag gingen kopen en riepen ook anderen op dit te doen. Zie bijvoorbeeld [https://twitter.com/michael_saylor/status/1434850362943438852 deze tweet van Michael Saylor] die meer dan 90.000 stemmen kreeg op een poll.

=== Protesten tegen de Bitcoinwet ===
Naast voorstanders waren er ook tegenstanders van de Bitcoinwet in El Salvador. Mensen gingen de straat op om te demonstreren tegen de nieuwe Bitcoinwet. Ze gaven onder andere aan bang te zijn voor de koersschommelingen. Ook werd er een [[Bitcoin in El Salvador#Chivo ATM|Chivo ATM]] in de hoofdstad San Salvador in brand gestoken. <ref>https://www.businessinsider.nl/demonstranten-in-el-salvador-steken-bitcoin-pinautomaat-in-brand-duizenden-mensen-protesteren-tegen-de-invoering-van-de-cryptomunt-als-betaalmiddel/</ref>

===Bitcoin op de balans van El Salvador ===
El Salvador heeft zelf heeft bitcoin op de balans staan.

Voor de actuele balans: zie [[Bitcoin Data#Landen en bedrijven met bitcoin op de balans|landen en bedrijven met bitcoin op de balans]].

===Tijdlijn belangrijke gebeurtenissen===
{| class="wikitable"
|+
! Datum
!Gebeurtenis
|-
|05-06-2021
|Aankondiging van Bukele van het wetsvoorstel om bitcoin een wetting betaalmiddel te maken.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_59hrgTiRJU&t=799s</ref>
|-
|09-06-2021
|Congres stemt voor het wetsvoorstel om bitcoin een wettig betaalmiddel te maken.<ref name=":0" />
|-
|09-06-2021
|Bukele kondigt aan bitcoin te willen [[Mining|minen]] met de energie uit vulkanen.<ref>https://twitter.com/nayibbukele/status/1402680890057166858</ref>
|-
|06-09-2021
|El Salvador koopt zijn eerste 200 bitcoins.<ref>https://twitter.com/nayibbukele/status/1434968475928248331</ref>
|-
|07-09-2021
|Bitcoin is een wettig betaalmiddel in El Salvador. Hiermee tevens het eerste land waarin bitcoin een wettig betaalmiddel is.<ref>https://www.coindesk.com/policy/2021/09/07/bitcoin-now-legal-tender-in-el-salvador-marking-world-first/</ref>
|-
|26-09-2021
|2.1 miljoen Salvadoranen gebruiken de Chivo wallet. Dit zijn meer gebruikers dan welke bank dan ook in El Salvador.<ref>https://twitter.com/nayibbukele/status/1441846960332361730</ref>
|-
|01-10-2021
| 1 miljoen USD per dag aan [[Bitcoin in El Salvador#Remittances|remittances]] stromen met Bitcoin El Salvador binnen, meldt president Bukele. <ref>https://twitter.com/nayibbukele/status/1443767018226917376?s=21</ref>
|-
|01-10-2021
|El Salvador start met het minen van bitcoin door middel van vulkaanenergie.<ref>https://www.cnbc.com/2021/10/01/el-salvador-just-started-mining-bitcoin-with-volcanoes-for-the-first-time-ever-and-theyve-already-made-269.html</ref>
|}

==Kritiek en Wantrouwen==

Er was van het begin af aan al veel kritiek en wantrouwen over de Bitcoin plannen van Bukele. Enkele van de vragen die links en rechts gesteld worden:
*Wat is zijn intentie, is dat daadwerkelijk de unbanked te helpen?
*Misschien wil Bukele een vrijhaven voor geld-witwassers creëren? Een modernere versie van Panama?
*Als El Salvador geen USD meer heeft (en sommigen beweren dat dat aanstonds is), komt de gegarandeerde BTC naar USD-omzetting niet in gevaar? Of krijgen mensen dan een IOU (schuldpapier)?
* De Chivo wallet is nu optioneel, elke Bitcoin/Lightning wallet kan gebruikt worden. Maar blijft dat zo?
*De meeste tweets van Bukele over Bitcoin zijn in het Engels, over de hoofden van de eigen bevolking heen. "Heeft Bukele wel ons welzijn in gedachten?" is dus een logische vraag bij de bewoners van El Salvador.
*De 700 Bitcoins die El Salvador heeft aangekocht, hoe ging dat in zijn werk? Wie beheert die bitcoins? Welke wettige maatregelen en controle-mechanismen zijn er opdat deze bitcoins niet deels voor privé-doeleinden worden gebruikt?
*Vooral [[Bitcoin in El Salvador#De Bitcoin Wet|punt #7 in de Bitcoin Wet]] van heeft kritiek gekregen: de verplichting past niet erg bij het 'vrijheidsethos' van Bitcoin. Die verplichting is overigens wel gecompenseerd door een andere voorziening in de wet: dat voor die partijen die (nog) niet in staat zijn om Bitcoin te accepteren (om bijv. technische redenen) de verplichting nog niet geldt. En dat de overheid hulp biedt met bijvoorbeeld educatie om de invoering van de voorzieningen door winkeliers en dergelijke te vergemakkelijken.

Zoals te zien zijn er veel vragen van het kaliber "what if Bukele turns nasty?". Dat is een vraag waarin het antwoord al besloten ligt. Dan gaat de situatie negatieve wending krijgen. Maar dit is tot dus ver niet het geval.

==FAQ over de invoering van Bitcoin in El Salvador==

====Is de invoering van Bitcoin economisch gezien positief voor de bevolking?====

Ja, mensen kunnen nu dankzij bitcoin sparen. Veel mensen hadden vaak alleen cash geld (omdat ze geen bankrekening hebben), wat direct werd uitgegeven. Ook zal het de El Salvadoranen veel geld schelen bij het doen van [[Bitcoin in El Salvador#Remittances|remittances]].

====Verloopt de introductie van Bitcoin vlekkeloos?====

De introductie wordt over het algemeen als te haastig met te weinig voorbereiding beoordeeld.

Er kwam na het verzenden van bitcoin niet altijd USD uit een Chivo ATM rollen.<ref>https://twitter.com/AaronvanW/status/1442257975729537026</ref>

Ook waren de servers waarmee de Chivo-sfdwallets werken overbelast, waardoor de wallets geen response gaven.

De komende maanden zullen uitwijzen of Bukele en zijn team de volharding en skills hebben om de rimpels glad te strijken voordat het publiek teleurgesteld het hele Bitcoin systeem de rug toekeert.

====Hoe zit het met de gratis $30 in bitcoin 'airdrop'?====

Elke volwassen staatsburger van El Salvador ontvangt $30 aan Bitcoin in zijn of haar Chivo wallet. De benodigde bitcoin werden door de staat gekocht en betaald met belastinggeld. Daags erna stonden lange rijen bij de ATM's om de $30 aan bitcoin te cashen in contante dollars. Dat lijkt dus oppervlakkig gezien een niet zinvolle actie. Bij nader inzien is het echter een goede zet geweest, want zowat elke volwassen Salvadoriaan heeft nu een bitcoin wallet op z'n telefoon. Het belang hiervan blijkt uit het volume van de remittances: dat is nu (01-10-2021) al $1,000,000 per dag.<ref>https://twitter.com/nayibbukele/status/1443767018226917376</ref>

====Kan Bukele bitcoin van het volk stelen of anders misbruiken?====

Daar lijkt het niet op, want naast de staats-wallet Chivo (die een misbruik-mogelijkheid ingebouwd zou kunnen hebben) kunnen El Salvadoranen elke andere Bitcoin wallet gebruiken, waar de regering geen grip op heeft.

====Straalt het negatief op Bitcoin af dat juist een land als El Salvador Bitcoin omarmt?====

Sommige mensen hebben een negatieve associatie met president Bukele. Echter, zijn er in het verleden vele voorbeelden te noemen waarbij innovaties werden omarmt door sectoren waarbij men een negatieve associatie hadden. Denk bijvoorbeeld aan de VHS-tape en de porno-industrie. Overigens is Bitcoin een decentraal netwerk. El Salvador is op geen enkele mogelijkheid eigenaar van Bitcoin.

==== De introductie van Bitcoin in El Salvador wordt gevolgd door een crash in de koers. Ligt daar een oorzakelijk verband?====

Er is mogelijk een verband, dit kan mogelijk een geval zijn geweest van 'koop het gerucht en verkoop het nieuws'. Echter, is dit maar een korte koersschommeling. Op lange termijn zal dit niet als significant worden beschouwen.

==== Waaruit staan de bezwaren van de lokale tegenstanders en zijn deze bezwaren terecht?====

Vanuit een ter plaatse [https://satoshiradio.nl/2021/09/11/171-special-een-gesprek-over-de-geschiedenis-van-el-salvador/ live-verslag] in El Salvador bleek dat er meerdere redenen zijn bij de inwoners van El Salvador om tegen Bitcoin te zijn:
*Gebrek aan kennis: Men begrijpt niet wat Bitcoin is (laat staan Lightning), snapt niet hoe het werkt, denkt dat het een speeltje is van rijke Westerlingen en ziet een volatiele koers.
*Politieke mening: Men is (fel) tegenstander van Bukele en zijn autoritaire acties. Bitcoin is dan meer een stok om de gehate president mee te slaan.
En aan dat laatste is weinig te doen. Aan het gebrek aan kennis over bitcoin des te meer, hopelijk zal het begrip van Bitcoin in de loop van de tijd toenemen en de angst voor Bitcoin bij de bevolking daardoor afnemen.
==Succes of gefaald experiment?==

Hoe zal het verder gaan met Bitcoin in El Salvador? Er zijn genoeg partijen die er belang bij hebben dat dit experiment gaat falen, namelijk alle instanties die macht gaan verliezen als Bitcoin gemeengoed wordt: IMF, FED, Wereldbank, Visa/Mastercard etcetera. Sabotagepogingen zijn te verwachten.

Maar er zijn ook voldoende intrinsieke factoren die een succesvol verloop van dit experiment in de weg staan: de vijandigheid van delen van de bevolking tegen Bitcoin, het wantrouwen jegens president Bukele.

Maar ook de lage penetratiegraad van (mobiel) internet is een probleem voor het werken met Bitcoin en Lightning in El Salvador. Niet voor niets is enkele jaren geleden een betaalsysteem in Afrika ingevoerd op basis van SMS-berichten, hetgeen veel laagdrempeliger is.

Wellicht is El Savador de lakmoestest voor Bitcoin; met een president die Bitcoin niet alleen gedoogt maar zelfs ook aanmoedigt.

==Referenties==
<references />

<comments />

Lightning

2021-10-03T16:56:56Z

Yvon: kleine taal/spel/typefouten gecorrigeerd

Met Lightning kun je razendsnel goedkope microbetalingen in [[Bitcoin|bitcoin]] doen. Aflevering 14-18 van de [[Beginnen met Bitcoin]]-podcast leggen de basis uit.

'''''Zie [[#Lightning gebruiken]] als je meteen wilt beginnen.'''''

Bitcoin transacties zijn relatief kostbaar. Dat komt omdat er maar een beperkte ruimte is op de blockchain: zo'n 1500 transacties per blok (per 10 minuten). Oftewel zo'n 9000 transacties per uur. (Credit card firmant Visa kan 10-duizenden transacties ''per seconde'' aan.)
Kortom, Bitcoin is geen snelheidsmonster. Alle mensen die een Bitcoin-transactie aanbieden, concurreren om een plaatsje in een blok op de blockchain. Dit drijft de prijs voor een 'toegangskaartje' ('fee') naar de blockchain op. (Tot wel enige tientallen euro's per transactie in hectische perioden).
Om toch meer transacties mogelijk te maken, is een systeem ontwikkeld dat de transacties (tijdelijk) niet via Bitcoin's blockchain laat lopen. Een analogie ter verduidelijking:

:Iemand zit aan de bar en bestelt een biertje. De barman turft dit af op een kaart. De avond verstrijkt, en er worden nog wat drankjes verorbert. Halverwege de avond blijkt een biertje bedorven: de barman streept de bijbehorende 'turf' door op de kaart. Als de klant naar huis gaat, vraagt de barman de klant de rekening te betalen. Er zijn misschien wel tien drankjes besteld, en er was een restitutie, maar er vindt maar één geldtransactie plaats. We kunnen de kaart van de barman met een Lightning 'kanaal' vergelijken en de banktransactie met een on-chain Bitcoin transactie. Zie hier een analogie ter verduidelijking van het Lightning Netwerk.

Wat als onze bierdrinkende klant weggaat zonder te betalen? Een remedie zou kunnen zijn dat klanten die op de pof bestellen eerst een borg betalen, bijvoorbeeld 50 euro op de bar leggen. Maar wat als de barman zich niet netjes gedraagt en de 50 euro pakt en de zaak sluit voordat ie ook maar één biertje heeft geschonken? Met al dat soort grensgevallen moet het Lightning Protocol rekening houden en oplossen, wil het een serieus betalingsnetwerk worden.

''Er is een grote community van Nederlanders met een Lightning node. Je vindt de groep [https://t.me/lightningnl op Telegram].''

= Concepten =
''Aflevering 14-18 van de [[Beginnen met Bitcoin]]-podcast legt de basis uit.''

; Peers (nodes)
:De deelnemers aan het Lightning-netwerk. Als je zelf een node hebt dan ben je ook een peer. Als je verbindt met een andere node, dan heb je een '''peer-to-peer'''-connectie gemaakt. Als je alleen een wallet hebt dan wordt dat meestal niet als peer/node gezien; jouw telefoon is niet 24/7 online en helpt niet met het routeren van betalingen.
; Kanalen
:De basis van Lightning zijn kanalen. Simpel gezegd zijn dit afspraken tussen twee '''peers''', bijvoorbeeld Alies en Bob. Alies heeft 0.1 bitcoin (10 miljoen [[Satoshi|sats]]) op haar node gezet, en gaat een kanaal openen van deze 10 miljoen sat. Ze geeft aan een kanaal met Bob te willen openen, en de nodes maken een on-chain Opentransactie transactie met een capaciteit van 10 miljoen sat. Hiermee zetten ze 10 miljoen "vast".
; Balans
:De capaciteit van het kanaal is altijd verdeeld tussen de peers. In het voorbeeld staat na openen 10 miljoen sats aan de kant van Alies, en 0 sats aan de kant van Bob. Dit kanaal is overigens "uit balans", en door transacties te doen van Alies naar Bob, zullen de balansen veranderen.
; Capaciteit
:Het aantal [[Satoshi|sats]] dat wordt vastgezet voor een kanaal is de capaciteit. De capaciteit kan niet veranderen. In het begin staat de capaciteit in principe aan de "kant" van de opener: als het kanaal gesloten wordt dan komen die sats terug naar de opener.
; Commit Fee
:Bij het openen van een kanaal zal niet de volledige capaciteit te gebruiken zijn voor transacties. Een deel van de satoshi's is gereserveerd voor wanneer er een éénzijdige sluittransactie (force close) voordoet. De hoogte van de reservering is dynamisch en afhankelijk van de actuele hoogte van de kosten om de sluittransactie te publiceren.
; Force close
:Als het niet lukt om gezamenlijk tot een sluitingstransactie te komen, dan is een force close nodig. Dat kan bijvoorbeeld zijn als een node fraudeert, of als één van de nodes offline is. Bij een force close worden de balansen verdeeld volgens de laatste staat van het kanaal. Als Alies dus 100.000 sats had, en Bob 200.000 sats, toen ze de laatste transactie deden, dan zal de force close 100.000 sats aan Alies, en 200.000 sats aan Bob terugbetalen. Na de force close heeft de tegenpartij even de tijd om te "protesteren" tegen de force close. Als hij een verkeerde force close ziet (valsspeler met een oude state), dan mag hij een binnen een bepaalde tijd een overschijf-transactie publiceren en alle sats claimen.
;[[Liquiditeit|Inkomende liquiditeit]]
:Toen Alies haar kanaal van 10 miljoen sats opende, stonden al die sats "aan haar kant" (zie '''Balans'''). Ze kon 10 miljoen sats overmaken. Ze had hier uitgaande liquiditeit. Het voorbeeldkanaal gaf haar echter geen inkomende liquiditeit. Er stonden geen sats aan de andere kant van dit kanaal, om te kunnen ontvangen. Dat is de basis van inkomende liquiditeit: dat je (als node) kanalen hebt met sats aan de andere kant van het kanaal. Als mensen kanalen naar jou openen krijg je inkomende liquiditeit. En als je betalingen doet, verschuiven sats naar de andere kant van het kanaal, en dat wordt dan ook inkomende liquiditeit.
; Invoice
:Een betaalverzoek. Zowel nodes als wallets kunnen deze betaalverzoeken maken. Het is een lang stuk tekst dat begint met lnbc1, en meestal wordt het ook een QR-code. De betaler scant de invoice, zijn wallet of node berekent een route en betaalt.
; Lightningtransacties
:Zodra het kanaal open is (drie bevestigingen van de Opentransactie), kunnen er betalingen worden gedaan. Alies kan met dit open kanaal een betaling doen naar Bob, omdat zij sats aan haar kant van het kanaal heeft staan. Bob kan (in dit kanaal) geen betalingen doen naar Alies, er staan namelijk geen sats aan zijn kant om naar Alies te verschuiven. Als Alies een betaling doet, van bijvoorbeeld 100.000 sats, dan zullen de balansen verschuiven. Waar Alies eerst 10 miljoen, en Bob 0 sats had, zijn de balansen na de betaling van 100.000 sats anders: Alies heeft nu nog 9.900.000 sats en Bob heeft nu 100.000 sat. Deze nieuwe '''kanaalstatus''' wordt tussen de peers afgesproken. Ook maken Alies en Bob een sluit-transactie. De sluittransactie zegt: "Van de vastgezette 10 miljoen sats uit de Openingstransactie, krijgt Alies 9.900.000 sats en Bob 100.000 sats". De sluit-transactie wordt door beiden getekend. Deze sluit-transactie publiceren ze NIET op de blockchain. Ze bewaren hem voor als er wat misgaat.
; Netwerk
:Alle nodes samen maken het netwerk. Het mooie van Lightning is dat Alies in bovenstaand scenario ook naar Charles kan sturen, als Bob een kanaal met Charles heeft. De betaling neemt dan de '''route''' Alies -> Bob -> Charles.
; Opentransactie
:Bij het openen van een kanaal spreken de twee nodes een transactie af. In de basis staat in deze transactie: "Alies krijgt 10 miljoen sats terug bij het sluiten van dit kanaal, Bob krijgt niks". Alies heeft namelijk recht op haar 10 miljoen sats, het waren per slot van rekening haar sats (bitcoin) die ze gebruikte voor het openen. We noemen dit de '''kanaalstatus'''.
; Roddelen
:Nodes geven elkaar continu kanaalinformatie door met een proces dat Gossiping (roddelen) heet. Elke node moet alle kanalen (gaan) kennen. Zeker als je net een node bent begonnen, zul je merken dat het één of twee dagen kan duren, voordat jouw node hoogte krijgt van het hele netwerk. Hoe meer kanalen (peers) je hebt, hoe meer en sneller je kunt roddelen, en hoe sneller je kanaalinfo doorkrijgt.
; Routes
:Betalingen over het Lightningnetwerk nemen routes. In het voorbeeld hierboven hebben Alies en Bob een kanaal, net als Bob en Charles. Alies kan Charles betalen met de route Alies -> Bob -> Charles. Het is hierbij nodig dat: (1) Alle kanalen voldoende capaciteit hebben, (2) De routes niet te duur zijn, en (3) Alle kanalen actief zijn (geen offline peers).
:Als aan deze voorwaarden is voldaan, kan de betaling gebeuren. Als één van deze dingen mist, of Alies weet bijvoorbeeld niet van het kanaal van Bob naar Charles (zie '''roddelen'''), dan zal ze een NO ROUTE-fout krijgen: er is geen route waar de betaling overheen kan.
; Routing Fee en Hops
:Wanneer Alies Charles betaalt via Bob, zoals in het voorbeeld hierboven (Alies -> Bob -> Charles), is er sprake van een Hop (sprongetje) via Bob. Bob kan voor deze Hop een provisie rekenen, de Routing Fee. Door zijn node beschikbaar te stellen als tussenstap en daar een vergoeding tegenover te zetten, kan hij verdienen aan het routeren van transacties. Deze fees kunnen algemeen ingesteld worden voor de gehele node of per kanaal verschillen. Zo kan er aangemoedigd dan wel ontmoedigd worden om een specifiek kanaal te gebruiken, bijvoorbeeld op basis van de balans van het kanaal.
; Sluittransactie
:Als de peers klaar zijn met het kanaal, kunnen ze de sluittransactie publiceren en zo onchain hun "echte bitcoin" terugkrijgen. Ze krijgen de bitcoin terug volgens de laatste status. Als de twee nodes het eens zijn over de status (en (dus) allebei online zijn), dan zal dit een coöperatieve close zijn. Als er één van de twee offline is, zal het een force close zijn, waar de meest recente status wordt gepubliceerd. Deze force closes zijn duurder dan coöperative closes.
; Valsspelen
:Peers kunnen proberen vals te spelen. Alies zou bijvoorbeeld kunnen proberen 10 miljoen sats (in plaats van haar werkelijke 9.900.000 sats) te claimen door de oude kanaalstatus te publiceren (de transactie van haar schijf op de blockchain publiceren). Gelukkig houdt de node van Bob houdt continu de transacties bij. Als hij ziet dat Alies een oneerlijke claim doet, kan hij dit bewijzen aan het netwerk door de nieuwere status te laten zien, Bob heeft namelijk een sluittransactie met nieuwere status, en die transactie is zelfs getekend door Alies (toen ze de vorige Lightningtransactie deden)! Bob mag nu de gehele capaciteit claimen. Zo blijft Lightning eerlijk.
:Echter, wanneer de node van Bob offline is kan deze niet de laatste, meest actuele status verzenden. Dit is een risico waardoor Alies alsnog de oneerlijke claim kan doen. Eén van de oplossingen voor dit probleem zijn Watchtowers (uitkijktorens). Dit zijn nodes beheerd door een derde partij die voor jou de laatste status van de kanalen bijhoudt en een bericht stuurt wanneer er een 'breach'/ongeldige publicatie wordt gedaan.

= Lightning gebruiken =
Er zijn grofweg twee manieren om Lightning te gebruiken.

* Een '''wallet''' is het makkelijkst. Je zet er bitcoin op, zet die bitcoin om naar Lightning-bitcoin en kan Lightning gebruiken. Zie [[BlueWallet]] voor een simpel beginnetje.
* Geavanceerde gebruikers kunnen zelf een node opzetten. Een '''node''' is altijd online, routeert betalingen en heeft wat werk nodig om op te zetten. [[Umbrel lightning node|Umbrel]] is een makkelijker manier om een node op te zetten.

== Wallet ==
Het makkelijkst is om [[BlueWallet]] op je telefoon te installeren, als je Lightning wil gebruiken.
Er zijn ook wallets met extra functies als chat en podcast-speler en er zijn games. Zie voor een overzicht > [[Lightning Apps|Lighting Apps]].

== Node ==
[[Bestand:Nederlandse Nodes.png|miniatuur|Nodes in Nederland (archiefplaatje)]]
Zelf een [[Bitcoin node|node]] draaien is leuk om te doen en je draagt bij aan het [[Bitcoin node|Bitcoinnetwerk]]. Met een Raspberry Pi computer, opslag voor de [[Blockchain]] en Node-software (zoals [[Umbrel]], [https://mynodebtc.com/ MyNode], [https://raspiblitz.org/ RaspiBlitz]) kun je zelf een node draaien. Er is ook een Nederlandstalige instructie op [https://docs.theroadtonode.com/ theroadtonode.com], voor zelfbouwers.

Vrij veel Nederlanders draaien zelf een node, zie [https://lightningwiki.net/g/?g=-1001254160094&t=LightningNL%20%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B1%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AA deze graaf]. Als je in het Telegramkanaal [https://t.me/lightningnl LightningNL] komt kijken kun je jouw node toevoegen.

Vrijwel alle node-pakketten gebruiken [[Tor]] voor anonieme verbindingen.

=== Hardware ===
{| class="wikitable"
|- style="font-weight:bold;"
!
! Langzaam
(~€150)
! Snel
(~€250)
!Snel en betrouwbaar
(~€350) ****
|-
| Computer
| [https://tweakers.net/pricewatch/1414470/raspberry-pi-4-model-b-4gb-ram.html Raspberry Pi 4B (4GB)] (€60)
| [https://tweakers.net/pricewatch/1562568/raspberry-pi-4-model-b-8gb-ram.html Raspberry Pi 4B (8GB)] (€90)
| [https://tweakers.net/pricewatch/1210221/intel-nuc-kit-nuc7cjyh-met-eu-stekker Intel NUC NUC7CJYH] (€180)
|-
| SD-kaart
| colspan="2" style="text-align:center;"| [https://tweakers.net/pricewatch/986595/sandisk-ultra-microsdxc-class-10-uhs-i-a1-uhs-class-1-64gb-+-sd-adapter.html 64GB SD-kaart] (€12)
| -
|-
| Voeding
| colspan="2" style="text-align:center;"| [https://tweakers.net/pricewatch/1415202/raspberry-pi-153w-usb-c-power-supply.html 15W USB-C voeding] (€10) *
| -
|-
|Memory
| colspan="2" | -
| [https://tweakers.net/pricewatch/477229/micromemory-4gb-ddr3-1333mhz-so-dimm.html 4GB DDR3 1333MHz SO-DIMM] (€50)
|-
| Blockchain opslag
| [https://tweakers.net/pricewatch/339768/wd-elements-portable-usb-30-1tb-zwart.html Harde Schijf] (€50) **
| [https://tweakers.net/pricewatch/942129/samsung-portable-ssd-t5-1tb-zwart.html SSD] (€110) ***
| [https://tweakers.net/pricewatch/1645080/samsung-870-evo-1tb.html SSD] (€110) ***
|-
| Heatsink
| colspan="2" style="text-align:center;" | [https://www.kiwi-electronics.nl/com-3101?search=Raspberry%20pi&description=true Alu heatsink] of [https://www.sossolutions.nl/raspberry-pi-4-aluminium-koeling-heatsink deze] (€15)
| -
|-
| Netwerk (Optioneel)
| colspan="3" style="text-align:center;" | [https://tweakers.net/pricewatch/305850/gembird-pp6-15m-cat6-15m-grijs-wit.html 1.5m UTP cable] (€5)
|-
| HDMI (Optioneel)
| colspan="3" style="text-align:center;" |[https://tweakers.net/pricewatch/389208/startech-punt-com-hdmiadmm3-zwart.html HDMI cable] (€5)
|-
| (Kanalen)
| colspan="3" style="text-align:center;" | Reserveer ook wat geld voor lightning kanalen, dat raak je niet kwijt, maar is nodig om betalingen mee te doen. Bijvoorbeeld 100 euro.
|}
<nowiki>*</nowiki> Koop specifiek deze voeding, andere geven vaak problemen. Mocht je toch een andere willen gebruiken, zorg dat hij in ieder geval 3 ampère kan leveren op 5 volt.

<nowiki>**</nowiki> Initiële synchronisatie van de blockchain duurt zo'n drie tot vier weken

<nowiki>***</nowiki> Initiële synchronisatie van de blockchain duurt zo'n twee dagen

<nowiki>****</nowiki> Voor sommigen werkt een RPi betrouwbaar, maar er zijn een significant aantal gebruikers met stabiliteitsproblemen.

=== Node-software ===
==== Umbrel ====
[[Umbrel lightning node|Umbrel]] is één van de gemakkelijkste en gebruiksvriendelijke manieren om een node te draaien op een Raspberry Pi. Hiermee kun je binnen een aantal stappen zowel een bitcoin node als een lightning network node opzetten.

==== Alternatieven ====
Momenteel is Umbrel één van de meest gebruikte node softwares in Nederland. Er zijn echter meer aanbieders van dit soort installatiepakketten, bijvoorbeeld: [https://mynodebtc.com/ MyNode] en [https://raspiblitz.org/ RaspiBlitz]. Wil jij jouw node geheel zelfstandig installeren, dan zou je kunnen kijken naar de gebruikshandleiding van [https://docs.theroadtonode.com/ The Road to Node].

==== Applicaties/Interfaces ====
Middels CLI kun je [[commando's]] geven om kanalen te openen, fees aan te passen of betalingen te doen. Voor iemand die niet thuis is in de command line zijn er alternatieven die het makkelijker maken om eerdergenoemde acties uit te voeren. [[RTL|Ride The Lightning]] (RTL) en [[ThunderHub]] (TH) zijn interfaces die eenvoudig te installeren zijn in bijvoorbeeld Umbrel of MyNode. Elke interface heeft zijn eigen voordelen maar de meeste, en sowieso de belangrijkste, functionaliteiten kunnen uitgevoerd worden.

== Lightning gebruiken ==
Je node is geïnstalleerd, de [[Blockchain|Initial Block Download]] is afgerond en je hebt de seed van de wallet van je Lightning Node veilig [[Geheime sleutel|opgeslagen]]. Wat nu? Een logische vervolgstap zou zijn om een kanaal te openen naar een goed verbonden node/peer. Hiermee wordt jouw node ook onderdeel van het netwerk en kun je routeren of betalingen uitvoeren.

=== Peer uitzoeken ===
Het is aan te raden om een kanaal te maken met een goed verbonden peer. In de [[Community|Nederlandstalige community]] is er de [https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/ SuperHub], dit zijn een aantal grote nodes die onderling hebben afgesproken om de routing fees onderling laag te houden. Door met één of meer van deze nodes te verbinden ben je direct al goed verbonden met de rest van de wereld. Methoden om een geschikte peer uit te zoeken zijn:

* Een node uit de [https://bitcoinlightning.nl/lightningnl_superhub/ SuperHub] kiezen of vragen in de Telegram groep [https://t.me/lightningNL @LightningNL].
* Een hoog gekwalificeerde node uitzoeken op [https://1ml.com/ 1ML].
* Een node uit de BOS-lijst kiezen. Deze lijst staat in [[ThunderHub]] maar is ook [https://lightningwiki.net/bos/ hier] te vinden.
* De tool van [https://moneni.com/mcb/nodematch Moneni] te gebruiken. (Hier heb je al wel een bestaand kanaal voor nodig.)

== Foutmeldingen ==

=== No Route-probleem ===
Er zit een aantal voorwaarden voor betalingen:

# Kent je node alle routes van het netwerk? Je node krijgt via gossip (roddelen) binnen een paar uur of dagen na het openen van je eerste kanaal de netwerkinformatie door. Als je node de netwerkinformatie nog niet heeft, kan hij nog geen route berekenen. Op Umbrel kun je op [[Umbrel lightning node#Bekijken hoe veel routes je node kent|deze manier]] controleren hoeveel kanalen je node kent.
# Heb je [[Liquiditeit|uitgaande liquiditeit]]?
#* Je hebt kanalen nodig met lokale balans. Als jij een kanaal hebt geopend staat de balans aan jouw kant (goed).
#* '''Kanaalreserve:''' Er moet altijd ongeveer 1% van de balans aan iedere kant van het kanaal blijven. Ook wordt er een reservering gemaakt voor het geval het kanaal gesloten wordt. Dit betekent dat er altijd een percentage <5% niet verzendbaar is. Het zorgt dat mensen beide partijen "iets te verliezen" hebben als ze valsspelen. Behalve on-chain fees ben je nog '''wél''' eigenaar van deze sats en krijg je ze gewoon terug bij sluiten.
#* De uitgaande route is mogelijk te duur. Als degenen met wie je kanalen hebt te hoge uitgaande fees hebben, zal jouw wallet niet willen betalen.
#* Zijn je peers online?
'''Als je 2 dagen een publiek kanaal hebt, dan moeten de meeste problemen verdwijnen'''. Als je meerdere kanalen hebt krijg je sneller netwerkinformatie door en gaat dat sneller.

=== Reserved wallet balance invalidated ===
Dit betekent dat je Anchor Channels hebt, en dat (door de betaling te sturen), er niet genoeg geld in je wallet overblijft om een (eventuele) anchor close te betalen.

<comments />

Bitcoin Memes

2021-10-03T16:45:07Z

Yvon: /* "Have Fun Staying Poor!" (HFSP) */ spelfouten

Bitcoin is een volledig nieuw systeem dat vele vaste denkpatronen over geld, banken, overheid enz. uitdaagt. Omdat het vanuit een nulpunt in 2009 is gegroeid en een Internet fenomeen is, is het niet verwonderlijk dat onder de eerste groepen gebruikers de 'nerd-achtige' typen oververtegenwoordigd waren.
Op het Internet leidt dat snel tot een eigen subcultuur met eigen begroetingen en 'in jokes'.

Ook vormen memes een flink deel van de subcultuur van de Bitcoin-wereld. Memes zijn woordspelletjes, mantra's al dan niet met beeld gecombineerd. ([https://nl.wikipedia.org/wiki/Internetmeme Meme op Wikipedia.nl]).

Hieronder een lijst van Bitcoin Memes

== Woord Memes ==
====Hodl====
Hodl (ook geschreven als HODL) is een typefout van 'hold'. De betekenis hier van is dat je je bitcoin koopt en niet verkoopt. Deze typefout was gemaakt in de titel van een [https://bitcointalk.org/index.php?topic=375643.0 forumbericht] in 2013. Dit woord is erg populair onder de Bitcoin-gemeenschap. Mensen geven ''''h'''old '''o'''n '''d'''ear '''l'''ife' als betekenis van van HODL.

===="Have Fun Staying Poor!" (HFSP)====
Dat roep je iemand toe aan het eind van een discussie met iemand die maar niet wil begrijpen dat Bitcoin een rationale verzekering is tegen het falen van het fiat-geldsysteem. Een no-coiner zonder de minste twijfel.
====Not your Keys, Not Your Coins====
Als je niet zelf de private key van je bitcoin bezit, bezit je eigenlijk niet jouw bitcoin.

====Citadel====
De Citadel is de denkbeeldige burcht waar in de dystopische toekomst de Bitcoin-rijken zich verschansen met hun mining apparatuur en zich aangevallen weten door de no-coiners. Dit idee komt uit een fantasierijke post op Reddit/r/Bitcoin uit september 2013, van user /u/Luka_Magnotta. De maximumkoers toen bedroeg ~$270. Drie maanden later dat jaar zou de koers door de $1000 grens breken.

:"I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing."
:''"What is a Citadel?" you might wonder. Well, by the time Bitcoin became worth 1,000 dollar, services began to emerge for the "Bitcoin rich" to protect themselves as well as their wealth. It started with expensive safes, then began to include bodyguards, and today, "earlies" (our term for early adopters), as well as those rich whose wealth survived the "transition" live in isolated gated cities called Citadels, where most work is automated. Most such Citadels are born out of the fortification used to protect places where Bitcoin mining machines are located. The company known as ASICminer to you is known to me as a city where Mr. Friedman rules as a king.''

Originele Citadel post: [https://web.archive.org/web/20130903171448/http://www.reddit.com:80/r/Bitcoin/comments/1lfobc/i_am_a_timetraveler_from_the_future_here_to_beg Archief]

====Stacking Sats====
Toen Bitcoin zo in prijs omhoog ging dat voor velen het bezit van 1 hele Bitcoin een utopische droom werd, werd Stacking Sats ('Stapel Satoshi's!') populair. Het geeft aan dat je ook met een beperkt inkomen aan het sparen van Bitcoin kunt werken: Elke keer dat je een latté niet koopt, of niet pizza laat thuisbezorgen maar zelf kookt, kun je met uitgespaarde euro's een setje satoshi's kopen.
Ook het (al dan niet geautomatiseerd) periodiek investeren in (aankopen van) Bitcoin, het zgn Dollar Cost Averaging (DCA) draagt bij aan deze meme.

====Bitcoin is a Black Hole====
Omdat Bitcoin het perfecte geld is, geld in de meest abstracte vorm, zal alle te sparen vermogen daar uiteindelijk in belanden. Allerlei andere vormen om waarde door de tijd te transporteren (sparen :) zullen wegkwijnen. Deze gedachte is in elk geval terug te ''Trace''ren tot Trace Mayer

:''Bitcoin is a financial black hole where visible capital goes in and does not come out. Bitcoin has attracted the attention of the most powerful monetary interests in the world resulting in a very serious 55 page report.

:Bitcoin is very likely not going away anytime soon. Bitcoin is the opening of Pandora's Box and it is going to change things, big time.''

https://www.runtogold.com/why-bitcoin-is-tangible-digging-into-the-guts-of-bitcoin/

== Beeld Memes ==

====Bitcoin, C'mon do something====
Als de prijs lange tijd rond hetzelfde niveau blijft schommelen:
[[Bestand:Btc do something.png|none|150px|miniatuur|C'mon do something]]

Reacties konden niet uitblijven, zoals deze:

[[Bestand:Btc no not that.jpg|none|150px|miniatuur|No, not that!]]

De Bitcoin en andere stijlfouten

2021-10-03T16:26:53Z

Yvon:

Bitcoin bestaat nu zo'n 12 jaar (sinds januari 2009) en in de loop der jaren heeft zich een (sub)cultuur ontwikkeld met do's and don'ts wat betreft schrijven en spreken over Bitcoin.

Bitcoin (met een kapitale B en enkelvoud) is het systeem, het verschijnsel.

bitcoins (onderkast b en meervouds-s) wordt wel gebezigd als we het over aantallen hebben: "Die Bitcoin-wallet bevat meer bitcoins dan die andere."

Schrijf overigens ''nooit'' Bit Coin of BitCoin.

"De Bitcoin", met lidwoord wordt door hardcore Bitcoinadepten als een stijlfout gezien. Alhoewel je ook spreekt van "de dollar en de euro", is Bitcoin meer een verschijnsel. "Bitcoin [het systeem] is nog nooit down gegaan in 12 jaar", dus zonder 'De'.
"De koers van goud ging omlaag, olie werd flink verhandeld op de beurs". Zonder lidwoorden.

<comments />

PUB:Nederland moet de bitcoin in de ban doen

2021-06-12T20:27:57Z

Yvon:

{{Nieuwsartikel|titel=Nederland moet de bitcoin in de ban doen (Opinie)|bronnaam=FD.nl|datum=2021-06-11|bronurl=https://fd.nl/opinie/1387194/nederland-moet-de-bitcoin-in-de-ban-doen|archief=https://telegra.ph/Nederland-moet-de-bitcoin-in-de-ban-doen-06-11|auteur=Pieter Hasekamp|deskundigen=}}

Een zeer ongebalanceerd stuk vanuit het CPB, waar meningen ("Bitcoin is crimineel") niet feitelijk worden onderbouwd, wordt gesproken over verbieden, terwijl dat technisch gezien niet kan, waar naar Bitcoin wordt gekeken door een bril met veel financiëel privilege (leven in een land met relatief weinig inflatie ten opzichte van veel andere landen), en waar compleet voorbij wordt gegaan aan de [[Een betere wereld met en door Bitcoin|positieve kanten van Bitcoin]].

Onze reactie:

{{Quote|‘Slecht geld verdringt goed geld.’ De wet van Gresham is ouder dan de economische wetenschap zelf. Al in de 16e eeuw zag Gresham dat hoogwaardig muntgeld uiteindelijk uit de circulatie verdwijnt. Het betalingsverkeer schakelde over op onzuivere munten, en later op bankbiljetten en giraal geld. De opkomst van cryptomunten zoals de bitcoin lijkt in dit patroon te passen. Cryptomunten vertonen alle kenmerken van ‘slecht geld’: onduidelijke herkomst, onzekere waardering, schimmige handelspraktijken. Doet de wet van Gresham weer opgeld?}}

* Mensen zoeken naar het beste geld: hard geld, dat niet ongelimitieerd bijgemaakt kan worden en schaars is. Bitcoin is zuiverder geld dan euro's of giraal geld, dat (in het fiat-systeem) nergens op gebaseerd is.
* Onze mening (btcwiki): Bitcoin zal als beter geld, het huidige geld (dat veel wordt bijgecreëerd en aan [[Inflatie]] onderhevig is) verdringen. Het zorgt voor [[Een betere wereld met en door Bitcoin|een betere wereld]].
* "Onduidelijk herkomst": Bitcoin is het meest transparante geld van de wereld. Iedereen kan zien waar de bitcoin (die hij bijvoorbeeld ontvangt) vandaan komen. Dat de maker van het hele fenomeen Bitcoin onbekend is, is hier ook niet relevant, en zelfs een voordeel. Geld wordt niet beter door te weten wie het gecreëerd heeft. Nieuwe bitcoins worden gemijnd, de herkomst is duidelijk: miners mijnen een nieuw block en nieuwe bitcoins worden gecreëerd.
* "Onzekere waardering": Bitcoin krijgt zijn prijs door vraag en aanbod. Het is (net als aandelen en buitenlandse valuta) inderdaad niet te voorspellen wat de waardering zal zijn.
* "Schimmige handelspraktijken", zie "[[Mythes#Mythe: Bitcoin is voor criminelen|Bitcoin is voor criminelen]]"
{{Quote|Cryptovaluta worden juist niet in het gewone betalingsverkeer gebruikt.}}{{Reactie|incorrect=Dit is een zeer westerse/Nederlandse kijk op de zaak. In Nederland hebben we een systeem wat dagelijks best goed werkt, en waar de inflatie nog niet door de massa wordt gezien. In de tientallen landen waar inflatie hoog is, zullen mensen dit anders zien. In landen als Venezuela wordt bitcoin als betaalmiddel gebruikt. In Nederland overigens ook steeds meer.}}{{Quote|En de wet van Gresham gaat ervan uit dat het ‘slechte’ geld dezelfde garandeerde nominale waarde heeft als het ‘goede’ geld. Is dat niet het geval, dan past de wisselkoers zich aan en krijgt slecht geld te maken met een lagere waardering.}}{{Reactie|inconsistent=De auteur stelt dat het slechtere geld haar waarde verliest. De afgelopen 10+ jaar heeft de euro ten opzichte van Bitcoin flink wat aan waarde verloren, dus hier maakt de auteur het punt vóór Bitcoin?}}{{Quote|De redenering is als volgt: het bestaande geld, chartaal en giraal, is ouderwets en onveilig, omdat overheden het naar believen kunnen bijdrukken en banktransacties bovendien traceerbaar zijn. De toekomst is volgens de crypto-aanhangers aan blockchain-technologie, die ervoor zorgt dat de geldhoeveelheid maar beperkt kan groeien en dat transacties veilig en anoniem kunnen plaatsvinden.}}{{Reactie|misleidend=De waarde van Bitcoin zit niet per se in "blockchaintechnologie", maar in de consensusregels. Een blockchain betekent niet dat de monetaire inflatie laag is, dat komt door de regels die bitcoiners met elkaar afspreken. Daarnaast zijn transacties niet anoniem, maar pseudoniem. En alle on-chain transacties zijn traceerbaar (beter dan het banksysteem).}}{{Quote|Als we het overheidsgeld (dollars, euro’s) langs de bovenstaande meetlat leggen, scoort dat goed op waardevastheid. De afgelopen decennia is er nauwelijks sprake van geldontwaarding.}}
[[Bestand:Dollar-longterm.png|miniatuur|Dollarwaarde over tijd]]

* De euro en dollar verliezen flink in waarde. Deels is dat te zien in de CPI-cijfers, en in asset-inflatiecijfers (aandelen, huizen) wordt dit nog duidelijker.
* Sinds 1980 is er in de Verenigde Staten 236% geldontwaarding<ref>https://twitter.com/edinmujagic/status/1403303023053578241?s</ref>.
* Zie verder [https://lekkercryptisch.nl/kennisbank/artikelen/2021/01/17/Lage-inflatie-maar-toch-is-sparen-lastig-hoe-kan-dat Lage inflatie, maar toch is sparen lastig; hoe kan dat?]
{{Quote|[Cybervaluta] presteren op alle punten veel slechter dan het overheidsgeld. Waardevastheid bestaat niet, het gebruiksgemak lijdt onder een gebrek aan acceptatie en de veiligheid wordt ondergraven door regelrechte zwendelpraktijken. Alleen op het aspect van privacy scoren cybertransacties goed – en die anonimiteit is precies wat ze aantrekkelijk maakt voor criminelen.|kleur_hex=ed900e}}{{Reactie|correct=Wat betreft waardevastheid zijn bitcoin inderdaad niet 1:1 volgend aan euro's, in de laatste 10+ jaar hebben ze juist flink aan waarde toegenomen ten opzichte van de euro.}}{{Reactie|mening=Het gebruiksgemak valt over te twisten. Bitcoin maakt het mogelijk om binnen een seconde geld naar China te sturen, met een simpele QR-code, iets wat met het huidige systeem onmogelijk is. Ook kunnen vrienden elkaar peer-to-peer bitcoin betalen door een simpele QR-code op elkaars telefoon te scannen, een stuk makkelijker dan IBAN-nummers overtypen!}}{{Reactie|correct=Wat betreft "Gebrek aan acceptatie", het klopt dat het aantal winkels dat bitcoin accepteert een stuk lager is dan de winkels die euro's accepteren.}}{{Reactie|mening="De veiligheid wordt ondergraven door regelrechte zwendelpraktijken" is een niet-juiste framing. Bitcoin wordt voornamelijk gebruikt door mensen die het fiat-systeem niet (meer) zien zitten voor waardeopslag, en voor wie het fiat-systeem niet meer werkt (hoge inflatie in hun land).

Bitcoin wordt ook gebruikt door mensen die geen toegang hebben of krijgen tot het bancaire systeem.
Verder wordt er geen onderbouwing gegeven van de bewering: zwendelpraktijken|zieook=Mythes#Mythe:_Bitcoin_is_voor_criminelen}}{{Quote|Cryptovaluta zijn buiten het criminele circuit dus ongeschikt als rekeneenheid en betaalmiddel; het gebruik als waarde-opslag is gebaseerd op de hoop dat cryptomunten ooit écht geld zullen vervangen. Maar dat gaat dus niet gebeuren. Cryptomunten zijn in wezen geen geld[..]|kleur_hex=ed900e}}{{Reactie|mening=Dit is slechts een (ongeïnformeerde) mening van de auteur. Bitcoin werkt voor steeds meer mensen **beter** dan het geld van hun land. Als waardeopslag is bitcoin (zeker de laatste 10 jaar) beter dan regulier geld.}}{{Reactie|misleidend="Cryptomunten zijn in wezen geen geld" is feitelijk onjuist/misleidend: er is al een land dat Bitcoin als wettig betaalmiddel uit heeft geroepen. En volgens artikel 6:112 Burgelijk Wetboek ("gangbaar betaalmiddel") is Bitcoin wel geld.|zieook=Mythes#Deels_waar:_Bitcoin_is_geen_wettig_betaalmiddel}}{{Reactie|verduidelijking=Daarnaast, bitcoin is een computer protocol net als e-mail. Een protocol is per definitie tekst aangezien het uitgeprint kan worden en daarmee speech (meningsuiting). De vrijheid van meningsuiting is verankerd in de grondwet en kan niet verboden worden.}}{{Quote|Het uiteindelijke klappen van de cryptozeepbel is onvermijdelijk.

‘Cryptomunten zijn een contagious narrative: mensen geloven erin omdat andere mensen erin geloven.’}}{{Reactie|mening=Dit is een mening, bitcoiners denken dat Bitcoin de (meeste) waarde in het geldsysteem zal overnemen.}}{{Reactie|verduidelijking=De euro is ook een systeem dat bestaat omdat mensen erin geloven. Als dat geloof verdwijnt, houdt de euro ook snel op te bestaan.}}{{Reactie|verduidelijking=De bitcoin blockchain werkt al ongeveer 10 jaar ononderbroken.}}{{Quote|Inmiddels zetten diverse landen stappen om de cryptohype in te dammen, vanwege schadelijke gevolgen – fraude, crimineel gebruik, gokverslaving, financiële instabiliteit en niet te vergeten de enorme energieverspilling bij de productie.}}

* En andere landen accepteren Bitcoin als wettig betaalmiddel...
* Zie ook [[Energiegebruik]].

{{Quote|Nederland blijft daarbij achter: er zijn pogingen gedaan om het toezicht op handelsplatforms aan te scherpen, maar zonder veel succes.|kleur_hex=ed900e}}{{Reactie|incorrect=Nederland heeft één van de zwaarste toezichten ter wereld. Zo zwaar zelfs, dat de rechter de DNB heeft teruggefloten.}}{{Quote|Deze week werd bekend dat China, na een eerder handelsverbod, nu ook bitcoin-accounts op sociale media blokkeert.
Nederland blijft daarbij achter....}}{{Reactie|verduidelijking=Auteur wenst kennelijk dat in Nederland de sociale media ook gecensureerd worden, zoals bij goede voorbeeld China, en de vrijheid van meningsuiting omver gewalst wordt....}}{{Quote|De recente ontwikkelingen laten zien dat het tijd is om in actie te komen: hoe langer we wachten, hoe groter de negatieve gevolgen van de uiteindelijke crash.}}{{Reactie|mening=Ditzelfde kan gezegd worden over de monetaire inflatie in het huidige fiat (euro/dollar)systeem.}}{{Quote|De ultieme stap is een totaalverbod op productie, handel en zelfs bezit van cryptovaluta.}}{{Reactie|mening=Een verbod op valuta betekent dat mensen geen toegang meer krijgen tot een eerlijk, transparant, niet-discriminerend, waardevast, snel betalingssysteem. Oproepen tot een verbod (wat overigens onmogelijk is, zonder wereldwijde coördinatie en totalitaire maatregelen), zonder de positieve kanten überhaupt te benoemen, en zonder argumenten te onderbouwen, is een wat domme mening, en oneerlijk naar miljoenen mensen voor wie Bitcoin hun financiële uitweg is uit een slecht systeem (fiat).|zieook=Een betere wereld met en door Bitcoin}}{{Quote|[Cryptomunten hebben] zelf immers geen intrinsieke waarde en ontleent zijn aantrekkingskracht alleen aan acceptatie door anderen.}}{{Reactie|misleidend=Hetzelfde geldt voor euro/dollar.

Zie ook: [[Mythes#Mythe:_Bitcoin_heeft_geen_intrinsieke_waarde_.28maar_andere_dingen_wel.29|Mythe: Bitcoin heeft geen intrinsieke waarde (maar andere dingen wel)]]}}{{Quote|Voor beleggers én overheden geldt: wie als laatste in beweging komt, is de klos. Nederland moet nu de bitcoin in de ban doen.}}{{Reactie|mening=Hier zijn we het deels eens: nu Bitcoin steeds meer geaccepteerd wordt, zou het dom zijn om (als Nederland zijnde) als laatste in beweging te komen, en Bitcoin niet te accepteren.}}
<references />

PUB:Zouden bitcoins en andere cryptomunten moeten worden verboden?

2021-05-27T09:55:03Z

Yvon:

{{Nieuwsartikel|titel=Zouden bitcoins en andere cryptomunten moeten worden verboden?|bronnaam=De Volkskrant|datum=2021-05-26|bronurl=https://www.volkskrant.nl/economie/zouden-bitcoins-en-andere-cryptomunten-moeten-worden-verboden~b70e1f65/|archief=https://telegra.ph/Zouden-bitcoins-en-andere-cryptomunten-moeten-worden-verboden-05-27|auteur=Peter de Waard|deskundigen=}}

Column van Peter de Waard. Een zeer eenzijdig verhaal, waar helaas compleet voorbij wordt gegaan aan de positieve kanten van Bitcoin, de betere toekomst die Bitcoin kan brengen. Zeer ongeïnformeerd over regulatie, en misleidend met quotes (over Nuis).

{{Quote|Misschien moeten topsporters tegen zichzelf in bescherming worden genomen, net als de rest, voordat iedereen gek wordt gemaakt.}}{{Reactie|misleidend=De auteur laat lijken alsof de investering door Nuis in Bitcoin een slechte is geweest. Als je het artikel met Nuis daadwerkelijk leest, zie je dat de bitcoin die Nuis kocht, verloren zijn geraakt door een hack van een platform ("bank"), niet door een probleem met Bitcoin.|zieook=Bitcoin opslaan}}{{Reactie|misleidend=De auteur "vergeet" even te vermelden dat Nuis grote winsten maakte met bitcoin.}}{{Quote|Cryptohandel is een maatschappelijke uitwas. Voordelen zijn er niet, alleen nadelen.}}{{Reactie|onwaar=Voordelen: mensen kunnen hun koopkracht bewaren tegen grote [[Inflatie]], mensen in onvrije landen/regimes hebben financiële vrijheid.|zieook=Een betere wereld met en door Bitcoin}}{{Quote|Ten eerste is het een enorme energieverspilling. De Volkskrant meldde onlangs dat het mijnen van bitcoins evenveel elektriciteit vergt als een land als Chili of Nederland.}}{{Reactie|mening=Wie Bitcoin niet nuttig vindt, zal elke watt die er naartoe gaat niet nuttig vinden. Wie ziet dat Bitcoin een mooiere, groenere, toekomst gaat brengen, vindt het energieverbruik het mogelijk waard.|zieook=Energieverbruik}}{{Quote|De bitcoin is daarnaast ongeschikt als betaalmiddel. Dit heeft te maken met de extreme volatiliteit, waarbij de koers de ene dag met tientallen procenten stijgt en de volgende net zo hard daalt. Geen ondernemer kan een dergelijk valutarisico afdekken.}}{{Reactie|onwaar=Bitcoin wordt nog niet vaak als unit of account gebruikt; winkeliers drukken prijzen zonder probleem uit in euro en laten klanten de bitcoinkoers betalen. Winkeliers kunnen dan kiezen of ze bitcoin of euro aanhouden. Veel winkeliers kiezen voor de lange termijn voor Bitcoin. Dit is geen probleem voor winkeliers.|zieook=Bitcoin accepteren als winkel}}{{Quote|De Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen omschreef de bitcoin als ‘een extreem inefficiënte manier om transacties af te wikkelen’. Het betaalmiddel is verworden tot speculatiemiddel.}}{{Reactie|onwaar=Zowel Yellen als de auteur begrijpen helaas niet dat Bitcoin voor heel veel mensen een veel efficiëntere manier is om transacties af te wikkelen. Er worden bedrijven op Bitcoin gebouwd, omdat het beter werkt dan het huidige geldsysteem. Met [[Lightning]] zijn (micro)transacties snel en efficiënt.|zieook=Mythes}}{{Quote|Ten derde wordt de koers continu gemanipuleerd. Iemand als Elon Musk kan met een enkele tweet de prijs laten exploderen of kelderen. En dat doet hij ook continu.}}{{Reactie|correct=Dit is nog een probleem inderdaad, totdat veel meer waarde in Bitcoin zit.}}{{Quote|Ten vierde kan via bitcoin makkelijk zwart geld worden witgewassen.}}{{Reactie|onwaar=De auteur legt niet uit waarom hij dit denkt. Dit is niet makkelijk te doen, er is steeds meer regulatie. Ook is er weinig crimineel gebruik van Bitcoin.|zieook=Mythes#Mythe:_Bitcoin_is_voor_criminelen}}{{Quote|En ten vijfde zijn op de markt talrijke ladenlichters actief, hackers die bitcoins proberen te verduisteren, zoals die van Nuis. Er is geen toezichthouder op de markt. Er zijn geen regels. Iedereen is uitgeleverd aan de heidenen.|kleur_hex=f4db33}}{{Reactie|misleidend=De auteur "vergeet" weer te vermelden dat het geen bitcoinprobleem was, waar Nuis tegenaan liep. Iedereen kan zelf zijn bitcoin veilig opslaan, dan is er geen counterparty-risk meer. Of gebruik maken van betrouwbare (Nederlandse) partijen.}}{{Reactie|onwaar=Er is toezicht. In Nederland was er zelfs te veel; [[Bitonic]] klaagde De Nederlandsche Bank aan dat het toezicht te ver ging en kreeg gelijk.|zieook=Handelshuizen met registratie bij DNB}}{{Quote|De cryptovaluta worden een steeds grotere plaag voor de wereld. Een soort financiële pandemie die moet worden bestreden. Internationaal kan binnen tweeëneenhalf uur een embargo tegen een land als Belarus worden aangekondigd. Misschien kan binnen diezelfde tijd ook de handel in cryptovaluta aan banden worden gelegd of liefst helemaal worden verboden.}}{{Reactie|mening=De auteur vergeet compleet te vermelden hoe Bitcoin de wereld beter maakt (en nog beter kan maken). Steeds meer mensen wonen in landen waar inflatie is van meer dan 10% per jaar, Bitcoin staat ze toe waarde op te slaan. Bitcoin zorgt ook dat mensen relatief goedkoop geld naar vrienden en familie kunnen sturen, zonder dat er toestemming nodig is van een bank/centrale partij, een groot voordeel voor remittancebetalingen.|zieook=Een betere wereld met en door Bitcoin}}

Studiemateriaal en literatuur

2021-04-27T07:45:19Z

Yvon: /* Podcasts */

Er zijn verschillende manieren om over bitcoin te leren. Als je er niet uitkomt is er altijd de [[Community|Nederlandse Bitcoincommunity]] om je te helpen.

=== Studiemateriaal en Literatuur ===

{| class="wikitable sortable"
|+ Bitcoin
|-
! Titel boek !! Auteur !! Jaar uitgave !! Link
|-
| De Bitcoin Standaard || Saifedean Ammous || 2018 || [https://cryptomaan.nl/products/de-bitcoin-standaard/?gclid=CjwKCAiAsaOBBhA4EiwAo0_AnAw9r-g6kk-xb0vmUPrWaT8qUVCsukuRSfjzetlQ26YwGXDwbYXkQhoCrt0QAvD_BwE Link]
|-
|Het “Bullish” Argument Voor Bitcoin
|Vijay Boyapati
|2018
|[https://vijayboyapati.medium.com/het-bullish-argument-voor-bitcoin-deel-1-c589d15083c1 Link]
|-
| Het Kleine Bitcoinboekje || Bitcoin Collective || 2019 || [https://konsensus.network/product/het-kleine-bitcoinboekje/ Link]
|-
| Inventing Bitcoin || Jan Pritzker || 2019 || [https://www.bol.com/nl/p/inventing-bitcoin/9200000115116383/ Link]
|-
| Why Buy Bitcoin || Andy Edstrom || 2019 || [https://www.bol.com/nl/p/why-buy-bitcoin/9200000120214769/ Link]
|-
|Bitcoin Clarity
|Kiara Bickers
|2019
|[https://getbitcoinclarity.com/book Link]
|-
|Bitcoin: Sovereignty through mathematics
|Knut Svanholm
|2019
|[https://www.amazon.com/dp/1090109911 Link]
|-
|Bitcoin: Independence reimagined
|Knut Svanholm
|2020
|[https://www.amazon.com/Bitcoin-Independence-reimagined-Knut-Svanholm/dp/B087638GJT/ Link]
|-
| Thank God for Bitcoin || Jimmy Song || 2020 || [https://www.amazon.com/Thank-God-Bitcoin-Corruption-Redemption/dp/1641991216 Link]
|-
| Grokking Bitcoin || Kalle Rosenbaum || 2019 || [https://www.amazon.nl/Grokking-Bitcoin-Kalle-Rosenbaum/dp/1617294640/ref=asc_df_1617294640/?tag=nlshogostdde-21&linkCode=df0&hvadid=454959592288&hvpos=&hvnetw=g&hvrand=8935971112192613489&hvpone=&hvptwo=&hvqmt=&hvdev=c&hvdvcmdl=&hvlocint=&hvlocphy=9064497&hvtargid=pla-524984786840&psc=1 Link]
|-
| The Book of Satoshi || Phil Champagne || 2014 || [[Book Of Satoshi|B.o.S.]]
|-
| Mastering Bitcoin 2nd edition || Andreas M. Antonopoulos || 2017 || [https://www.bol.com/nl/p/mastering-bitcoin-2e/9200000061272366/?bltgh=kS-jLSLOgmDnoaZAAX1LYw.2_5.6.ProductImage Link]
|-
|}

{| class="wikitable sortable"
|+ Economie
|-
! Titel boek !! Auteur !! Jaar uitgave !! Link
|-
| The Price of Tomorrow || Jeff Booth || 2020 || [https://www.bol.com/nl/p/the-price-of-tomorrow-why-deflation-is-the-key-to-an-abundant-future/9200000127529555/ Link]
|-
| The Big Reset || Willem Middelkoop || 2013 || [https://www.bol.com/nl/p/de-big-reset/9200000021747331/?bltgh=i005RcizfTlPxiTSCj1A4Q.2_20.21.ProductImage Link]
|-
| Basic Economics || Thomas Sowell || 2014 || [https://www.bol.com/nl/s/?searchtext=basic+economics&searchContext=media_all&appliedSearchContextId=&suggestFragment=&adjustedSection=&originalSection=&originalSearchContext=&section=main&N=0&defaultSearchContext=media_all Link]
|-
| Principles of Economics || Carl Menger || 2017 || [https://www.bol.com/nl/p/principles-of-economics/9200000073532986/?bltgh=gR-kSyEhmQDKfkIcu-lJHw.2_5.6.ProductTitle Link]
|-
| Fantoomgroei || Sander Heijne, Hendrik Noten || 2019 || [https://www.bol.com/nl/p/fantoomgroei/9200000123911161/?bltgh=idqKCDNG0A7xoy0GF6BD4g.2_12.13.ProductTitle Link]
|-
| Economics in One Lesson || Henry Hazlitt || 2010 || [https://www.bol.com/nl/p/economics-in-one-lesson/1001004000579848/?bltgh=oioMSULz-BoYll9Xwh1Hvw.2_5.6.ProductTitle Link]
|-
| Capitalism and Freedom || Milton Friedman || 2002 || [https://www.bol.com/nl/p/capitalism-and-freedom-fortieth-anniversary-edition/1001004001914461/?bltgh=kuH4dDrSvOvXe9hJqaFEqw.2_5.6.ProductTitle Link]
|}

{| class="wikitable sortable"
|+ Filosofie
|-
! Titel boek !! Auteur !! Jaar uitgave !! Link
|-
| Antifragile || Nassim Nicholas Taleb || 2014 || [https://www.bol.com/nl/p/antifragile/9200000020876395/?bltgh=jrVS-vh-xBm-Rx-QdMhC8w.2_9.10.ProductTitle Link]
|-
| The Black Swan || Nassim Nicholas Taleb || 2010 || [https://www.bol.com/nl/p/the-black-swan/1001004009053857/?bltgh=gx4u-pyvLQU4FKcVSWRHGA.2_5.6.ProductTitle Link]
|}

{| class="wikitable sortable"
|+ Geschiedenis
|-
! Titel boek !! Auteur !! Jaar uitgave !! Link
|-
| When Money Dies || Adam Fergusson || 1975 || [https://www.bol.com/nl/p/when-money-dies/1001004010532946/?bltgh=mlAAJJPKhwpUJfgvxVtGyg.2_5.6.ProductTitle Link]
|-
| The Gulag Archipelago || Aleksandr Solzhenitsyn || 2003 || [https://www.bol.com/nl/p/the-gulag-archipelago/1001004001958220/?bltgh=hu7B-lthv3vkq6nXYlxHiQ.2_5.6.ProductTitle Link]
|}

{| class="wikitable sortable"
|+ Politiek
|-
! Titel boek !! Auteur !! Jaar uitgave !! Link
|-
| The sovereign Individual || James Dale Davidson, Lord William Rees Mogg || 1997 ||[https://www.bol.com/nl/p/the-sovereign-individual/9200000128167428/?bltgh=nNON2-j8p5Rc8KzHDFZP5g.2_5.6.ProductTitle Link]
|}

=== Podcasts ===

{| class="wikitable sortable"
|+ Podcasts
|-
! Taal
! Naam Poscast !! Gepresenteerd door !! Link
|-
| Nederlands
| Beginnen met Bitcoin || Marnix ||[[Beginnen met Bitcoin|Link]]
|-
| Nederlands
| Cryptocast (BNR) || Herbert Blankesteijn ||[https://www.bnr.nl/podcast/cryptocast Link]
|-
| Nederlands
| De Bitcoin Show || Aaron, Boris en Jan-Willem ||[https://www.debitcoinshow.nl/ Link]
|-
| Nederlands
| Hup Bitcoin || Robin Heester en Wessel Simons ||[https://bitcoinmagazine.nl/podcast Link]
|-
| Nederlands
| Satoshi Radio || Bart Mol, Bert Slagter, Peter Slagter ||[https://satoshiradio.nl/ Link]
|-
| Engels
| Bitcoin Audible || Guy Swan ||[https://bitcoinaudible.com/ Link]
|-
| Engels
| Bitcoin Fundamentals || Preston Pysh ||[https://www.theinvestorspodcast.com/bitcoin-fundamentals/ Link]
|-
| Engels
| What Bitcoin Did || Peter McCormack ||[https://www.whatbitcoindid.com/ Link]
|-
| Engels
| Stephan Livera Podcast || Stephan Livera ||[https://stephanlivera.com/ Link]
|-
|}

=== Essays, opiniestukken ===
Op het Internet is veel informatie over Bitcoin te vinden. Behalve technische en economische, ook meer beschouwende of speculatieve essays. Over de impact van Bitcoin op de samenleving, op onze cultuur enz. Dikwijls op Medium.com, vaak in het Engels. Hier bundelen we beste en van tijdloze waarde.
* [https://allenfarrington.medium.com/bitcoin-is-venice-8414dda42070 Bitcoin is Venice] ENG. Thema: De renaissance begon in Venetië als gevolg van het bij elkaar komen van een aantal financiële instrumenten: dubbel boekhouden, de kreditbrief en handelsrecht.

=== De Tien Geboden ===

De Tien Bitcoin Geboden:

# [[Bitcoin_opslaan#.22Not_your_keys.2C_not_your_coins.22|'Not your keys, not your coins']]: als je zelf niet je private keys in beheer hebt, bezit je niet daadwerkelijk Bitcoin (maar een andere partij namens jou).
# Maak nooit kenbaar hoeveel je aan Bitcoin bezit. Aan niemand.
# Backup, backup, backup: zorg dat je [[Geheime_sleutel#Seed|12/24 woorden]] niet kan kwijtraken
# Do your own research: leer zelf over Bitcoin. Leer van goede bronnen, zoals hierboven aangegeven.
# HODL, HODL, HODL: Koop Bitcoin en hou vast, ga niet traden
# Deel je private keys ([[Geheime_sleutel#Seed|12/24 woorden]]) met niemand, voer ze niet zomaar in op een computer.
# Niemand, ook Elon niet, geeft gratis Bitcoin weg! Trap niet in scams.
# Bekijk het grotere plaatje (economie, geld systeem).
# Het is nog steeds niet te laat om in te stappen
# De beste tijd om bitcoin te kopen was gisteren. De tweede-beste tijd is nu.

Wie is wie?

2021-04-26T21:03:16Z

Yvon: /* Developers */

===Nederland===
* Aaron van Wirdum — redacteur bij Bitcoin Magazine (.com), host van The Van Wirdum Sjorsnado (podcast) en co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Bart Mol - host van Satoshi Radio (podcast) en maker van de Nodezaak video's op Youtube
* Bert Slagter —medeoprichter van LekkerCryptisch en co-host van Satoshi Radio (podcast)
* Boris van de Ven — host van De Bitcoin Show (podcast), ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Dan Xi — schrijver van de quote "gebruik code DanXi voor 10% korting"
* Didi Taihuttu - verkocht huis in 2017 en zwerft sindsdien met gezin over de aangename plekken op aarde
* Herbert Blankesteijn — host van de Cryptocast (podcast)
* Jan-Willem Burgers — Co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Madelon Vos — trader, Youtuber, columnist, docent Technische Anaylse aan de Hogeschool van Amsterdam en ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Marc van der Chijs — investeerder in Hut-8 btc-mining company
* Marnix — creator van veel, o.a. deze wiki, de 'Beginnen met Bitcoin' podcast en de kaasrobot op Telegram
* Martijn Wismeijer - marketing manager bij General Bytes, ook bekend van de NFC-chips die hij onder zijn huid liet plaatsen om daarmee met bitcoin te kunnen betalen
* Patrick van der Meijden — Voorzitter ''Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland'' en mede-eigenaar van Bitkassa
* Peter Slagter — Co-host van Satoshi Radio
* PlanB — Annoniem Twitter-account van een Nederlander die het Stock-to-Flow (S2F) model en Stock-to-Flow Cross Asset (S2FX) bedacht
* Robert-Reinder Nederhoed — CEO Bitmymoney
* Rutger van Zuidam — Oprichter van Odyssey (Dutch Blockchain Hackathon)
* Sjors Provoost — Bitcoin Core programmeur en host van 'The Van Wirdum Sjorsnado' (podcast)
* Willem Middelkoop — auteur van meerdere boeken over economie en inflatie, o.a. 'De Big Reset' en 'Als de dollar valt'

===Internationaal===

==== Opinieleiders & Media ====
(aka BB's (Bekende Bitcoiners))

* Jameson Lopp — Security Expert & co-founder van Casa
* Charlie Schremm —
* Nic Carter — journalist en schrijver
* Andreas M. Antonopoulos — spreker, evangelist, schrijver van o.a. Mastering Bitcoin
* Saifedean Ammous — auteur van The Bitcoin Standard
* Jimmy Song - Youtuber, Bitcoin Core programmeur, co-auteur van The Little Bitcoin Book en auteur van Programming Bitcoin
* Michael Goldstein (@bitstein) —
* Nick Szabo - wetenschapper beschreef als eerste smart contracts
* Giacomo Zucco —
* John McAfee —
* Max Hillebrand —
* Trace Mayer — vroege Bitcoiner, bedenker van The Seven Network Effects of Bitcoin
* Tuur Demeester — Bitcoin analist, oprichter van Adamant Capital en vroege investeerder in Kraken

Podcasters
* Adam B. Levine — host van Let's Talk Bitcoin, een van de eerste Bitcoin podcasts
* Anthony Pompliano (Pomp) — host van The Pomp Podcast en investeerder (in een vroeg stadium) in meerdere bedrijven
* Guy Swann — host van de Bitcoin Audible podcast
* Lea Thompson — The Crypto Minute vlog
* Marty Bent — host van Tales from the Crypt (podcast)
* Matt Odell — co-host van Tales from the Crypt (podcast)
* Max Keiser — Vroege Bitcoiner, host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Nathaniel Whittemore — host van The Breakdown (podcast)
* Robert Breedlove — Bitcoin schrijver en filosoof, host van de What is Money Show (podcast)
* Stacy Herbert — Partner van Max Keiser, co-host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Stephan Livera — Host van de Stephan Livera Podcast

==== Entrepreneurs & CEO's ====
* Rodolfo Novak — oprichter Coinkite (oa ColdCard)
* Alena Vranova — Head of Strategy bij Casa, co-auteur van The Little Bitcoin Book, mede-oprichtster en ex CEO van Trezor en Satoshi Labs
* Cory Klippsten — CEO SwanBitcoin
* Eric Voorhees — Satoshi Dice, ShapeShift
* Wences Cesares — oprichter Xapo
* Jack Mallers — programmeur en CEO van Strike en Zap
* Brian Armstrong — mede-oprichter en CEO van Coinbase
* Dan Held — Lead Growth bij Kraken
* Pascal Gauthier — CEO van Ledger
* Cameron Winklevoss — mede-oprichter en 'president' van Gemini
* Tyler Winklevoss — mede-oprichter en CEO van Gemini
* Tony Galepi — mede-oprichter van BitPay
* Pierre Rochard — Bitcoin Strategist bij Kraken, host van de Noded podcast, Nakamoto Institute; Schrijver van [https://nakamotoinstitute.org/mempool/speculative-attack/ Speculative Attack]
* Marc Karpelès — oprichter MtGox (sinds 2014 failliet), heeft een jaar vastgezet in Japan vanwege de misstanden bij MtGox
* Michael Saylor — CEO MicroStrategies, claim to fame is het werkkapitaal in bitcoin omzetten ( > $ 1 miljard)
* Peter Thiel — Venture Capitalist
* Stan(ley) Druckenmiller — Hedgefund manager, flipte naar pro-Bitcoin positie
*

==== Developers ====
* Adam Back — Bitcoin Core programmeur, CEO van Blockstream
* Pieter Wuille — Bitcoin Core programmeur en mede-oprichter van Blockstream
* Wladimir van der Laan — Bitcoin Core programmeur/lead developer, maakte in januari 2021 bekent te stoppen als lead developer van Bitcoin Core
* Satoshi Nakamoto — Pseudoniem van de ontwerper en oprichter van Bitcoin. Hij was actief betrokken bij de ontwikkeling en de community van Bitcoin tot december 2020
* Hal Finney † — vroege gebruiker van Bitcoin, van Satoshi Nakamoto ontving Finney de eerste bitcoin transactie ooit en droeg bij aan het project als programmeur. Finney stierf op 28 augustus 2014
* Luke DashJr — Bitcoin Core programmeur, voorvechter van kleinere blokken in de blockchain
* Gregory Maxwell — ex Bitcoin Core lead developer
* Gavin Andreesen — ex Bitcoin Core lead developer, oprichter Bitcoin Foundation
* Matt Carello —
* Nicolas Dorrier — oprichter en programmeur van BTCPayServer
* Alex Bosworth —
* Mike Hearn —

=== Altcoiners ===
* Fluffy Pony — Monero
* Vitalic Buterin — Ethereum
* Charlie Lee — (ex) LiteCoin
* Craig Wright — BSV

----

Mis je iemand? Meld het hier onder:

<comments />

Wie is wie?

2021-04-26T21:01:48Z

Yvon: /* Entrepreneurs & CEO's */

===Nederland===
* Aaron van Wirdum — redacteur bij Bitcoin Magazine (.com), host van The Van Wirdum Sjorsnado (podcast) en co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Bart Mol - host van Satoshi Radio (podcast) en maker van de Nodezaak video's op Youtube
* Bert Slagter —medeoprichter van LekkerCryptisch en co-host van Satoshi Radio (podcast)
* Boris van de Ven — host van De Bitcoin Show (podcast), ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Dan Xi — schrijver van de quote "gebruik code DanXi voor 10% korting"
* Didi Taihuttu - verkocht huis in 2017 en zwerft sindsdien met gezin over de aangename plekken op aarde
* Herbert Blankesteijn — host van de Cryptocast (podcast)
* Jan-Willem Burgers — Co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Madelon Vos — trader, Youtuber, columnist, docent Technische Anaylse aan de Hogeschool van Amsterdam en ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Marc van der Chijs — investeerder in Hut-8 btc-mining company
* Marnix — creator van veel, o.a. deze wiki, de 'Beginnen met Bitcoin' podcast en de kaasrobot op Telegram
* Martijn Wismeijer - marketing manager bij General Bytes, ook bekend van de NFC-chips die hij onder zijn huid liet plaatsen om daarmee met bitcoin te kunnen betalen
* Patrick van der Meijden — Voorzitter ''Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland'' en mede-eigenaar van Bitkassa
* Peter Slagter — Co-host van Satoshi Radio
* PlanB — Annoniem Twitter-account van een Nederlander die het Stock-to-Flow (S2F) model en Stock-to-Flow Cross Asset (S2FX) bedacht
* Robert-Reinder Nederhoed — CEO Bitmymoney
* Rutger van Zuidam — Oprichter van Odyssey (Dutch Blockchain Hackathon)
* Sjors Provoost — Bitcoin Core programmeur en host van 'The Van Wirdum Sjorsnado' (podcast)
* Willem Middelkoop — auteur van meerdere boeken over economie en inflatie, o.a. 'De Big Reset' en 'Als de dollar valt'

===Internationaal===

==== Opinieleiders & Media ====
(aka BB's (Bekende Bitcoiners))

* Jameson Lopp — Security Expert & co-founder van Casa
* Charlie Schremm —
* Nic Carter — journalist en schrijver
* Andreas M. Antonopoulos — spreker, evangelist, schrijver van o.a. Mastering Bitcoin
* Saifedean Ammous — auteur van The Bitcoin Standard
* Jimmy Song - Youtuber, Bitcoin Core programmeur, co-auteur van The Little Bitcoin Book en auteur van Programming Bitcoin
* Michael Goldstein (@bitstein) —
* Nick Szabo - wetenschapper beschreef als eerste smart contracts
* Giacomo Zucco —
* John McAfee —
* Max Hillebrand —
* Trace Mayer — vroege Bitcoiner, bedenker van The Seven Network Effects of Bitcoin
* Tuur Demeester — Bitcoin analist, oprichter van Adamant Capital en vroege investeerder in Kraken

Podcasters
* Adam B. Levine — host van Let's Talk Bitcoin, een van de eerste Bitcoin podcasts
* Anthony Pompliano (Pomp) — host van The Pomp Podcast en investeerder (in een vroeg stadium) in meerdere bedrijven
* Guy Swann — host van de Bitcoin Audible podcast
* Lea Thompson — The Crypto Minute vlog
* Marty Bent — host van Tales from the Crypt (podcast)
* Matt Odell — co-host van Tales from the Crypt (podcast)
* Max Keiser — Vroege Bitcoiner, host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Nathaniel Whittemore — host van The Breakdown (podcast)
* Robert Breedlove — Bitcoin schrijver en filosoof, host van de What is Money Show (podcast)
* Stacy Herbert — Partner van Max Keiser, co-host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Stephan Livera — Host van de Stephan Livera Podcast

==== Entrepreneurs & CEO's ====
* Rodolfo Novak — oprichter Coinkite (oa ColdCard)
* Alena Vranova — Head of Strategy bij Casa, co-auteur van The Little Bitcoin Book, mede-oprichtster en ex CEO van Trezor en Satoshi Labs
* Cory Klippsten — CEO SwanBitcoin
* Eric Voorhees — Satoshi Dice, ShapeShift
* Wences Cesares — oprichter Xapo
* Jack Mallers — programmeur en CEO van Strike en Zap
* Brian Armstrong — mede-oprichter en CEO van Coinbase
* Dan Held — Lead Growth bij Kraken
* Pascal Gauthier — CEO van Ledger
* Cameron Winklevoss — mede-oprichter en 'president' van Gemini
* Tyler Winklevoss — mede-oprichter en CEO van Gemini
* Tony Galepi — mede-oprichter van BitPay
* Pierre Rochard — Bitcoin Strategist bij Kraken, host van de Noded podcast, Nakamoto Institute; Schrijver van [https://nakamotoinstitute.org/mempool/speculative-attack/ Speculative Attack]
* Marc Karpelès — oprichter MtGox (sinds 2014 failliet), heeft een jaar vastgezet in Japan vanwege de misstanden bij MtGox
* Michael Saylor — CEO MicroStrategies, claim to fame is het werkkapitaal in bitcoin omzetten ( > $ 1 miljard)
* Peter Thiel — Venture Capitalist
* Stan(ley) Druckenmiller — Hedgefund manager, flipte naar pro-Bitcoin positie
*

==== Developers ====
* Adam Back — Bitcoin Core programmeur, CEO van Blockstream
* Pieter Wuille — Bitcoin Core programmeur en mede-oprichter van Blockstream
* Wladimir van der Laan — Bitcoin Core programmeur/lead developer, maakte in januari 2021 bekent te stoppen als lead developer van Bitcoin Core
* Satoshi Nakamoto — Pseudoniem van de ontwerper en oprichter van Bitcoin. Hij was actief betrokken bij de ontwikkeling en de community van Bitcoin tot december 2020
* Hal Finney † — vroege gebruiker van Bitcoin, van Satoshi Nakamoto ontving Finney de eerste bitcoin transactie ooit en droeg bij aan het project als programmeur. Finney stierf op 28 augustus 2014
* Luke DahsJr — Bitcoin Core programmeur, voorvechter van kleinere blokken in de blockchain
* Gregory Maxwell — ex Bitcoin Core lead developer
* Gavin Andreesen — ex Bitcoin Core lead developer, oprichter Bitcoin Foundation
* Matt Carello —
* Nicolas Dorrier — oprichter en programmeur van BTCPayServer
* Alex Bosworth —
* Mike Hearn —

=== Altcoiners ===
* Fluffy Pony — Monero
* Vitalic Buterin — Ethereum
* Charlie Lee — (ex) LiteCoin
* Craig Wright — BSV

----

Mis je iemand? Meld het hier onder:

<comments />

Wie is wie?

2021-04-26T20:59:57Z

Yvon: /* Entrepreneurs & CEO's */

===Nederland===
* Aaron van Wirdum — redacteur bij Bitcoin Magazine (.com), host van The Van Wirdum Sjorsnado (podcast) en co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Bart Mol - host van Satoshi Radio (podcast) en maker van de Nodezaak video's op Youtube
* Bert Slagter —medeoprichter van LekkerCryptisch en co-host van Satoshi Radio (podcast)
* Boris van de Ven — host van De Bitcoin Show (podcast), ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Dan Xi — schrijver van de quote "gebruik code DanXi voor 10% korting"
* Didi Taihuttu - verkocht huis in 2017 en zwerft sindsdien met gezin over de aangename plekken op aarde
* Herbert Blankesteijn — host van de Cryptocast (podcast)
* Jan-Willem Burgers — Co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Madelon Vos — trader, Youtuber, columnist, docent Technische Anaylse aan de Hogeschool van Amsterdam en ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Marc van der Chijs — investeerder in Hut-8 btc-mining company
* Marnix — creator van veel, o.a. deze wiki, de 'Beginnen met Bitcoin' podcast en de kaasrobot op Telegram
* Martijn Wismeijer - marketing manager bij General Bytes, ook bekend van de NFC-chips die hij onder zijn huid liet plaatsen om daarmee met bitcoin te kunnen betalen
* Patrick van der Meijden — Voorzitter ''Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland'' en mede-eigenaar van Bitkassa
* Peter Slagter — Co-host van Satoshi Radio
* PlanB — Annoniem Twitter-account van een Nederlander die het Stock-to-Flow (S2F) model en Stock-to-Flow Cross Asset (S2FX) bedacht
* Robert-Reinder Nederhoed — CEO Bitmymoney
* Rutger van Zuidam — Oprichter van Odyssey (Dutch Blockchain Hackathon)
* Sjors Provoost — Bitcoin Core programmeur en host van 'The Van Wirdum Sjorsnado' (podcast)
* Willem Middelkoop — auteur van meerdere boeken over economie en inflatie, o.a. 'De Big Reset' en 'Als de dollar valt'

===Internationaal===

==== Opinieleiders & Media ====
(aka BB's (Bekende Bitcoiners))

* Jameson Lopp — Security Expert & co-founder van Casa
* Charlie Schremm —
* Nic Carter — journalist en schrijver
* Andreas M. Antonopoulos — spreker, evangelist, schrijver van o.a. Mastering Bitcoin
* Saifedean Ammous — auteur van The Bitcoin Standard
* Jimmy Song - Youtuber, Bitcoin Core programmeur, co-auteur van The Little Bitcoin Book en auteur van Programming Bitcoin
* Michael Goldstein (@bitstein) —
* Nick Szabo - wetenschapper beschreef als eerste smart contracts
* Giacomo Zucco —
* John McAfee —
* Max Hillebrand —
* Trace Mayer — vroege Bitcoiner, bedenker van The Seven Network Effects of Bitcoin
* Tuur Demeester — Bitcoin analist, oprichter van Adamant Capital en vroege investeerder in Kraken

Podcasters
* Adam B. Levine — host van Let's Talk Bitcoin, een van de eerste Bitcoin podcasts
* Anthony Pompliano (Pomp) — host van The Pomp Podcast en investeerder (in een vroeg stadium) in meerdere bedrijven
* Guy Swann — host van de Bitcoin Audible podcast
* Lea Thompson — The Crypto Minute vlog
* Marty Bent — host van Tales from the Crypt (podcast)
* Matt Odell — co-host van Tales from the Crypt (podcast)
* Max Keiser — Vroege Bitcoiner, host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Nathaniel Whittemore — host van The Breakdown (podcast)
* Robert Breedlove — Bitcoin schrijver en filosoof, host van de What is Money Show (podcast)
* Stacy Herbert — Partner van Max Keiser, co-host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Stephan Livera — Host van de Stephan Livera Podcast

==== Entrepreneurs & CEO's ====
* Rodolfo Novak — oprichter Coinkite (oa ColdCard)
* Alena Vranova — Head of Strategy bij Casa, co-auteur van The Little Bitcoin Book, mede-oprichtster en ex CEO van Trezor en Satoshi Labs
* Cory Klippsten — CEO SwanBitcoin
* Eric Voorhees — Satoshi Dice, ShapeShift
* Wences Cesares — oprichter Xapo
* Jack Mallers — programmeur en CEO van Strike en Zap
* Brian Armstrong — mede-oprichter en CEO van Coinbase
* Dan Held — Lead Growth bij Kraken
* Pascal Gauthier — CEO van Ledger
* Cameron Winklevoss — mede-oprichter en 'president' van Gemini
* Tyler Winklevoss — mede-oprichter CEO van Gemini
* Tony Galepi — mede-oprichter van BitPay
* Pierre Rochard — Bitcoin Strategist bij Kraken, host van de Noded podcast, Nakamoto Institute; Schrijver van [https://nakamotoinstitute.org/mempool/speculative-attack/ Speculative Attack]
* Marc Karpelès — oprichter MtGox (sinds 2014 failliet), heeft een jaar vastgezet in Japan vanwege de misstanden bij MtGox
* Michael Saylor — CEO MicroStrategies, claim to fame is het werkkapitaal in bitcoin omzetten ( > $ 1 miljard)
* Peter Thiel — Venture Capitalist
* Stan(ley) Druckenmiller — Hedgefund manager, flipte naar pro-Bitcoin positie
*

==== Developers ====
* Adam Back — Bitcoin Core programmeur, CEO van Blockstream
* Pieter Wuille — Bitcoin Core programmeur en mede-oprichter van Blockstream
* Wladimir van der Laan — Bitcoin Core programmeur/lead developer, maakte in januari 2021 bekent te stoppen als lead developer van Bitcoin Core
* Satoshi Nakamoto — Pseudoniem van de ontwerper en oprichter van Bitcoin. Hij was actief betrokken bij de ontwikkeling en de community van Bitcoin tot december 2020
* Hal Finney † — vroege gebruiker van Bitcoin, van Satoshi Nakamoto ontving Finney de eerste bitcoin transactie ooit en droeg bij aan het project als programmeur. Finney stierf op 28 augustus 2014
* Luke DahsJr — Bitcoin Core programmeur, voorvechter van kleinere blokken in de blockchain
* Gregory Maxwell — ex Bitcoin Core lead developer
* Gavin Andreesen — ex Bitcoin Core lead developer, oprichter Bitcoin Foundation
* Matt Carello —
* Nicolas Dorrier — oprichter en programmeur van BTCPayServer
* Alex Bosworth —
* Mike Hearn —

=== Altcoiners ===
* Fluffy Pony — Monero
* Vitalic Buterin — Ethereum
* Charlie Lee — (ex) LiteCoin
* Craig Wright — BSV

----

Mis je iemand? Meld het hier onder:

<comments />

Wie is wie?

2021-04-26T20:58:32Z

Yvon: /* Opinieleiders & Media */

===Nederland===
* Aaron van Wirdum — redacteur bij Bitcoin Magazine (.com), host van The Van Wirdum Sjorsnado (podcast) en co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Bart Mol - host van Satoshi Radio (podcast) en maker van de Nodezaak video's op Youtube
* Bert Slagter —medeoprichter van LekkerCryptisch en co-host van Satoshi Radio (podcast)
* Boris van de Ven — host van De Bitcoin Show (podcast), ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Dan Xi — schrijver van de quote "gebruik code DanXi voor 10% korting"
* Didi Taihuttu - verkocht huis in 2017 en zwerft sindsdien met gezin over de aangename plekken op aarde
* Herbert Blankesteijn — host van de Cryptocast (podcast)
* Jan-Willem Burgers — Co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* Madelon Vos — trader, Youtuber, columnist, docent Technische Anaylse aan de Hogeschool van Amsterdam en ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* Marc van der Chijs — investeerder in Hut-8 btc-mining company
* Marnix — creator van veel, o.a. deze wiki, de 'Beginnen met Bitcoin' podcast en de kaasrobot op Telegram
* Martijn Wismeijer - marketing manager bij General Bytes, ook bekend van de NFC-chips die hij onder zijn huid liet plaatsen om daarmee met bitcoin te kunnen betalen
* Patrick van der Meijden — Voorzitter ''Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland'' en mede-eigenaar van Bitkassa
* Peter Slagter — Co-host van Satoshi Radio
* PlanB — Annoniem Twitter-account van een Nederlander die het Stock-to-Flow (S2F) model en Stock-to-Flow Cross Asset (S2FX) bedacht
* Robert-Reinder Nederhoed — CEO Bitmymoney
* Rutger van Zuidam — Oprichter van Odyssey (Dutch Blockchain Hackathon)
* Sjors Provoost — Bitcoin Core programmeur en host van 'The Van Wirdum Sjorsnado' (podcast)
* Willem Middelkoop — auteur van meerdere boeken over economie en inflatie, o.a. 'De Big Reset' en 'Als de dollar valt'

===Internationaal===

==== Opinieleiders & Media ====
(aka BB's (Bekende Bitcoiners))

* Jameson Lopp — Security Expert & co-founder van Casa
* Charlie Schremm —
* Nic Carter — journalist en schrijver
* Andreas M. Antonopoulos — spreker, evangelist, schrijver van o.a. Mastering Bitcoin
* Saifedean Ammous — auteur van The Bitcoin Standard
* Jimmy Song - Youtuber, Bitcoin Core programmeur, co-auteur van The Little Bitcoin Book en auteur van Programming Bitcoin
* Michael Goldstein (@bitstein) —
* Nick Szabo - wetenschapper beschreef als eerste smart contracts
* Giacomo Zucco —
* John McAfee —
* Max Hillebrand —
* Trace Mayer — vroege Bitcoiner, bedenker van The Seven Network Effects of Bitcoin
* Tuur Demeester — Bitcoin analist, oprichter van Adamant Capital en vroege investeerder in Kraken

Podcasters
* Adam B. Levine — host van Let's Talk Bitcoin, een van de eerste Bitcoin podcasts
* Anthony Pompliano (Pomp) — host van The Pomp Podcast en investeerder (in een vroeg stadium) in meerdere bedrijven
* Guy Swann — host van de Bitcoin Audible podcast
* Lea Thompson — The Crypto Minute vlog
* Marty Bent — host van Tales from the Crypt (podcast)
* Matt Odell — co-host van Tales from the Crypt (podcast)
* Max Keiser — Vroege Bitcoiner, host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Nathaniel Whittemore — host van The Breakdown (podcast)
* Robert Breedlove — Bitcoin schrijver en filosoof, host van de What is Money Show (podcast)
* Stacy Herbert — Partner van Max Keiser, co-host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Stephan Livera — Host van de Stephan Livera Podcast

==== Entrepreneurs & CEO's ====
* Rodolfo Novak — oprichter Coinkite (oa ColdCard)
* Alena Vranova — Head of Strategy bij Casa, co-auteur van The Little Bitcoin Book, mede-oprichtster en ex CEO van Trezor en Satoshi Labs
* Cory Klippsten — CEO SwanBitcoin
* Eric Voorhees — Satoshi Dice, ShapeShift
* Wences Cesares — oprichter Xapo
* Jack Mallers — programmeur en CEO van Strike en Zap
* Brian Armstrong — mede-oprichten en CEO van Coinbase
* Dan Held — Lead Growth bij Kraken
* Pascal Gauthier — CEO van Ledger
* Cameron Winklevoss — mede-oprichter en 'president' van Gemini
* Tyler Winklevoss — mede-oprichter CEO van Gemini
* Tony Galepi — mede-oprichter van BitPay
* Pierre Rochard — Bitcoin Strategist bij Kraken, host van de Noded podcast, Nakamoto Institute; Schrijver van [https://nakamotoinstitute.org/mempool/speculative-attack/ Speculative Attack]
* Marc Karpelès — oprichter MtGox (sinds 2014 failliet), heeft een jaar vastgezet in Japan vanwege de misstanden bij MtGox
* Michael Saylor — CEO MicroStrategies, claim to fame is het werkkapitaal in bitcoin omzetten ( > $ 1 miljard)
* Peter Thiel — Venture Capitalist
* Stan(ley) Druckenmiller — Hedgefund manager, flipte naar pro-Bitcoin positie
*

==== Developers ====
* Adam Back — Bitcoin Core programmeur, CEO van Blockstream
* Pieter Wuille — Bitcoin Core programmeur en mede-oprichter van Blockstream
* Wladimir van der Laan — Bitcoin Core programmeur/lead developer, maakte in januari 2021 bekent te stoppen als lead developer van Bitcoin Core
* Satoshi Nakamoto — Pseudoniem van de ontwerper en oprichter van Bitcoin. Hij was actief betrokken bij de ontwikkeling en de community van Bitcoin tot december 2020
* Hal Finney † — vroege gebruiker van Bitcoin, van Satoshi Nakamoto ontving Finney de eerste bitcoin transactie ooit en droeg bij aan het project als programmeur. Finney stierf op 28 augustus 2014
* Luke DahsJr — Bitcoin Core programmeur, voorvechter van kleinere blokken in de blockchain
* Gregory Maxwell — ex Bitcoin Core lead developer
* Gavin Andreesen — ex Bitcoin Core lead developer, oprichter Bitcoin Foundation
* Matt Carello —
* Nicolas Dorrier — oprichter en programmeur van BTCPayServer
* Alex Bosworth —
* Mike Hearn —

=== Altcoiners ===
* Fluffy Pony — Monero
* Vitalic Buterin — Ethereum
* Charlie Lee — (ex) LiteCoin
* Craig Wright — BSV

----

Mis je iemand? Meld het hier onder:

<comments />

Blockchain

2021-04-25T08:48:35Z

Yvon:

Blockchain is de onderliggende technologie van bitcoin. De blockchain is een reeks van blokken.

== Blokken ==
Blokken kan je zien als bestandjes van ongeveer een megabyte groot, met daarin:
* [[Transacties|transactie-informatie]];
* een uitkering van nieuwe bitcoin naar [[Mining|de vinder]] van het blok;
* een verwijzing naar het vorige blok.

== Wat maakt de blockchain een blockchain ==
* Het allereerste blok ooit was blok 0 ([[genesis Blok]]) met hash 0000..e26f, gemaakt door [[Satoshi Nakamoto]].
* Het eropvolgende blok was blok 1 met hash 0000..6048, met een verwijzing terug naar hash 0000..e26f, een terugverwijzing naar blok 0 dus.

Blokken hebben zelf geen nummer, enkel een hash en een terugverwijzing naar het vorige blok. Doordat alle blokken naar elkaar terug verwijzen kan je een ketting maken. Het nummer is iets dat alle [[Bitcoin node|nodes]] zelf toevoegen. We noemen het nummer ook wel de '''blokhoogte''' (block height).

Je kunt het vergelijken met een geheim dat steeds door 1 iemand naar 1 andere wordt doorverteld. Als je blijft vragen: "van wie heb je het geheim gehoord", kan je helemaal terug naar de bron van het geheim.

== Initial Block Download ==
De 'Initial Block Download' (IBD) is het proces van het voor de eerste keer downloaden van de blockchain door een nieuwe [[Bitcoin node|node]], zodat deze bij is tot de actuele blokhoogte. De informatie over de blokken wordt verstrekt door andere nodes in het bitcoinnetwerk. Een volledige node heeft hierdoor een kopie van de blockchain (ongeveer 400GB aan blokken) en kan alle [[transacties]] die ooit zijn gedaan volledig terugvolgen.

== Zie ook ==
* [https://beginnenmetbitcoin.com/#ep5 Aflevering 5] van de [Beginnen met Bitcoin]-podcast legt dit verder uit.

Bitcoin-dca

2021-04-23T14:58:04Z

Yvon: kleine toevoeging om te verduidelijken en typo's

'''Bitcoin DCA''' is een script geschreven door Jorijn. Het zorgt dat je geautomatiseerd en periodiek Bitcoin kunt kopen, bijvoorbeeld dagelijks, om de 3 dagen, wekelijks of maandelijks. Deze strategie wordt ook wel [[Bitcoin_kopen#DCA:_Periodiek_kopen|dollar-cost averaging]] genoemd.

Je doet een automatische overboeking naar [[Bitonic#Bl3p|Bl3P]], [[Bitvavo]] of [[Kraken.com]]. Het script koopt van je overgeboekte euro's Bitcoin en kan deze vervolgens overmaken naar jouw [[Bitcoin opslaan|wallet]] (withdraw). Zowel het aankopen van Bitcoin als het overmaken naar je wallet kun je apart instellen. Zo kun je wekelijks Bitcoin kopen en dit één per maand naar je wallet overboeken om zo te besparen op de transactiekosten.

* Online documentatie: https://bitcoin-dca.readthedocs.io/en/latest/
* Locatie van het script: [https://github.com/jorijn/bitcoin-dca github.com/jorijn/bitcoin-dca]
* Ondersteuning in [https://t.me/bitcoindca Telegram-groep]

Bitcoin Data

2021-04-16T09:38:07Z

Yvon: /* Hash rate van Bitcoin */ aangepast naar netwerk van Bitcoin-miners

Deze Pagina is ervoor gemaakt om je meer inzicht te geven in de real-time On-en-Offchain data van het Bitcoin netwerk.

= Hash rate van Bitcoin =
Hash rate is de meeteenheid van de totale rekenkracht van het netwerk van Bitcoin-miners en geeft de actuele sterkte en veiligheid van het netwerk weer.

[https://bitinfocharts.com/comparison/bitcoin-hashrate.html#6m Live hash rate van Bitcoin]

= Bitcoin transactie data =
De live Bitcoin transactie data laat de inkomende, lopende en uitgaande transacties zien. De block size (grootte van de transacties) is vastgesteld op maximaal 1 megabyte (of 1.000 KB). Op basis van de ingestelde hoogte van de transaction fee kan men voorrang op het netwerk krijgen.

[https://mempool.space/nl/ Live Bitcoin transacties]

Wil je meer leren over over hoe Bitcoin transacties exact werken klik dan [https://cryptobijbel.be/bitcoin/bitcoin-transacties/#:~:text=Elke%20transactie%20die%20je%20verricht,naar%20een%20andere%20public%20key. hier]

= Bitcoin exchange in/out flow =
Deze data laat de in- en outflow van Bitcoin op de verschillende exchanges zien. Waarom is dit belangrijk? Hoe meer Bitcoin's er in [http://www.about-crypto.nl/nieuws/wat-is-een-cold-storage cold storage] zijn en dus niet op exchanges, des te schever de actuele verhouding tussen vraag en aanbod. Afhankelijk van je positie als koper of verkoper kan dit een goed of slecht signaal zijn. Uiteraard moet je je Bitcoins natuurlijk nooit verkopen.

[https://cryptoquant.com/overview/btc-exchange-flows Bitcoin exchange in/out flow]

= Bitcoin vs. andere valuta (Fiat) =
Om Bitcoin en haar omvang (Macro-positie) helder weer te geven is het belangrijk om te begrijpen hoe groot Bitcoin nu eigenlijk is ten opzichte van andere wereldvaluta. Hier horen we doorgaans weinig over in de media, maar ten tijde van schrijven (zie datum laatste aanpassing) is Bitcoin groter dan o.a. de Russische Roebel, Mexicaanse Peso en de Zweedse Kroon. Bitcoin bekleedt momenteel de 14e plek op het wereldtoneel van wereldwijde valuta's.

[https://fiatmarketcap.com/ Bitcoin vs. wereldvaluta]

PUB:Beurzen, handelaren en beleggers omarmen de cryptomunt

2021-04-14T20:48:09Z

Yvon:

{{Nieuwsartikel|titel=Beurzen, handelaren en beleggers omarmen de cryptomunt|bronnaam=FD.nl|datum=13/04/2021|bronurl=https://fd.nl/beurs/1380090/beurzen-handelaren-en-beleggers-omar|archief=https://telegra.ph/Beurzen-handelaren-en-beleggers-omarmen-de-cryptomunt-04-13|auteur=Mathijs Rotteveel|deskundigen=}}

Aardig artikel dat state-of-the-art beschrijft van de beleggingsmogelijkheden in crypto, vie de deiverse beurshandelaren en fondsen. In de 'In het kort' sectie met 3 zinnen staat 1 onjuiste zin. (Mogelijk door de FD redactie toegevoegd en niet door de auteur zelf).

{{Quote|[beleggers] speculeren op acceptatie van de munten als officieel betaalmiddel.}}{{Reactie|onwaar=Althans, Bitcoin beleggers zijn vooral geïnteresseerd in de rol van Bitcoin als oppotmiddel, 'store of value'. De betalingsfunctie, als die er komt via het toegevoegde Lightning Netwerk, is mooi meegenomen maar wordt zeker niet gezien als een noodzakelijkheid door Bitcoin beleggers. (Zie goud).}}

Lightning Apps

2021-04-10T18:59:40Z

Yvon: /* Wallet of Satoshi */

< BEGINNETJE >

====Lightning Apps====

Met het Lightning systeem zijn allemaal microbetalingen te realiseren die wellicht nieuwe verdienmodellen mogelijk maken. Maar je kan er nu al mee experimenteren, als je wat ruwe kantjes voor lief neemt.

==== Blue Wallet ====
Voordat je met onderstaande apps kan gaan experimenteren, dien je over een Bitcoin tegoed op Lightning te beschikken. Een van de makkelijkste manieren is met Blue Wallet, dit is een gecombineerde btc en lightning wallet. Zie op deze wiki [[BlueWallet|hoe te starten met Blue Wallet]].

* Website: [https://bluewallet.io bluewallet.io]

==== Muun ====
Net als BlueWallet is dit een non-custodial en eenvoudige Bitcoin wallet app om betalingen te doen via het Lightning network.

* Website: [https://muun.com/ muun.com]
* Github: [https://github.com/muun github.com/muun]
* Twitter: [https://twitter.com/muunwallet twitter.com/muunwallet]

==== Wallet of Satoshi ====

De Wallet of Satoshi is een Lightning-only wallet, dus zonder traditioneel bitcoin-on-chain deel. De wallet kreeg enige bekendheid omdat deze de keuze was voor het [https://b4h.medium.com/yes-bitcoin-feeds-dcbc8e867512 'Bitcoin Beach' dorp in El Salvador], waar het hele dorp probeert de lokale economie op Lightning te draaien. De bedenker en promotor hiervan, de Amerikaanse surf-dude Michael Peterson draait een Lightning node en is exchange voor de dorpelingen om zo het vertrouwen in Bitcoin te winnen.

De wallet biedt o.a. NFC lees optie, handig bij point-of-sale.

* Website: [https://www.walletofsatoshi.com/ walletofsatoshi.com]
* Twitter: [https://twitter.com/walletofsatoshi twitter.com/walletofsatoshi]

==== BREEZ ====
Breez is een Lightning-node voor je telefoon. Behalve dat je er Lightning-betalingen mee kan doen en ontvangen, zit er ook een podcast speler ingebouwd. Je kan er de podcaster per minuut mee betalen (automatisch tijdens luisteren) of losse fooien ('boosts').

Adam Curry is promotor achter Podcasting 2.0, een beweging die podcasten opnieuw wil uitvinden, nu met o.a. betalingen viaLightning, zodat makers van podcasts, waar ook ter wereld, door hun luisteraars betaald en gesponsord kunnen worden.

De service die de sats in ontvangst neemt en uitkeert aan de podcast-maker/uitgever heet <nowiki>https://satoshis.stream</nowiki>

* Website: [https://breez.technology breez.technology]
* Telegram: [https://t.me/breez_lightning t.me/breez_lightning]
* Twitter: @[https://twitter.com/Breez_tech Breez_Tech]

==== SPHINX CHAT ====
Sphinx is een Lightning app voor je telefoon. Behalve dat je er Lightning betalingen mee kan doen en ontvangen, zit er ook een chat app ingebouwd. Denk aan Telegram. Wat je doet is een bericht meesturen met een Lightning micro-betaling. Omdat de inhoud van een lightning transactie encrypted is, kan een buitenstaander het verschil tussen een gewone betaling of een betaling met een chat-bericht aan boord niet zien.

De chat biedt net als bijv Telegram groeps-chats aan, de zogenaamde "Tribe's". Daar zitten leuke functies in, zoals het tippen (fooi geven) van meme's/GIF's. Ook kan je een tekst posten die de anderen alleen kunnen lezen als ze (elk) de ingestelde betaling van bijv 5 sats doen (1 muisklik)

Tribe: Orange Pill<blockquote>

''Getting on Sphinx.chat

Step 1 - Get the app
Go to <nowiki>https://sphinx.chat/</nowiki>, download the iPhone app from the App Store link. If Android, you'll need to download the linked APK and install that. You may need to change your security settings to do this.

Step 2 - Choose a node
If you run a node, select the bottom option (also from <nowiki>https://sphinx.chat/</nowiki>, otherwise you'll need to pay using free sats that you got when signing up.

If you don't do this, you'll receive the "to sign up, you'll need an invite code" error. They could fix this confusion by linking to the step 2 in the error message, but as you'll see when you start using it, it's beta software.

Step 3 - Join Orange Pill Podcast (OPP) tribe.
Copy the URL below, then click the little QR code button in the app, then paste it in the "Paste Invoice of Sphinx code" field

sphinx.chat://?action=tribe&uuid=YGB0tCDFi07d8IWYrnYB1X2JPLq2m5iDAdqvLdWzPej91Q5Z0FtbVNiND9OBI1QpPCp8byXrVVjqkaH63KfobLDxXNhI&host=tribes.sphinx.chat

Check the fee, type in a username and click Join Group''

</blockquote>

* Site: https://sphinx.chat
* Telegram: sphinx_chat (via invite link)
* Twitter: [https://twitter.com/sphinx_chat @sphinx_chat]

==== UMBREL ====
Bovenstaande apps kunnen functioneren zonder dat je over een eigen Lightning-node beschikt. Maar met een eigen node, zoals de Umbrel, is het wel educatiever. [[Umbrel lightning node|Zie hier op btcwiki]] en kijk ook hieronder.

Deze ontwikkeling van Umbrel staan nog redelijk in de kinderschoenen en de documentatie en handleidingen zijn dan ook versnipperd en niet altijd even duidelijk. Hier twee links die een Umbrel tutorial vormen

''I've taken what little knowledge I have and created a quick guide for new people jumping into Lightning on @getumbrel nodes and looking to stream audio via @sphinx_chat and @Breez_Tech.''

* https://twitter.com/ltngstore/status/1376294552181501963?s=20
* https://bit.ly/IHNIWIDpt1

==== SATOSHI'S PLACE ====
[[Bestand:Satoshi's Place.png|miniatuur|alt=|Screenshot Satoshis Place]]Een van de eerste Lightning toepassingen die bij introductie direct faam verwierf: Satoshi's Place. Het is een website welke een canvas toont, een afbeelding (raster, geen vector).

Elke bezoeker kan met een online paint tool hierop gaan kliederen, het effect is als van 1 grote [https://www.youtube.com/watch?v=JPogw-TGxBI graffiti]-muur.

Elke wijziging kost geld (dwz satoshi's), per veranderde pixel dient er te worden afgerekend.

Een simpele groet kriebelen met de elektronische pen kost een paar honderd satoshi's, max.

Maar je weet nooit hoe lang jouw artwork blijft bestaan, want iedereen kan over je heen kliederen. Er zijn al hackers die de boel hebben geautomatiseerd: een script plakt periodiek een stuk van een plaatje ergens op de canvas van Satoshi's Place.

[[Bestand:Satoshi's Place detail.png|miniatuur|alt=|links]]

(Leuk om te zien dat de Nederlandse Exchange [https://bl3p.eu BL3P] zich (toen) manifesteert op Satoshi's Place)

Hier is een time lapse van de veranderingen aan het canvas uit 2018:

https://www.youtube.com/watch?v=9_zGdj5wvsY

<comments />

Lightning Apps

2021-04-06T15:57:22Z

Yvon: /* BLUE WALLET */ kleine taal/spel/typefouten gecorrigeerd

2021-03-08T13:21:04Z

Yvon: /* (Gevaar van) niet opgeven */

=== Korte samenvatting ===

* Bitcoin en andere cryptovaluta's vertegenwoordigen waarde en het bezit er van kan leiden tot heffing in Box 3;
* Zakelijk handelen in cryptovaluta's kan leiden tot heffing in Box 1 (inkomstenbelasting).

''Raadpleeg de informatie van de belastingdienst en schakel bij onzekerheid een belastingadministrateur of accountant in. De informatie hier wordt slechts ter educatie & amusement verschaft! Fouten voorbehouden.''

=== Belastingregels over vermogen ===
Elke belastingplichtige in Nederland moet over haar vermogen belasting betalen. De belangrijkste regels zijn:

* Er wordt een '''fictief rendement''' verondersteld
* Over dit rendement wordt belasting geheven, 31% in 2021
* Het vermogen wordt eenmalig per jaar, op '''1 januari''' vastgesteld, de zgn '''peildatum'''; die waarde geldt voor dàt fiscale jaar.
** Voor de belastingaangifte over 2021 geldt dus de waarde op 1 januari 2021. De aangifte dient uiterlijk in April 2022 ingediend te zijn.
** Heb je pas sinds 2 januari enige cryptovaluta in bezit, hoef je dus geen Box 3 belasting te betalen over dat jaar.
* Er geldt een belastingvrije voet:
** komt het vermogen niet boven de grens, is er geen vermogensheffing
** komt het vermogen wel boven de grens, geldt het fictief rendement over het meerdere (dwz vermogen minus belastingvrije voet)
** Voor alleenstaanden geldt een xxx van xxx in 2021, voor fiscale partners een totaal vermogen van xxx
*
=== Waarde Bitcoin op peildatum ===
Aandelen verhandeld op bijv. de AEX kennen een slotkoers, om 17:00 uur. Voor Bitcoin geldt dat niet, daar vindt 24x7 handel en prijsvorming plaats. Ook lopen de koersen op verschillende exchanges voortdurend een beetje uiteen. De vraag rijst, welke koers moeten we dan hanteren ?

''Zie [https://peildatum.nl/ peildatum.nl] voor actuele informatie.''
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
|+
Peildatumwaarde volgens [[BitMyMoney]]
!
!Waarde op peildatum 1 januari*
!Bron
!Heffingsvrije
voet
!Belasting** per Bitcoin (indicatief)
|-
|2021
|23.934
|
|
|
|-
|2020
|6.402
|
|30.846
|
|-
|2019
|3.230
|[https://youtu.be/lYMlAIK2gLM Video]
|
|19 euro
|-
|2018
|11.503
|[https://youtu.be/8fp_e0QZBOM Video]
|
|
|}
<nowiki>**</nowiki> voor waarde Bitcoin > belastingvrije voet

==== 2020 ====
In 2020 ligt deze heffingsvrije voet op 30.846 euro. Dit houdt in dat je geen belasting hoeft te betalen als je op 1 januari 2020 minder dan 30.846 euro aan vermogen hebt. Daarboven betaal je vermogensbelasting ''over het meerdere''. Let op: we hebben het hier niet alleen over je vermogen in Bitcoin en andere cryptovaluta. Ook je spaargeld en andere beleggingen vallen onder eigen vermogen. (Maar (eerste) eigen huis en hypotheek vallen buiten box3).

Hoeveel belasting je precies betaalt, hangt af van je totale vermogen. Bij een vermogen tot 100.000 euro betaal je een tarief van 0,54 procent. Dit stijgt uiteindelijk tot 1,58 procent bij een vermogen van meer dan 1 miljoen.

=== Inkomstenbelasting voor actieve handelaren ===
Indien je actief in cryptovalutas handelt, een regelmatige day trader bent die daar meerdere uren per dag mee bezig bent, kan het zijn dat de fiscus jouw inkomsten hieruit als inkomen gaat belasten.

=== (Gevaar van) niet opgeven ===
Regelmatig lezen we in chatgroepen mensen die stoer aankondigen dat ze hun crypto's voor de fiscus verborgen houden. Dat gaan we hier zeker niet aanbevelen, al was het maar omdat het onwettig is.

Maar bedenk ook: als je plotseling een auto, huis of yacht met helikopterdeck gaat kopen dat de fiscus vragen gaat stellen. Waar komt die rijkdom opeens vandaan? En bij de fiscus geldt (helaas): schuldig, tenzij je je onschuld aannemelijk kan maken.... Leuker kunnen we het niet maken.

{{Quote|Wanneer je jouw vermogen in bitcoin en andere cryptovaluta niet aangeeft bij de belastingaangifte en de Belastingdienst hier achter komt, zijn de consequenties groot. De Belastingdienst kan een boete opleggen tot 300 procent van de belasting die je hoorde te betalen (en die je logischerwijs dan alsnog moet dokken). Dat niet alleen: het kan zomaar zijn dat de Belastingdienst je besluit strafrechtelijk te vervolgen. De Belastingdienst kan tot vijf jaar na de aangifte nog aankloppen om verhaal te halen.}}
:''Bron: [https://www.manners.nl/bitcoin-cryptovaluta-belastingaangifte/ Manners.nl]''

Bitcoin en de Fiscus

2021-03-08T13:18:37Z

Yvon: /* Korte samenvatting */

=== Korte samenvatting ===

* Bitcoin en andere cryptovaluta's vertegenwoordigen waarde en het bezit er van kan leiden tot heffing in Box 3;
* Zakelijk handelen in cryptovaluta's kan leiden tot heffing in Box 1 (inkomstenbelasting).

''Raadpleeg de informatie van de belastingdienst en schakel bij onzekerheid een belastingadministrateur of accountant in. De informatie hier wordt slechts ter educatie & amusement verschaft! Fouten voorbehouden.''

=== Belastingregels over vermogen ===
Elke belastingplichtige in Nederland moet over haar vermogen belasting betalen. De belangrijkste regels zijn:

* Er wordt een '''fictief rendement''' verondersteld
* Over dit rendement wordt belasting geheven, 31% in 2021
* Het vermogen wordt eenmalig per jaar, op '''1 januari''' vastgesteld, de zgn '''peildatum'''; die waarde geldt voor dàt fiscale jaar.
** Voor de belastingaangifte over 2021 geldt dus de waarde op 1 januari 2021. De aangifte dient uiterlijk in April 2022 ingediend te zijn.
** Heb je pas sinds 2 januari enige cryptovaluta in bezit, hoef je dus geen Box 3 belasting te betalen over dat jaar.
* Er geldt een belastingvrije voet:
** komt het vermogen niet boven de grens, is er geen vermogensheffing
** komt het vermogen wel boven de grens, geldt het fictief rendement over het meerdere (dwz vermogen minus belastingvrije voet)
** Voor alleenstaanden geldt een xxx van xxx in 2021, voor fiscale partners een totaal vermogen van xxx
*
=== Waarde Bitcoin op peildatum ===
Aandelen verhandeld op bijv. de AEX kennen een slotkoers, om 17:00 uur. Voor Bitcoin geldt dat niet, daar vindt 24x7 handel en prijsvorming plaats. Ook lopen de koersen op verschillende exchanges voortdurend een beetje uiteen. De vraag rijst, welke koers moeten we dan hanteren ?

''Zie [https://peildatum.nl/ peildatum.nl] voor actuele informatie.''
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
|+
Peildatumwaarde volgens [[BitMyMoney]]
!
!Waarde op peildatum 1 januari*
!Bron
!Heffingsvrije
voet
!Belasting** per Bitcoin (indicatief)
|-
|2021
|23.934
|
|
|
|-
|2020
|6.402
|
|30.846
|
|-
|2019
|3.230
|[https://youtu.be/lYMlAIK2gLM Video]
|
|19 euro
|-
|2018
|11.503
|[https://youtu.be/8fp_e0QZBOM Video]
|
|
|}
<nowiki>**</nowiki> voor waarde Bitcoin > belastingvrije voet

==== 2020 ====
In 2020 ligt deze heffingsvrije voet op 30.846 euro. Dit houdt in dat je geen belasting hoeft te betalen als je op 1 januari 2020 minder dan 30.846 euro aan vermogen hebt. Daarboven betaal je vermogensbelasting ''over het meerdere''. Let op: we hebben het hier niet alleen over je vermogen in Bitcoin en andere cryptovaluta. Ook je spaargeld en andere beleggingen vallen onder eigen vermogen. (Maar (eerste) eigen huis en hypotheek vallen buiten box3).

Hoeveel belasting je precies betaalt, hangt af van je totale vermogen. Bij een vermogen tot 100.000 euro betaal je een tarief van 0,54 procent. Dit stijgt uiteindelijk tot 1,58 procent bij een vermogen van meer dan 1 miljoen.

=== Inkomstenbelasting voor actieve handelaren ===
Indien je actief in cryptovalutas handelt, een regelmatige day trader bent die daar meerdere uren per dag mee bezig bent, kan het zijn dat de fiscus jouw inkomsten hieruit als inkomen gaat belasten.

=== (Gevaar van) niet opgeven ===
Regelmatig lezen we in chatgroepen mensen die stoer aankondigen dat ze hun crypto's voorde fiscus verborgen houden. Dat gaan we hier zeker niet aanbevelen, al was het maar omdat het onwettig is.

Maar bedenk ook: als je plotseling een auto, huis of yacht met helikopterdeck gaat kopen dat de fiscus vragen gaat stellen. Waar komt die rijkdom opeens vandaan? En bij de fiscus geldt (helaas): schuldig, tenzij je je onschuld aannemelijk kan maken.... Leuker kunnen we het niet maken.

{{Quote|Wanneer je jouw vermogen in bitcoin en andere cryptovaluta niet aangeeft bij de belastingaangifte en de Belastingdienst hier achter komt, zijn de consequenties groot. De Belastingdienst kan een boete opleggen tot 300 procent van de belasting die je hoorde te betalen (en die je logischerwijs dan alsnog moet dokken). Dat niet alleen: het kan zomaar zijn dat de Belastingdienst je besluit strafrechtelijk te vervolgen. De Belastingdienst kan tot vijf jaar na de aangifte nog aankloppen om verhaal te halen.}}
:''Bron: [https://www.manners.nl/bitcoin-cryptovaluta-belastingaangifte/ Manners.nl]''

Een betere wereld met en door Bitcoin

2021-03-06T09:06:49Z

Yvon: /* Minder ongelijkheid */

Sommigen zien Bitcoin als het einde van de wereld, anderen als het begin van een nieuwe, betere wereld.

Hieronder een lijst met redenen waarom Bitcoin de wereld een stuk beter kan maken. Zie voor het contrast ook [[Mythes|mythes over Bitcoin]] en [[Zwaktes|zwaktes van Bitcoin]].

== Koopkracht blijft bewaard ==
Bitcoin is een [[#Bitcoin_gebruiken#Store_of_value:_het_opslaan_van_waarde|oppotmiddel]]. Het aantal bitcoins is gemaximaliseerd dus wanneer je (een deel van) een bitcoin bezit, zal dat nooit verwateren. Dus op het moment dat je hard voor je geld werkt en wat waarde kan opslaan in bitcoin, zal dat '''zijn waarde niet verliezen'''.

Die garantie heb je niet wanneer je een euro of dollar spaart. Er kunnen en vooral '''worden''' onbeperkt euro's of dollars gecreëerd, dus je 'aandeel' verwatert. Officieel wordt dit door overheden beperkt door de inflatie te beperken, er is zelfs een doelstelling om die op 2% per jaar te houden. Officieel verlies je dus in 10 jaar grofweg 20%. Maar naast dit officiële cijfer zie je dat de inflatie veel hoger is. De huizenprijzen zijn het beste voorbeeld: het is een eerste levensbehoefte maar de koop- en huurprijzen schieten de pan uit.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, is er '''geen monetaire inflatie'''. Overheden hebben geen grip op het aantal bitcoins en daarmee is er geen inflatie. Als ik nu een brood kan uitsparen en vastzet in bitcoin, kan ik over 10 jaar daarvan weer een brood kopen.

Dat heeft voor een consument in de westerse wereld al veel voordeel, maar bedenk ook/vooral wat die betekent voor de mensen in '''derde wereld landen''' die een véél slechter monetair beleid hebben en het geld op maandelijkse basis de waarde verliest.

== Het wordt (voor bedrijven) weer mogelijk kapitaal vast te houden ==
Het is voor bedrijven nu niet economisch om kapitaal (euro's en dollars) aan te houden. Bedrijven kopen hun eigen aandelen terug, doen overnames, en proberen hun reserves zo laag mogelijk te houden, omdat de waarde van euro's en dollars omlaag gaat.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, kunnen bedrijven waarde (in bitcoin) op hun balans zetten. Die waarde is niet onderhevig aan inflatie. Hierdoor worden bedrijven beter beschermd tegen problemen.

== Minder consumptie: een groenere planeet met minder rotzooi ==
Uit een [https://t.me/c/1153054058/117231 rondgang] onder meer dan 300 bitcoiners werd duidelijk dat de meerderheid van de mensen die bitcoin bezit, minder zijn gaan uitgeven sinds ze bitcoin bezitten. Doordat het weer mogelijk wordt om waarde op te slaan, is het niet meer nodig om al je geld uit te geven aan onzinnige troep.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, kan waarde weer worden opgeslagen. Dit zorgt dat mensen weer willen sparen, minder troep kopen en weggooien. We noemen dit "Low Time Preference".

== Minder ongelijkheid ==
Iedereen kan en mag meedoen aan bitcoin. Er is geen centrale partij die mensen kan tegenhouden om geld uit te geven of te sparen met bitcoin. Banken beslissen niet meer of zaken onwettig zijn, dit gaat weer terug naar waar het hoort: bij de mensen zelf en rechters.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, worden mensen niet meer uitgesloten van het gebruiken van geld.

== Oorlog kan niet meer worden gefinancierd met inflatie ==
Historisch gezien wordt oorlog veel [https://mises.org/library/war-and-inflation gefinancierd door inflatie]. De staat kan geld creëren om oorlog te voeren. Inflatie kan zo worden gezien als belasting voor het voeren van oorlog.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, kunnen overheden geen geld bijdrukken om oorlog te financieren.

== Minder uitstoot door bitcoin ==
Bitcoin staat het toe om stoffen te gebruiken die anders de lucht in zouden worden gedumpt. Zo zijn er miners die [https://twitter.com/gamdotai/status/1351148511329447940 draaien op methaan], en miners die gas gebruiken dat anders [https://www.coindesk.com/energy-giant-equinor-to-cut-gas-flaring-with-bitcoin-mining-tie-up-report afgefakkeld zou worden].

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is (maar nu ook al), zullen [[Mining|miners]] zo efficiënt mogelijk proberen energie te gebruiken. Dit doen ze door energie te gebruiken die anders weggegooid zou worden.

== Groene energie wordt winstgevender ==
Een waterkrachtcentrale die zijn energie niet kwijt kan, moet energie "dumpen" door het niet naar generatoren te laten lopen. Door Bitcoin kunnen deze waterkrachtcentrales ook in "de rustige momenten" geld opleveren. Hierdoor worden groene energiebronnen winstgevender, wat leidt tot meer ontwikkeling in duurzame energie.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is (maar nu ook al), zullen [[Mining|miners]] zo efficiënt mogelijk proberen energie te gebruiken. Dit doen ze door energie te gebruiken die anders weggegooid zou worden.

* Zie ook [https://www.coincenter.org/how-bitcoin-could-drive-the-clean-energy-revolution/ How Bitcoin could drive the clean energy revolution.]

== Bitcoinmining als energiebuffer ==
Tijdens de energieproblemen in Texas in februari 2021 hebben miners (die contracten hadden voor stroomafname) hun stroom terugverkocht aan het net, waar het beter gebruikt kon worden.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, kan mining worden gebruikt als energiebuffer, waar energie wordt gebruikt waar het het meest economisch wordt ingezet. Er ontstaat een betere markt voor energie.

== Kleinere rol voor (centrale) banken ==
Doordat er geen centrale partij is die bitcointransacties "regelt", is er minder behoefte aan partijen als (centrale) banken. Bepaalde contracten kunnen zelfs in het geld zelf geprogrammeerd worden, met "smart contracts".

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, kan iedereen op een eerlijke manier meedoen aan het geld. Er zijn geen centrale banken nodig om het geld te "regelen". Ze zullen daarom ook minder energie gebruiken voor hun werkzaamheden.

== Minder fractioneel bankieren: minder economische crises ==
Elke euro wordt meer dan 10 keer uitgeleend. Als iedereen nu naar zijn bank gaat om "zijn" euro's op te nemen, dan hebben we een systeemprobleem. Dit komt door fractioneel bankieren. Fractioneel bankieren maakt het monetaire systeem instabiel.

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, en mensen meer "hun eigen bank" zijn (zelf bitcoin opslaan), is het niet meer mogelijk dezelfde bitcoin 10 keer uit te lenen. Dit maakt "het systeem" stabieler.

== Betere producten door bitcoin ==
[https://nl.wikipedia.org/wiki/Geplande_veroudering Geplande veroudering] betekent dat er producten worden gemaakt die gemaakt zijn om snel stuk te gaan. Dit is een effect van inflatie; doordat je geld morgen minder waard is, moet je snel uitgeven. Bedrijven moeten troep blijven verkopen om hun waarde te houden, aangezien ze [[Een_betere_wereld_met_en_door_Bitcoin#Het_wordt_.28voor_bedrijven.29_weer_mogelijk_kapitaal_vast_te_houden|geen geld kunnen vasthouden]].

In een wereld waar bitcoin de hoofdmunt is, geven mensen hun geld vanwege deflatie minder snel uit, wat leidt tot minder troep. Mensen willen betere producten voor hun geld. En bedrijven hoeven niet meer producten te maken die snel stuk gaan. Het wordt weer waardevoller om een betrouwbaar merk te worden, waar mensen kopen vanwege goede kwaliteit in plaats van een lage prijs. Bitcoinkapitaal op de balans van een bedrijf zorgt dat een bedrijf het goed kan volhouden op de lange termijn.