BitcoinWiki.nl - Gebruikersbijdragen [nl-informal]

Mastering Bitcoin

2025-02-09T19:37:49Z

Henq:

=== Ondertitel: Programming the Open Blockchain ===

Mastering Bitcoin is een boek geschreven door Andreas Antonopoulos over de technische werking van Bitcoin, op software en data-structuur niveau. Het beoogd publiek is de software-ontwikkelaar die programmatuur gaat schrijven welke met het Bitcoin systeem interacteert: denk aan wallet-software, exchanges, mining software, mempool- en blockchain explorers enzovoorts.

De eerste hoofdstukken zijn volgens de auteur ook interessant voor lezers die gewoon geïnteresseerd zijn in de technische werking van Bitcoin en de opbouw van de blockchain.

De eerste uitgave stamt uit 2017 en iedereen kon meelezen met het werk om dat Andreas het boek [https://github.com/joaoasrosa/books/blob/master/books/Mastering-Bitcoin.md digitaal op Github schreef en publiceerde]. De gedrukte versie is tegen betaling te koop.

Inmiddels is de 3e editie verschenen.

=== Inhoudsopgave ===

# Introduction
# How Bitcoin Works
# Bitcoin Core: The Reference Implementation
# Keys, Addresses
# Wallets
# Transactions
# Advanced Transactions and Scripting
# The Bitcoin Network
# The Blockchain
# Mining and Consensus
# Bitcoin Security
# Blockchain Applications

Appendices
* The Bitcoin Whitepaper by Satoshi Nakamoto
* Transaction Script Language Operators, Constants, and Symbols
* Bitcoin Improvement Proposals
* Bitcore
* pycoin, ku, and tx
* Bitcoin Explorer (bx) Commands

Mastering Bitcoin

2025-02-09T19:34:56Z

Henq: eerste opzet

=== Ondertitel: Programming the Open Blockchain ===

Mastering Bitcoin is een boek geschreven door Andreas Antonopoulos over de technische werking van Bitcoin, op software en data-structuur niveau. Het beoogd publiek is de software-ontwikkelaar die programmatuur gaat schrijven welke met het Bitcoin systeem interacteert: denk aan wallet-software, exchanges, mining software, mempool- en blockchain explorers enzovoorts.

De eerste hoofdstukken zijn volgens de auteur ook interessant voor lezers die gewoon geïnteresseerd zijn in de technische werking van Bitcoin en de opbouw van de blockchain.

De eerste uitgave stamt uit 2017 en iedereen kon meelezen met het werk om dat Andreas het boek [https://github.com/joaoasrosa/books/blob/master/books/Mastering-Bitcoin.md digitaal op Github schreef en publiceerde].

Inmiddels is de 3e editie verschenen.

=== Inhoudsopgave ===

# Introduction
# How Bitcoin Works
# Bitcoin Core: The Reference Implementation
# Keys, Addresses
# Wallets
# Transactions
# Advanced Transactions and Scripting
# The Bitcoin Network
# The Blockchain
# Mining and Consensus
# Bitcoin Security
# Blockchain Applications

Appendices
* The Bitcoin Whitepaper by Satoshi Nakamoto
* Transaction Script Language Operators, Constants, and Symbols
* Bitcoin Improvement Proposals
* Bitcore
* pycoin, ku, and tx
* Bitcoin Explorer (bx) Commands

SatoshiHotel

2024-10-13T13:21:17Z

Henq: Hotel Princess (DE) toegevoegd.

'''Satoshihotel''' is een ambitieus project dat beoogt het Sint-Rafaëlsklooster in Montenau, gelegen in de Belgische Eifel, om te vormen tot een uniek Bitcoin Hotel. Dit hotel zal volledig in het teken staan van [[Bitcoin]], waarbij zowel de inrichting als het uiterlijk van het gebouw aangepast worden aan de Bitcoin-stijl. Het klooster, dat zich op een 8 hectare groot landgoed bevindt, biedt ruimte voor diverse activiteiten, zoals vakanties, conferenties, lezingen, en feesten, specifiek gericht op Bitcoin-enthousiastelingen.

{{ZieOokExtern|https://satoshihotel.be/|Site SatoshiHotel}}

=== Doel en Visie ===
Het Satoshihotel is ontworpen om een fysieke [[Bijeenkomsten en meetups|ontmoetingsplaats]] te bieden voor Bitcoiners, waar gelijkgestemden samen kunnen komen en ideeën kunnen uitwisselen. Ondanks dat Bitcoin de centrale verbindende factor is, streeft het hotel ernaar om politiek neutraal te blijven en een breed publiek aan te spreken.

=== Financiering en Eigenaarschap ===
De realisatie van het Satoshihotel wordt mogelijk gemaakt door het uitgeven van aandelen, met als doel 2,7 miljoen euro op te halen. Deze fondsen worden gebruikt voor de aankoop van het klooster en het onderhoud van het landgoed voor de eerste drie jaar. Aandeelhouders worden mede-eigenaar van het project en kunnen actief bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het hotel.

Satoshihotel biedt niet alleen een bijzondere accommodatie, maar ook een inspirerende plek voor de wereldwijde Bitcoin-gemeenschap om samen te komen en te groeien.

==== Navolging: Bitcoin Hotel in Duitsland ====
[https://hotel-princess.de/bitcoin-hotel/ Hotel Princess] ten zuiden van Stuttgart claim ook een Bitcoin hotel te zijn. Betalen met Bitcoin kan, en er worden Bitcoin evenementen georganiseerd.

[[Categorie:Bedrijf]]
[[Categorie:België]]
[[Categorie:Bijeenkomst]]

Bitcoin opslaan

2024-10-13T13:14:02Z

Henq: /* Bitcoin beheerd door anderen: Custodial */ + link naar proof of keys dag

[[Bestand:Bitcoin opslaan.png|miniatuur|Simpele weergave van manieren om bitcoin op te slaan]]
Je moet je bitcoin ergens opslaan of bewaren. "Je bitcoin bewaren" klopt eigenlijk niet. De bitcoin zelf staan namelijk in de [[Blockchain]] geregistreerd. De toegang tot de adressen op de Bitcoin-blockchain is geregeld via een [[geheime sleutel]] of private key. In werkelijkheid gaat het erom hoe je ''de sleutels'' tot jouw bitcoin kan bewaren, niet de bitcoin zelf.

Bitcoin kan op twee manieren worden bewaard. Door anderen of in eigen beheer. Het in eigen beheer verdient de voorkeur, met een eigen [[Bitcoin opslaan|wallet]] waar je [[Geheime sleutel|keys]] in staan. Als je het beheer (van de key) in andermans beheer doet, dan heet dat Custodial.

Het is vaak afhankelijk van de hoeveelheid bitcoin om te bepalen welke oplossing het best is. Met de site [https://StoringBitcoin.info StoringBitcoin.info] (bewaren, het engelse ‘storing’, door [[Marnix Schoorel]]) kun je aan de hand van een aantal vragen helpen bij het bepalen van een strategie voor het opslaan van jouw Bitcoin. Er is ook een actieve [[community]] om je te helpen.

Op [[Waar staan mijn bitcoin?|deze pagina]] staat meer uitleg over het zelf beheren van je keys met wallets, of het uitbesteden aan derden.

== Functies van een Wallet ==
De kern van een wallet is het bewaren van de privé sleutels die het uitgeven (spenden) van je bitcoin mogelijk maken. Een betere naam voor wallet was waarschijnlijk 'sleutelbos' of iets dergelijks geweest. Formeel wellicht juister, maar de meeste (software) wallets tonen ook het saldo aan bitcoin, dus dat 'voelt' als een portemonnee.

Een typische wallet levert de gebruiker de volgende functies:
* '''veilige opslag privé sleutels'''
* mogelijkheid tot het maken van een '''back-up''' van de prive sleutel(s), gewoonlijk door de weergave van een [[Geheime sleutel#Seed|seed phrase]] (=12/24 woorden die gebruiken dient op te schrijven en goed bewaren);
* generatie van adressen (meestal met 'Ontvang'knop [4]), het kunnen kopiëren hiervan naar het klembord, het tonen van het adres als QR-code, zodat betaling vanuit een mobiel apparaat eenvoudig is;
* aanmaken man een '''transactie''', d.w.z. een bepaald bedrag aan bitcoin verzenden. (Veelal geïnitieerd door een send, zend of verstuur knop [5]);
** Het ontvangstadres (waarnaar gestuurd wordt) kan worden geplakt (na het kopiëren) of met het lezen van een QR-code worden overgenomen;
** Het bedrag wordt in sats, Bitcoin of euro's etc. ingevoerd;
** De transactie wordt digitaal ondertekend (ge-'signed') door de wallet en aan het Bitcoin-netwerk gestuurd
** De wallet toont de status van de transactie: unconfirmed, confirmed;
* tonen '''saldo''' (in feite door de blockchain te (laten) scannen, de bitcoin staan namelijk niet 'in' de wallet, zie verderop) [1];
** tonen saldo in bitcoin, sats, euro of dollar; sommige wallets tonen enkel actuele fiat-waarden, enkele ook historische fiat-waarden;
* tonen overzicht eerder gedane '''transacties''' [2];
* het bewaren van '''notitie''' bij een transactie ('biertje gekocht')[3]. Goed om te weten dat deze informatie niet op de blockchain wordt bewaard;
* geïntegreerd kopen of verkopen van bitcoin via partner-exchanges.

Niet alle wallets leveren alle functies.
[[Bestand:Bluewallet-screen .png|rand|gecentreerd|kaderloos]]

[1] Saldo; [2] Transacties; [3] Notitie bij transactie; [4] ontvang-knop; [5] verzend-knop.

== Bitcoin in je eigen beheer: Non-custodial ==
Er is geen andere partij die jouw bitcoin voor jou bewaart. Je bewaart je bitcoin zelf op bijvoorbeeld een hardware wallet OF een software wallet op je mobiele telefoon of op je desktop computer. Ook de paper wallet valt in de categorie non-custodial.

<strong>"Not your keys, not your coins"</strong>
Dit is een bekend gezegde dat je er op wijst dat '''alleen als je de privésleutels van jouw bitcoin in je bezit hebt, de bitcoin daadwerkelijk van jou is'''. D.w.z. ze zitten in jouw (hardware) wallet en bevinden zich niet bij een derde partij. Ervaren bitcoiners hebben dit vaak als voorkeur.

=== Hardwarewallet ===
Een hardwarewallet is een specifiek apparaatje dat [[Waar staan mijn bitcoin?|"jouw bitcoin bewaart"]]. Voor de meeste scenario's wordt dit gezien als een veilige manier. De device genereert jouw [[private key]]. Je [[private key]] kan worden opgeslagen op de hardware wallet. Je kan er ook voor kiezen om de key niet op te slaan. Dan gebruik je de wallet enkel voor het aftekenen en zorg je ervoor dat je je [[private key]] scant of handmatig ingeeft. De meeste mensen kiezen ervoor om een backup van de device te maken in staal. Bij een stateless oplossing (het niet opslaan van de seed op de wallet) wordt geadviseerd een dubbele backup te maken.

Voorbeelden van Crypto wallets:
* [https://www.ledger.com/ Ledger]
* [https://trezor.io/ Trezor]
Bitcoin Only wallets:
* [https://blockstream.com/jade/ Blockstream Jade]
* [https://coldcardwallet.com/ ColdCard]
* [https://foundation.xyz/passport/ Foundation Devices Passport]
* [https://seedsigner.com Seedsigner]

Er bestaan ook OpenDimes. Dit zijn een soort USB-sticks waar je, na inpluggen op een computer, enkel een bestandje vindt met het bitcoinadres. Zodra je fysiek een gat doorsteekt en daarmee een chip verwijderd van de OpenDime, zul je pas het tweede bestandje zien. In het tweede bestandje staan de [[Geheime sleutel|private keys]] waar je de bitcoin die op het adres staan mee kan uitgeven. Opendimes worden gebruikt voor makkelijk doorgeven van fysieke bitcoin, niet voor langetermijnopslag. Dit is voornamelijk omdat je geen backup kan maken en volledig afhankelijk bent van je het apparaat.

Een hardwarewallet is alleen gekoppeld aan het internet voor het maken en beheren van transacties en deze te broadcasten naar het bitcoin-netwerk. De wallet wordt dan even aan je computer gekoppeld met software van de leverancier van de hardwarewallet.

Hardware wallets kan je kopen bij [https://bitsaga.be/ Bitsaga.be], een officiële reseller van bitcoin-only hardware wallets zoals de Jade, Bitbox, Keystone, Passport en Seedsigner vanuit Belgie met verzending over heel Europa.

=== Softwarewallet ===
Een softwarewallet draait op je telefoon of computer. Omdat deze apparaten vaak aan het internet gekoppeld zijn, zijn ze minder veilig dan een hardware wallet. Goede wallets zijn natuurlijk goed beveiligd, maar uiteindelijk staat je [[private key]] hier uiteindelijk als bestand opgeslagen. Als je telefoon of computer wordt gehackt of in verkeerde handen komt, kunnen mensen bij je bitcoin.

Tegenwoordig zijn veel softwarewallets voor de smartphone beschikbaar. Ze zijn gebruikersvriendelijk en uitermate geschikt om je bitcoin uit te geven. Je kan het beschouwen als je portemonnee met cashgeld, waar een hardware wallet je bank- of spaarrekening is. Daarom zijn de meeste wallets ook geschikt om lightning betalingen te doen. Door een QR-code te scannen of een adres te copy/pasten kan een bedrag eenvoudig worden overgeboekt. De meeste wallets detecteren zelf aan de hand van het adres of het een lightning betaling is (snel, goedkoop) of een bitcoin betaling is. De laatste kost transactiekosten, maar ook tijd: we moeten wachten tot de betaling in de blockchain is opgenomen (gemiddeld in elk geval 10 minuten, tenzij het druk is).

Om een wallet te selecteren kan je in de Google Playstore en/of de Apple Appstore naar de recensies & aantal downloads kijken. Het is ook belangrijk dat de wallet lightning betalingen ondersteund. Sommige wallets ondersteunen ook altcoins, maar dat heeft geen extra waarde als je je als verstandig mens concentreert op Bitcoin.

'''Bekende en gewaardeerde sofware wallets zijn:'''

* [[Wallet of Satoshi]] (Smartphone): heel gebruikersvriendelijk, ook voor starters. Maakt automatisch verschil tussen Lightning en Bitcoin adressen. Je kan je registreren met een email adres en bij operationeel gebruik krijg je na wat betalingen de mogelijkheid een apart adres @walletofsatoshi voor betalingen te gebruiken.
* [[BlueWallet]] (Smartphone): heeft ook de mogelijkheid meerdere adressen te gebruiken.
* [[Getalby]] (web): een browser extention. Vooral handig om met lightning te werken. Hele actieve ontwikkelteam. Heeft als voordeel dat ook Nostr keys kunnen worden gebruikt en faciliteert daarmee microbetalingen in sats voor content (Zaps)

=== Papieren wallet ===
Je zou de [[private key]] ook op papier kunnen zetten. Dit noemen we een papieren wallet of paper wallet. Uitgeven van bitcoin op een papieren wallet gebeurde vroeger wel, maar is nu absoluut niet aan te raden omdat er diverse nadelen aan kleven. Op het moment dat je vanaf een papieren wallet Bitcoin betaald is het moeilijk om een [[change address]] op te geven. Hierdoor is de kans groter dat je een deel van je bitcoin kwijtraakt. Ook het printen van de Papieren wallet is minder veilig. Als je dit met je huis-tuin-en-keuken printer doet, is er een grotere kans dat de [[private key]] van de wallet toch in handen van iemand anders komt.

=== Fysieke bitcoin ===
Een fysieke bitcoin is nagenoeg hetzelfde als een papieren wallet, alleen hebben ze de fysieke verschijning van een munt. Op 6 december 2011 [https://bitcointalk.org/index.php?topic=41892 introduceerde] Mike Caldwell onder het pseudoniem 'Casascius' de 'Casascius physical bitcoin', de eerste fysieke bitcoin met de nominale waarde van 1 bitcoin.
[[Bestand:Casascius hologram.jpg|miniatuur|De private key wordt bewaard onder een speciale hologramsticker]]
Bij een fysieke bitcoin wordt de [[Geheime sleutel|private key]] uitgeprint en op de munt bevestigd met een speciale hologramsticker. De hologramstickers zijn eenmalig te bevestigen en laten een honingraatresidu achter als de sticker wordt verwijderd. Door de hologramsticker te verwijderen wordt de [[Geheime sleutel|private key]] zichtbaar en kun je deze importeren in een softwarewallet.

Als de hologramsticker intact is heeft de bezitter de garantie dat niemand de [[Geheime sleutel|private key]] heeft gezien. Dit betekent wel dat je moet vertrouwen dat de maker van de fysieke bitcoin bij het genereren van de [[Geheime sleutel|private key]] geen kopie heeft bewaard. Om dit te ondervangen zijn er ook fysieke bitcoin te koop waarbij je zelf de [[Geheime sleutel|private keys]] kan genereren, printen en bevestigen met een bijgeleverde hologramsticker.

== Beveiliging ==
=== Versleuteling van je wallet ===
Dit is van toepassing op softwarewallets; bij deze wallets staan er bestanden met je [[Geheime sleutel|private keys]] zomaar op je schijf. Als de machine (telefoon, computer) waar dat bestand op staat wordt gestolen kunnen je bitcoin worden gestolen. Een oplossing is het versleutelen van dit bestand. Hierdoor is het bestand niet leesbaar zonder een wachtwoord. Als je wallet je toestaat om een wachtwoord in te stellen (voor encryptie) zorg dus dat het een goed wachtwoord is, en besef dat zonder het wachtwoord je bitcoin niet terug te halen zijn. Wees geen [https://bitcoinmagazine.nl/nieuws/bitcoin-harde-schijf-wachtwoord Stefan Thomas].

=== Multisig ===
Zie aparte pagina [[Multisig]].

=== Opslaan op staal ===
De meeste wallets vragen je om de [[Seed]]-woorden op te slaan op papier. Bij brand kunnen die vergaan. Daarom kan het handig zijn om [[Bitcoin opslaan op staal|Bitcoin op te slaan op staal]].

Voorbeelden van stalen opslag methodes:

* [https://seedfan.io Seedfan]
* [https://tinyseed.io Tiny Seed]
* [https://www.seedsafe.io Seedsafe]

== Bitcoin beheerd door anderen: Custodial ==
Een aanbieder bewaart 'jouw' bitcoin voor jou. Hij is de '''custodian''', de beheerder van jouw bitcoin. In de werkelijkheid is het niet jouw bitcoin, want je bent afhankelijk van die aanbieder. Als er iets mis gaat met deze 3e partij dan ben je jouw bitcoin kwijt. Bedenk goed of je dit risico wilt lopen. Er zijn legio voorbeelden waar het in het verleden mis is gegaan en mensen hun tegoeden kwijt zijn geraakt.

Voorbeelden van custodial wallets zijn:
* De wallet van je exchange, waar je bitcoin (even) staan na aankoop
* "Kluizen" op sites van bitcoinaanbieders waar je niet de [[Geheime sleutel|private keys]] krijgt
* Software wallets die je installeert maar waar je niet de [[Seed|private keys]] krijgt
* Partijen die gespecialiseerd zijn in het opslaan van bitcoin

<strong>Wat kan er misgaan bij custodial wallets</strong>

Sla je bitcoin op in een custodial wallet, dan loop je het risico om je bitcoin kwijt te raken. Bij een custodial wallet vertrouw je op de custodian, degene die je bitcoin in beheer heeft. In het verleden, maar ook vandaag nog zien we dat het bewaren van bitcoin bij een custodian niet zonder risico is.

Een overzichtje van de risicos, wat er zoal mis kan gaan, en helaas nog steeds misgaat:
* De aanbieder kan worden [[Misstanden en datalekken|gehackt]].
* De aanbieder kan failliet gaan.
* De aanbieder kan fysieke minder bitcoins erop na houden dan de klanten in bewaring hebben gegeven. Dit is een probleem bij een 'bank run'. Zie [[Proof of Keys-dag]].
* De aanbieder kan met de noorderzon verdwijnen of [[wikipedia:Quadriga_Fintech_Solutions#CEO's_death|overlijden]].
*De aanbieder kan opgepakt worden.
*De aanbieder blokkeert de opname van bitcoin.
* De aannemer blokkeert uw account waardoor u uw toegang tot uw bitcoin verliest.
* Iemand krijgt toegang tot uw account door middel van bijvoorbeeld [https://blog.mozilla.org/en/internet-culture/mozilla-explains/mozilla-explains-sim-swapping/ Sim-swapping]
* De exchange is tijdelijk niet te bereiken waardoor u niet bij uw bitcoin kunt.
Enkele voorbeelden uit het recente verleden en het heden!

* DropBit: Op 6 Februari 2020 is Larry Harmon, de CEO van CoinNinja en de maker van de DropBit app opgepakt (en in 2021 ook [https://www.justice.gov/opa/pr/ohio-resident-pleads-guilty-operating-darknet-based-bitcoin-mixer-laundered-over-300-million veroordeeld]) vanwege verdenking van witwassen. Daarbij zijn ook alle bezittingen van DropBit in beslag genomen. De DropBit app bestaat uit een bitcoin wallet (non-custodial) en een lightning wallet (custodial). Alle tegoeden van de lightning wallet waren daarmee weg. DropBit was een sponsor van de populaire What Bitcoin Did podcast van Peter McCormack ([https://nitter.net/PeterMcCormack/status/1227755117325291520 link]).
* Celsius: Op 13 juni 2022 heeft Celsius, een platform voor het (uit)lenen van bitcoin en crypto, alle opnames geblokkeerd. Voor hoe lang, is nog niet duidelijk. Ook andere platformen zoals Nuri (voorheen Bitwala) die gebruik maken van Celsius, hebben opnames voorlopig geblokkeerd.
* FTX: De grote exchange FTX vroeg faillissement aan op 11 november 2022, na een golf van opnames door klanten eerder die maand. Toenmalig CEO Sam Bankman-Fried gaf toe dat het bedrijf niet voldoende activa in reserve had om aan de vraag van klanten te voldoen. Als je daar je Bitcoin dacht te hebben staan, sta je nu met lege handen.

= Zie verder =
* [https://beginnenmetbitcoin.com/#ep2 Aflevering 2] van de podcast [[Beginnen met Bitcoin]]
[[Categorie:Gebruik]]
[[Categorie:Geld]]

Zelf minen

2024-10-13T13:07:57Z

Henq: /* Miner */ link naar Bitaxe toegevoegd

[[Bitcoin]] wordt gedolven/[[Mining|'''gemined''']] door middel van gespecialiseerde computers, bekend als [[ASIC miners|ASIC]]'s ''(Application Specific Integrated Circuits)''. Deze ASIC's worden voornamelijk ingezet door professionele miningbedrijven die grote investeringen doen om concurrerend te blijven in de steeds evoluerende wereld van Bitcoin-mining.

Maar wat als je deel wilt uitmaken van dit proces vanuit je eigen huis of kantoor?

=== Het landschap ===
Thuisminen, ook bekend als ''zelf minen,'' omvat het gebruik van relatief beperkte computercapaciteit en apparatuur om Bitcoin te delven. Dit staat in schril contrast met de grote clusters van [[ASIC miners|ASIC]]'s die door professionele miningbedrijven worden ingezet. Het doel van thuisminen blijft echter hetzelfde: het najagen van de beloningen die [[Consensusregels|het Bitcoin-algoritme toekent]] aan degenen die een blok van transacties verifiëren en aan de blockchain toevoegen.

In een wereld waarin elke node kan deelnemen aan mining, kan thuisminen een uitdaging zijn. Het '''concurrentie'''landschap wordt gedomineerd door grote bedrijven met enorme investeringen in infrastructuur en rekenkracht. Voor de individuele thuisminer lijkt het een ongelijke strijd.

== Zelf minen ==

=== Wat heb je nodig? ===

==== Miner ====
De hardware / miner / computer rig waarop je node draait. In de miner zit bij voorkeur een FPGA-chip (Field Programmable Gate Array) of als beste keuze een '''ASIC-chip''' (Application Specific Integrated Circuit). Laatsgenoemde levert de hoogste prestaties en is energiezuiniger dan andere chips.

Een leuke start is beginnen met een [[Bitaxe]] miner: een klein apparaat waarmee je de wereld van Bitcoin mining kan ervaren.

De miners worden ook wel '''hashers''' genoemd.

==== Software ====
De specifieke software die de miner aanstuurt. Vaak is deze al geïnstalleerd op de besturingschip.

==== Koeling ====
Miners genereren veel warmte en zonder koeling lopen zij vast. Een koelvoorziening is dus een vereiste.

==== Computer ====
Een computer analyseert en bewaakt de prestaties en onderhoudt communicatie met de [[mining pool]].

=== Solo versus Pool minen ===
Er zijn twee benaderingen voor thuisminen: solo minen en pool minen.

* '''Solo mining''': Bij solo mining gaat de thuisminer zelfstandig aan de slag, zonder deel uit te maken van een [[Mining pool|miningpool]]. Hoewel dit een aantrekkelijk idee lijkt, gezien de mogelijkheid om de volledige beloning voor het gevonden blok te ontvangen, is de realiteit dat de kans op succes bijzonder klein is. Met de toenemende moeilijkheidsgraad van Bitcoin-mining is het vinden van een blok als individuele miner een zeldzaamheid geworden.
* '''[[Mining pool|Pool mining]]''': Pool mining biedt een alternatief voor de thuisminer. Door zich aan te sluiten bij een miningpool, bundelen individuele miners hun rekenkracht en vergroten ze gezamenlijk hun kans op het vinden van een blok. Als een blok wordt gevonden, wordt de beloning verdeeld over de deelnemers van de pool, in verhouding tot hun bijdrage aan de totale rekenkracht van de pool. Hoewel dit betekent dat de individuele beloning kleiner is, vergroot het de regelmaat van inkomsten voor de miners.

==== Overwegingen voor Thuisminers ====
Voor wie overweegt om thuis Bitcoin te gaan minen, zijn er enkele belangrijke overwegingen:

* '''Kosten en baten''': Het miningproces gaat gepaard met aanzienlijke kosten voor elektriciteit, koeling en hardware. Het is essentieel om een grondige kosten-batenanalyse uit te voeren om te bepalen of thuisminen winstgevend is.
* '''Technische vereiste''': Thuisminen vereist niet alleen gespecialiseerde hardware, maar ook enige technische kennis van het instellen en onderhouden van miningapparatuur en het beheren van miningsoftware.
* '''Regelgeving en belastingen''': Afhankelijk van de locatie kunnen er regelgevende en belastingimplicaties zijn voor het minen van Bitcoin. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de juridische aspecten voordat je begint.
* '''Risico's en onzekerheden''': De volatiliteit van de Bitcoin-markt en de onvoorspelbaarheid van mining-beloningen maken thuisminen tot een risicovolle onderneming.

=== Miners kopen ===
Er zijn verschillende bedrijven in Nederland die miners verkopen, bijvoorbeeld:

* [[Bitcoin Brabant]]
* [[Mining Wholesale]]
[[Categorie:Mining]]

Zelf minen

2024-10-13T13:06:12Z

Henq:

[[Bitcoin]] wordt gedolven/[[Mining|'''gemined''']] door middel van gespecialiseerde computers, bekend als [[ASIC miners|ASIC]]'s ''(Application Specific Integrated Circuits)''. Deze ASIC's worden voornamelijk ingezet door professionele miningbedrijven die grote investeringen doen om concurrerend te blijven in de steeds evoluerende wereld van Bitcoin-mining.

Maar wat als je deel wilt uitmaken van dit proces vanuit je eigen huis of kantoor?

=== Het landschap ===
Thuisminen, ook bekend als ''zelf minen,'' omvat het gebruik van relatief beperkte computercapaciteit en apparatuur om Bitcoin te delven. Dit staat in schril contrast met de grote clusters van [[ASIC miners|ASIC]]'s die door professionele miningbedrijven worden ingezet. Het doel van thuisminen blijft echter hetzelfde: het najagen van de beloningen die [[Consensusregels|het Bitcoin-algoritme toekent]] aan degenen die een blok van transacties verifiëren en aan de blockchain toevoegen.

In een wereld waarin elke node kan deelnemen aan mining, kan thuisminen een uitdaging zijn. Het '''concurrentie'''landschap wordt gedomineerd door grote bedrijven met enorme investeringen in infrastructuur en rekenkracht. Voor de individuele thuisminer lijkt het een ongelijke strijd.

== Zelf minen ==

=== Wat heb je nodig? ===

==== Miner ====
De hardware / miner / computer rig waarop je node draait. In de miner zit bij voorkeur een FPGA-chip (Field Programmable Gate Array) of als beste keuze een '''ASIC-chip''' (Application Specific Integrated Circuit). Laatsgenoemde levert de hoogste prestaties en is energiezuiniger dan andere chips.

Een leuke start is beginnen met een BitAxe miner: een klein apparaat waarmee je de wereld van Bitcoin mining kan ervaren.

De miners worden ook wel '''hashers''' genoemd.

==== Software ====
De specifieke software die de miner aanstuurt. Vaak is deze al geïnstalleerd op de besturingschip.

==== Koeling ====
Miners genereren veel warmte en zonder koeling lopen zij vast. Een koelvoorziening is dus een vereiste.

==== Computer ====
Een computer analyseert en bewaakt de prestaties en onderhoudt communicatie met de [[mining pool]].

=== Solo versus Pool minen ===
Er zijn twee benaderingen voor thuisminen: solo minen en pool minen.

* '''Solo mining''': Bij solo mining gaat de thuisminer zelfstandig aan de slag, zonder deel uit te maken van een [[Mining pool|miningpool]]. Hoewel dit een aantrekkelijk idee lijkt, gezien de mogelijkheid om de volledige beloning voor het gevonden blok te ontvangen, is de realiteit dat de kans op succes bijzonder klein is. Met de toenemende moeilijkheidsgraad van Bitcoin-mining is het vinden van een blok als individuele miner een zeldzaamheid geworden.
* '''[[Mining pool|Pool mining]]''': Pool mining biedt een alternatief voor de thuisminer. Door zich aan te sluiten bij een miningpool, bundelen individuele miners hun rekenkracht en vergroten ze gezamenlijk hun kans op het vinden van een blok. Als een blok wordt gevonden, wordt de beloning verdeeld over de deelnemers van de pool, in verhouding tot hun bijdrage aan de totale rekenkracht van de pool. Hoewel dit betekent dat de individuele beloning kleiner is, vergroot het de regelmaat van inkomsten voor de miners.

==== Overwegingen voor Thuisminers ====
Voor wie overweegt om thuis Bitcoin te gaan minen, zijn er enkele belangrijke overwegingen:

* '''Kosten en baten''': Het miningproces gaat gepaard met aanzienlijke kosten voor elektriciteit, koeling en hardware. Het is essentieel om een grondige kosten-batenanalyse uit te voeren om te bepalen of thuisminen winstgevend is.
* '''Technische vereiste''': Thuisminen vereist niet alleen gespecialiseerde hardware, maar ook enige technische kennis van het instellen en onderhouden van miningapparatuur en het beheren van miningsoftware.
* '''Regelgeving en belastingen''': Afhankelijk van de locatie kunnen er regelgevende en belastingimplicaties zijn voor het minen van Bitcoin. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de juridische aspecten voordat je begint.
* '''Risico's en onzekerheden''': De volatiliteit van de Bitcoin-markt en de onvoorspelbaarheid van mining-beloningen maken thuisminen tot een risicovolle onderneming.

=== Miners kopen ===
Er zijn verschillende bedrijven in Nederland die miners verkopen, bijvoorbeeld:

* [[Bitcoin Brabant]]
* [[Mining Wholesale]]
[[Categorie:Mining]]

Bitaxe

2024-10-08T23:13:10Z

Henq: /* Solo Mining Pools */ intro toegevoegd

== Over OSMU - Open Source Miners United ==
Opgericht in maart 2023, '''Open Source Miners United''' is een wereldwijde community voor open source Bitcoin mining projecten. Wat zijn open source miners? De huidige industrie wordt gedomineerd door gesloten source bedrijven die niets vrijgeven met betrekking tot het ontwerp van hun product en er is weinig informatie beschikbaar voor iedereen buiten de eigen organisatie.

Niet alleen maakt dit het leven moeilijk voor consumenten, wiens producten stuk gaan en niet zomaar door iedereen kunnen worden gerepareerd. Dit is een klap in het gezicht van het hele concept van Bitcoin als een gedecentraliseerde open source munteenheid.

OSMU probeert dit te veranderen.

Open source miners staan in direct contrast met de gesloten source miners die door bedrijven als Bitmain, Whatsminer, Goldshell, etc. worden uitgebracht. Alle bestanden die ontwikkeld worden door OSMU, van de firmware tot de pcb-schema's, gerbers en KiCad bestanden worden vrijgegeven voor het publiek. OSMU is de plek waar open source-projecten komen om te ontwikkelen, te leren, te knutselen en hun eigen projecten te ontwerpen die als open source worden vrijgegeven aan het publiek.

De OSMU community is te vinden op [https://discord.com/invite/osmu Discord.gg/osmu] en de engelstalige wiki is te vinden op [https://osmu.wiki/ osmu.wiki].

== Over de Bitaxe ==
De '''Bitaxe''' is een revolutionair open-source op zich zelf staande Bitcoin miner die een significante sprong voorwaarts vertoont inzake Bitcoin mining technologie. De miner heeft als kern een ASIC-chip (Application Specific Integrated Circuit), een gespecialiseerde toepassingsgerichte geïntegreerde schakeling die is ontworpen voor optimale Bitcoin mining prestaties. Wat toevoegt aan zijn innovatie is de Bitaxe uitgerust met een ESP32-S3, dat fungeert als het brein van de miner en een vloeiende connectiviteit tot Wi-Fi-netwerken mogelijk maakt.

Eén van de belangrijkste krachten van de Bitaxe ligt in zijn indrukwekkende hashrate bereik, die snelheden tussen 500-800 gigahashes per seconde (Supra) bereikt terwijl hij maximaal 15 watt gebruikt. Deze hoge rekenkracht laat efficiënte en concurrerende Bitcoin mining toe, wat bijdraagt aan de algemene veiligheid en decentralisatie van het netwerk.

Door zijn open source aard biedt de Bitaxe niet alleen vooruitstrevende mining capaciteiten, maar stimuleert hij ook transparantie en samenwerking binnen de Bitcoin mining gemeenschap. Deze unieke combinatie van geavanceerde hardware, open source filosofie en substantiële hashrate plaatst de Bitaxe als een opvallende ontwikkeling in de wereld van Bitcoin mining die het open source gedachtegoed van Satoshi en Bitcoin nieuw leven inblaast.

=== Modellen ===
De volgende uitvoeringen bestaan:
{| class="wikitable"
|+Bitaxe
!Naam
!PCB versie
!Chip
!Aantal chips
!Hashrate Th/s*
!Efficiëntie J/Th*
|-
|Max
|v100
|BM1397
|1
|0.250-0.450
|30
|-
|Ultra
|v200
|BM1366
|1
|0.300-0.600
|21
|-
|Hex
|v300
|BM1366
|6
|2.700-3.000
|21
|-
|Supra
|v400
|BM1368
|1
|0.500-0.800
|17.5
|-
|Gamma
|v600
|BM1370
|1
|1.000-1.400
|15
|}
<nowiki>*</nowiki>bij benadering

== AxeOS (ESP-Miner) ==
'''AxeOS''' is de software die elk BitAxe tot nu toe aanstuurt. Het geeft instructies aan de ESP-microcontroller binnen de Bitaxe om te communiceren met zijn ASIC en bevat een configuratiescherm dat rechtstreeks op het Bitaxe zelf wordt gehost. Dit maakt het mogelijk om uw Bitaxe te controleren en te monitoren via een webbrowser. Deze firmware is ontworpen om te draaien op een Bitaxe vanaf v2+.

AxeOS is uitgerust met een API, hierdoor is deze op afstand uit te lezen en aan te sturen door bij voorbeeld [https://www.home-assistant.io/ Home Assistant] verdere informatie hierover is te vinden op de [https://github.com/skot/ESP-Miner github] van AxeOS (esp-miner)

=== Mining pool ===
Om te kunnen minen moet je de miner aansluiten bij een mining pool. Binnen AxeOS zijn geen restricties omtrent de keuze van mining pool, het is mogelijk om je aan te sluiten bij een grote mining pool zoals [https://braiins.com/ Braiins] of [https://www.ocean.xyz/ Ocean] en zo sats uitbetaald te krijgen per deel hash die je levert, rendabel is het nu niet omdat de verdienste op dit moment rond de 50 sats per Th liggen. Niet iedere pool accepteert de Bitaxe omdat de moeilijkheidsgraad te laag is in vergelijking met industriële miners. Hiernaast is pool centralisatie een van de grootste bedreigingen voor Bitcoin op dit moment en wordt er gestimuleerd om te Solo Minen. Dit kan op 2 manieren, dit kan op een door je zelf gehoste pool (public-pool 1 click install) op een Bitcoin full node met software zoals [https://umbrel.com/ Umbrel] of [https://start9.com/ StartOS], of dit kan je doen op een door derde gehoste pool zoals [https://pool.satoshiradio.nl/ satoshiradio.nl] of [https://web.public-pool.io/#/ public-pool.io] de eerst genoemde word gehost door de Nederlandse Satoshi Radio community en de laatst genoemde is ook een project van OSMU.

=== Solo Mining ===
Omdat de hashrate van een Bitaxe te laag is om, aangesloten bij een reguliere pool, een opbrengst te hebben die hoger is dan de elektriciteitskosten, kiezen veel Bitaxe eigenaren voor ''solo mining'': er is geen periodieke opbrengst, enkel een volledig reward als de solo miner een geldig blok vindt. De kans om een blok te vinden is er uiterst klein, een Bitaxe moet -gemiddeld- duizenden jaren draaien om een blok te vinden. Maar het kan af en toe meezitten. Solo mining wordt dan ook wel eens met meedoen met een loterij vergeleken.
[[Bestand:Solo-mining-hit.png|gecentreerd|miniatuur|440x440px|Solo mining hit in juli 2024.]]
Een pool is niet noodzakelijk voor solo mining, maar biedt wel enkele voordelen. De solo pool (zoals CK) biedt een zeer goede en snelle netwerkverbinding met het Bitcoin netwerk met snelle aangesloten nodes voor het onmiddellijk doorgeven van de status van het netwerk (o.a. nieuw geminde blokken).

==== Solo Mining Pools ====
* [https://web.public-pool.io/ Public-pool.io]
* [https://pool.satoshiradio.nl/ Satoshiradio.nl]
* [https://solo.ckpool.org/ CKpool.org]

== Bronnen ==
* OSMU Discord server: [https://discord.com/invite/osmu discord.gg/osmu]
* OSMU wiki: [https://osmu.wiki/ osmu.wiki]
* [https://bitaxe.org bitaxe.org] – de thuispagina van het project.
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de ''Satoshi Radio'' chat groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/
* Skot geïnterviewd door Stephan Livera op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=7W0ieWEy2Xc
* ''Satoshi Radio'' Pool Setup: (video): https://youtu.be/YDmgNcxekdo?si=sCHkeUkA6wReQieV
[[Categorie:Hardware]]
[[Categorie:Mining]]

Bestand:Solo-mining-hit.png

2024-10-08T22:55:47Z

Henq:

In juli 2024 vond een solo miner een geldig Bitcoin blok en ontving de daarbij behorende reward van 3,25 Btc.

Bitaxe

2024-10-08T21:25:02Z

Henq: /* Bronnen */

== Over OSMU - Open Source Miners United ==
Opgericht in maart 2023, '''Open Source Miners United''' is een wereldwijde community voor open source Bitcoin mining projecten. Wat zijn open source miners? De huidige industrie wordt gedomineerd door gesloten source bedrijven die niets vrijgeven met betrekking tot het ontwerp van hun product en er is weinig informatie beschikbaar voor iedereen buiten de eigen organisatie.

Niet alleen maakt dit het leven moeilijk voor consumenten, wiens producten stuk gaan en niet zomaar door iedereen kunnen worden gerepareerd. Dit is een klap in het gezicht van het hele concept van Bitcoin als een gedecentraliseerde open source munteenheid.

OSMU probeert dit te veranderen.

Open source miners staan in direct contrast met de gesloten source miners die door bedrijven als Bitmain, Whatsminer, Goldshell, etc. worden uitgebracht. Alle bestanden die ontwikkeld worden door OSMU, van de firmware tot de pcb-schema's, gerbers en KiCad bestanden worden vrijgegeven voor het publiek. OSMU is de plek waar open source-projecten komen om te ontwikkelen, te leren, te knutselen en hun eigen projecten te ontwerpen die als open source worden vrijgegeven aan het publiek.

De OSMU community is te vinden op [https://discord.com/invite/osmu Discord.gg/osmu] en de engelstalige wiki is te vinden op [https://osmu.wiki/ osmu.wiki].

== Over de Bitaxe ==
De '''Bitaxe''' is een revolutionair open-source op zich zelf staande Bitcoin miner die een significante sprong voorwaarts vertoont inzake Bitcoin mining technologie. De miner heeft als kern een ASIC-chip (Application Specific Integrated Circuit), een gespecialiseerde toepassingsgerichte geïntegreerde schakeling die is ontworpen voor optimale Bitcoin mining prestaties. Wat toevoegt aan zijn innovatie is de Bitaxe uitgerust met een ESP32-S3, dat fungeert als het brein van de miner en een vloeiende connectiviteit tot Wi-Fi-netwerken mogelijk maakt.

Eén van de belangrijkste krachten van de Bitaxe ligt in zijn indrukwekkende hashrate bereik, die snelheden tussen 500-800 gigahashes per seconde (Supra) bereikt terwijl hij maximaal 15 watt gebruikt. Deze hoge rekenkracht laat efficiënte en concurrerende Bitcoin mining toe, wat bijdraagt aan de algemene veiligheid en decentralisatie van het netwerk.

Door zijn open source aard biedt de Bitaxe niet alleen vooruitstrevende mining capaciteiten, maar stimuleert hij ook transparantie en samenwerking binnen de Bitcoin mining gemeenschap. Deze unieke combinatie van geavanceerde hardware, open source filosofie en substantiële hashrate plaatst de Bitaxe als een opvallende ontwikkeling in de wereld van Bitcoin mining die het open source gedachtegoed van Satoshi en Bitcoin nieuw leven inblaast.

=== Modellen ===
De volgende uitvoeringen bestaan:
{| class="wikitable"
|+Bitaxe
!Naam
!PCB versie
!Chip
!Aantal chips
!Hashrate Th/s*
!Efficiëntie J/Th*
|-
|Max
|v100
|BM1397
|1
|0.250-0.450
|30
|-
|Ultra
|v200
|BM1366
|1
|0.300-0.600
|21
|-
|Hex
|v300
|BM1366
|6
|2.700-3.000
|21
|-
|Supra
|v400
|BM1368
|1
|0.500-0.800
|17.5
|-
|Gamma
|v600
|BM1370
|1
|1.000-1.400
|15
|}
<nowiki>*</nowiki>bij benadering

== AxeOS (ESP-Miner) ==
'''AxeOS''' is de software die elk BitAxe tot nu toe aanstuurt. Het geeft instructies aan de ESP-microcontroller binnen de Bitaxe om te communiceren met zijn ASIC en bevat een configuratiescherm dat rechtstreeks op het Bitaxe zelf wordt gehost. Dit maakt het mogelijk om uw Bitaxe te controleren en te monitoren via een webbrowser. Deze firmware is ontworpen om te draaien op een Bitaxe vanaf v2+.

AxeOS is uitgerust met een API, hierdoor is deze op afstand uit te lezen en aan te sturen door bij voorbeeld [https://www.home-assistant.io/ Home Assistant] verdere informatie hierover is te vinden op de [https://github.com/skot/ESP-Miner github] van AxeOS (esp-miner)

=== Mining pool ===
Om te kunnen minen moet je de miner aansluiten bij een mining pool. Binnen AxeOS zijn geen restricties omtrent de keuze van mining pool, het is mogelijk om je aan te sluiten bij een grote mining pool zoals [https://braiins.com/ Braiins] of [https://www.ocean.xyz/ Ocean] en zo sats uitbetaald te krijgen per deel hash die je levert, rendabel is het nu niet omdat de verdienste op dit moment rond de 50 sats per Th liggen. Niet iedere pool accepteert de Bitaxe omdat de moeilijkheidsgraad te laag is in vergelijking met industriële miners. Hiernaast is pool centralisatie een van de grootste bedreigingen voor Bitcoin op dit moment en wordt er gestimuleerd om te Solo Minen. Dit kan op 2 manieren, dit kan op een door je zelf gehoste pool (public-pool 1 click install) op een Bitcoin full node met software zoals [https://umbrel.com/ Umbrel] of [https://start9.com/ StartOS], of dit kan je doen op een door derde gehoste pool zoals [https://pool.satoshiradio.nl/ satoshiradio.nl] of [https://web.public-pool.io/#/ public-pool.io] de eerst genoemde word gehost door de Nederlandse Satoshi Radio community en de laatst genoemde is ook een project van OSMU.

=== Solo Mining Pools ===
* [https://web.public-pool.io/ Public-pool.io]
* [https://pool.satoshiradio.nl/ Satoshiradio.nl]
* [https://solo.ckpool.org/ CKpool.org]

== Bronnen ==
* OSMU Discord server: [https://discord.com/invite/osmu discord.gg/osmu]
* OSMU wiki: [https://osmu.wiki/ osmu.wiki]
* [https://bitaxe.org bitaxe.org] – de thuispagina van het project.
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de ''Satoshi Radio'' chat groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/
* Skot geïnterviewd door Stephan Livera op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=7W0ieWEy2Xc
* ''Satoshi Radio'' Pool Setup: (video): https://youtu.be/YDmgNcxekdo?si=sCHkeUkA6wReQieV
[[Categorie:Hardware]]
[[Categorie:Mining]]

Bitaxe

2024-10-07T23:55:56Z

Henq:

BitAxe is een merk microminers voor Bitcoin. De ontwerpen, zowel de hardware als de software, is open source. De bedenker is skot (@skot9000 op X.com). Er zijn een 30-tal leveranciers die BitAxes leveren.
Een typische BitAxe wordt geleverd met wifi connectie mogelijkheden en biedt een klein LCD display waarop de belangrijkste operationele gegevens worden weergegeven.

De machine draait op het AXE OS operating systeem. De ASIC is een BM1370 Chip: zoals gebruikt in de Bitmain Antminer S21Pro.

===Hashrate===
De hasharate van een Bitaxe is ongeveer XXX. Bij een stroomverbruik van ongeveer 15 Watt, is
De Bitaxe Supra, (fabrikant OSMU) draait op een BM1368, en levert tot 700+ GH/s (overclocken op eigen risico) en blinkt uit door de efficiency van plm ~18W/TH Ter vergelijk: Een Whatsminer M50 120T verbruikt 29J/T.

===Modellen en Prijzen===
De volgende uitvoeringen bestaan (of hebben bestaan):
* Bitaxe
* Bitaxe Ultra

Bitaxe Gamma SOLO Miner + Power Supply 1.2TH/s : kost $200 (oktober 2024)

=== Solo Mining Pools ===

Lottery Mining

CKPool

===Bronnen===
* bitaxe.org – de thuispagina van het project;
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de ''Satoshi Radio'' chat groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/
* Skot geïnterviewd door Stephan Livera op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=7W0ieWEy2Xc
* ''Satoshi Radio'' Pool Setup: (video): https://youtu.be/YDmgNcxekdo?si=sCHkeUkA6wReQieV

Bitaxe

2024-10-07T23:31:05Z

Henq:

BitAxe is een merk microminers voor Bitcoin. De ontwerpen, zowel de hardware als de software, is open source. De bedenker is skot (@skot9000 op X.com). Er zijn een 30-tal leveranciers die BitAxes leveren.
Een typische BitAxe wordt geleverd met wifi connectie mogelijkheden en biedt een klein LCD display waarop de belangrijkste operationele gegevens worden weergegeven.

De machine draait op het AXE OS operating systeem. De ASIC is een BM1370 Chip: zoals gebruikt in de Bitmain Antminer S21Pro.

===Hashrate===
De hasharate van een Bitaxe is ongeveer XXX. Bij een stroomverbruik van ongeveer 15 Watt, is
De Bitaxe Supra, (fabrikant OSMU) draait op een BM1368, en levert tot 700+ GH/s (overclocken op eigen risico) en blinkt uit door de efficiency van plm ~18W/TH Ter vergelijk: Een Whatsminer M50 120T verbruikt 29J/T.

===Modellen en Prijzen===
De volgende uitvoeringen bestaan (of hebben bestaan):
* Bitaxe
* Bitaxe Ultra

Bitaxe Gamma SOLO Miner + Power Supply 1.2TH/s : kost $200

=== Solo Mining Pools ===

Lottery Mining

===Bronnen===
* bitaxe.org – de thuispagina van het project;
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de ''Satoshi Radio'' chat groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/
* Skot geïnterviewd door Stephan Livera op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=7W0ieWEy2Xc
* ''Satoshi Radio'' Pool Setup: (video): https://youtu.be/YDmgNcxekdo?si=sCHkeUkA6wReQieV

Bitaxe

2024-10-07T23:07:04Z

Henq: BitAxe start aangemaakt.

BitAxe is een merk microminers voor Bitcoin. De ontwerpen, zowel de hardware als de software, is open source. De bedenker is skot (@skot9000 op X.com). Er zijn een 30-tal leveranciers die BitAxes leveren.
Een typische BitAxe wordt geleverd met wifi connectie mogelijkheden en biedt een klein CLD display waarop de belangrijkste operationale gegevens worden weergegeven.

De machine draait op AXE OS operating systeem. De ASIC is een BM1370 Chip: zoals gebruikt in de Bitmain Antminer S21Pro.

===Hashrate===
De hasharate van een Bitaxe is ongeveer XXX. Bij een stroomverbruik van ongeveer 15 Watt, is
De Bitaxe Supra, (fabrikant OSMU) draait op een BM1368, en levert tot 700+ GH/s (overclocken op eigen risico) en blinkt uit door de efficiency van plm ~18W/TH Ter vergelijk: Een Whatsminer M50 120T verbruikt 29J/T.

===Modellen en Prijzen===
De volgende uitvoeringen bestaan (of hebben bestaan):
* Bitaxe
* Bitaxe Ultra

Bitaxe Gamma SOLO Miner + Power Supply 1.2TH/s : kost $200

=== Solo Mining Pools ===

Lottery Mining
===Bronnen===
* bitaxe.org – de thuispagina van het project;
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de Sqtoshi Radio char groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/
* Skot geinterviewd door Stephan Livera op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=7W0ieWEy2Xc
* Satoshi Radio Pool Setup: (video): https://youtu.be/YDmgNcxekdo?si=sCHkeUkA6wReQieV
*

Bitaxe

2024-10-07T22:55:45Z

Henq: 1e opzetje BitAxe

BitAxe is een merk microminers voor Bitcoin. De ontwerpen, zowel de hardware als de software, is open source. De bedenker is skot (@skot9000 op X.com). Er zijn een 30-tal leveranciers die BitAxes leveren.
Een typische BitAxe wordt geleverd met wifi connectie mogelijkheden en biedt een klein CLD display waarop de belangrijkste operationale gegevens worden weergegeven.

De machine draait op AXE OS operating systeem. De ASIC is een BM1370 Chip: zoals gebruikt in de Bitmain Antminer S21Pro.

===Hashrate===
De hasharate van een Bitaxe is ongeveer XXX. Bij een stroomverbruik van ongeveer 15 Watt, is
De Bitaxe Supra, (fabrikant OSMU) draait op een BM1368, en levert tot 700+ GH/s (overclocken op eigen risico) en blinkt uit door de efficiency van plm ~18W/TH Ter vergelijk: Een Whatsminer M50 120T verbruikt 29J/T.

===Modellen en Prijzen===
De volgende uitvoeringen bestaan (of hebben bestaan):
* Bitaxe
* Bitaxe Ultra

Bitaxe Gamma SOLO Miner + Power Supply 1.2TH/s : kost $200

=== Solo Mining Pools ===

===Bronnen===
* bitaxe.org – de thuispagina van het project;
* GitHub: https://github.com/skot/bitaxe
* Reddit (engels): https://www.reddit.com/r/BitAxe/
* Telegram: BitAxe Topic binnen de Sqtoshi Radio char groep: https://t.me/satoshi_radio/728109
* Bitcoin Brabant https://bitcoinbrabant.com/en/product/bitaxe-supra/

MtGox

2024-07-18T11:56:13Z

Henq:

Mt.Gox, of 'Mount Gox' was ooit het grootste handelsplatform voor Bitcoin ter wereld en verwerkte op het hoogtepunt ongeveer 70% van alle Bitcoin-transacties. Het werd opgericht in 2010 en was gevestigd in Tokio, Japan.

De beurs had de interne procedures en beveiliging niet op orde en werd tussen 2011 en 2014 meerdere keren gehackt, waarbij tussen de 650.000 en 950.000 Bitcoin verloren ging, wat leidde tot het faillissement. De ondergang van de beurs had een grote impact op de cryptocurrency markt en de gebruikers stonden met lege handen omdat zij niet zelf hun keys in handen hadden (Not Your Keys, Not Your Coins).

Maar in de boedel van Mt.Gox was/is zo'n 141.000 Bitcoin beschikbaar. Pas in juli 2024 is gestart om de getroffen gebruikers daarmee gedeeltelijk (schatting: 1/6e) terug te betalen. (Overigens zijn dezelfde adressen óók te gebruiken op de Bitcoin Cash, maar de waarde daarvan is nog geen 1% van Bitcoin. zie [[Blokgroottedebat]] ).

===Achtergrond & Geschiedenis===

MtGox is in 2010 opgericht door Jed McCaleb als een handelsplaats voor digitale waar (zwaarden, schilden, munitie etc) uit de spelwereld. MtGox is kort voor Magic The Gathering Online eXchange. Niet veel later is de site gekocht door de jonge fransman Mark Karpeles, die in Tokio woonde. Hij bouwde de site om tot een pure Bitcoin-handelsplaats.

De site was in technische zin slecht geprogrammeerd (in PHP) en was daarom lang gehackt zonder dat dit opviel. Bijna de gehele handel in Bitcoin in 2011 t/m 2013 verliep via MtGox. Mid 2013 werden de eerste problemen duidelijk. De site reageerde slecht en mensen moesten soms weken wachten op hun uitbetaling (in fiat of btc). Uiteindelijk is Karpeles gearresteerd wegens verdenking van fraude. In elk geval was ook het coin-management van Karpeles slecht: alle bitcoins stonden online op de server, er was geen sprake van het grootste deel in cold storage te bewaren voor de veiligheid.

MtGox

2024-07-18T11:50:48Z

Henq: geschiedenis paragraaf toegevoegd

Mt.Gox, of 'Mount Gox' was ooit het grootste handelsplatform voor Bitcoin ter wereld en verwerkte op het hoogtepunt ongeveer 70% van alle Bitcoin-transacties. Het werd opgericht in 2010 en was gevestigd in Tokio, Japan.

De beurs had de interne procedures en beveiliging niet op orde en werd tussen 2011 en 2014 meerdere keren gehackt, waarbij tussen de 650.000 en 950.000 Bitcoin verloren ging, wat leidde tot het faillissement. De ondergang van de beurs had een grote impact op de cryptocurrency markt en de gebruikers stonden met lege handen omdat zij niet zelf hun keys in handen hadden (Not Your Keys, Not Your Coins).

Maar in de boedel van Mt.Gox was/is zo'n 141.000 Bitcoin beschikbaar. Pas in juli 2024 is gestart om de getroffen gebruikers daarmee gedeeltelijk (schatting: 1/6e) terug te betalen. (Overigens zijn dezelfde adressen óók te gebruiken op de Bitcoin Cash, maar de waarde daarvan is nog geen 1% van Bitcoin. zie [[Blokgroottedebat]] ).

===Geschiedenis===

MtGox is in 2010 opgericht door Jed McCaleb als een handelsplaats voor digitale waar (zwaarden, schilden, munitie etc) uit de spelwereld. MtGox is kort voor Magic The Gathering Online eXchange. Niet veel later is de site gekocht door de jonge fransman Mark Karpeles, die in Tokyo woonde. Hij bouwde de site om tot een pure Bitcoin-handelsplaats.

De site was in technische zin slecht geprogrammeerd en was daarom lang gehackt zonder dat dit opviel. Bijna de gehele handel in Bitcoin in 2011 t/m 2013 verliep via MtGox. Mid 2023 werden de eerste problemen duidelijk. De site reageerde slecht en mensen moesten soms weken op hun uitbetaling (in fiat of btc) wachten. Uiteindelijk is Karpeles gearresteerd wegens verdenking van fraude. In elk geval was ook het coin-management van Karpeles slecht: alle bitcoins stonden online op de server, er was geen sprake van het grootste deel in cold storage te bewaren voor de veiligheid.

Bitcoin kopen

2024-03-06T01:44:46Z

Henq: ==Bitcoin Kopen, Stap voor Stap== toegevoegd

[[Bestand:Bitcoin kopen.png|miniatuur|Keuzes bij kopen van bitcoin]]
Bitcoin kopen kan op '''verschillende manieren''': zo zijn er platformen die een [[Broker|simpele prijs]] aanbieden (en waar je vaak simpel met iDeal betaalt), kan je handelen op [[Handelskantoor|handelsplatformen]] (met een orderboek, zoals bij aandelen), maar ook kopen via een ETF is een optie (bijvoorbeeld via DeGiro).

De enige manier om zeker te zijn dat niemand er met je [[bitcoin]] vandoor gaat (bijvoorbeeld door [[Misstanden en datalekken|hacks, of exchanges die stoppen]]) is om [[Not your keys, not your coins|zelf je bitcoin te bewaren]].

'''Wil je voor de eerste keer kopen? Lees [[Eerste hulp bij bitcoin kopen|''eerste hulp bij bitcoin kopen'']].'''

=== Bitcoin Kopen, Stap voor Stap ===

Om Bitcoin te kopen en op de eigen wallet te bewaren zijn een aantal stappen nodig.
# Een '''wallet''' installeren, voor beginners het beste op de smartphone
# Van de eigen wallet een '''backup''' maken, dwz de seed phrase (12 of 24 woorden) met pen op papier schrijven (niet digitaal opslaan/fotograferen etc!). Zie uitleg hier XXXXX
# Een exchange of broker selecteren (zie onder)
# '''Aanmelden''' bij de gekozen partij. Let wel dat dit soms 24 uur of meer in beslag kan nemen(!), want de aanmelding gaat tegenwoordig helaas gepaard met zgn KYC (ken uw klant) maatregelen. Dat brengt met zich mee het uploaden van een scan van je ID, een betaling van 1 cent doen, een selfie uploaden enz enz.
# Nadat de aanmelding is gelukt en de wallet geïnstalleerd kan de aankoop beginnen. Bij een broker als Bitonic kan typisch de aankoop onmiddellijk '''betaald''' worden met iDeal (zoals bij elke webshop). Bij een exchange dient '''eerst geld overgemaakt''' te worden, dus dat kan soms een werkdag in beslag nemen voordat je euro's bij de exchange gearriveerd zijn. Bij een exchange hoef je niet alle euro's meteen in Bitcoin om te zetten. Op het moment dat je een positief saldo bij de exchange bezit, kan je beginnen met Bitcoin aankopen te doen, en dat kan in deel-aankopen. Heb je 500 euro overgemaakt, kan je als eerste stap bijv voor 100 euro Bitcoin kopen.
# Bij een broker geef je aan voor hoeveel euros aan Bitcoin je wilt kopen en je dient in het formulier een ontvangst-adres van je wallet in te kopiëren. Dit doe je door in de wallet op de Receive- of Ontvangen knop te drukken en het adres dat dan verschijnt (beginnend met een 3 of bc1) te kopiëren en in het formulier te plakken. Druk op 'Koop' en betaal met iDeal binnen 10 minuten. Bij een exchange kan je Bitcoin gaan kopen zodra je euro's gearriveerd zijn. Gan naar het 'Trade' scherm, klik dan op 'Buy', en vul het juiste bedrag (hoeveelheid bitcoin) in.
# Het voordeel van een exchange is dat je koop (en verkoop) '''orders tegen een specifieke koers''' kan klaarleggen. Is de koers bijv. 58000 euro, dan kan je een kooporder invoeren tegen een koers van 57800 euro, zakt de koers, dan wordt die order uitgevoerd, ook al lig je ondertussen in bed te dromen van een koers van 1 miljoen ;-)
# Heb je bij een broker succesvol bitcoin gekocht, dan kan het van 10 minuten tot een uur duren voordat je de bitcoins in je wallet ziet verschijnen.
# Heb je bij een exchange Bitcoin gekocht, dan staan die zonder nadere handeling bij de exhange geparkeerd. Om ze naar je wallet over te hevelen (hetgeen Bitcoinwiki.nl aanbeveelt) die je een ''''Withdrawel'''' uit te voeren. Zie de handleiding van je exchange. Kern is ook hier dat je een ontvangst-adres vanuit je wallet bij de exchange moet inkopiëren.
# '''Verkopen''' van Bitcoin (maar waarom zou je?) gaan als volgt: Bitcoin vanuit je wallet naar de broker of de exchange sturen, dan de verkoophandelingen doen. Houdt er rekening mee dat bijv bij Bitonic alle fiat-uitbetalingen om 14u worden gedaan, er kan dus tot 24u overheen gaan voordat je de euro's op je bank zijn bijgeschreven.

=== Voorkeursplatformen om Bitcoin te kopen ===
Onderstaande platformen voldoen aan een aantal eisen (zie onder de tabel), en verdienen daarom de voorkeur bij het kopen van bitcoin.

{| class="wikitable sortable"
|+Voorkeursplatformen*
![[Bitcoin kopen#Verschillende soorten aanbieders|Type]]
!Platform
!Beschrijving
|-
|Broker
|'''[[Bitonic]]'''
|Eerste bedrijf dat in Nederland bitcoin aanbood. Bedenk waar je de [[Bitcoin opslaan|bitcoin wil opslaan]].
|-
|Broker
|'''[[Bittr]]'''
|Zit in Zwitserland, daardoor minder [[KYC]]-eisen. Bedoeld voor [[DCA]]. Bedenk waar je de [[Bitcoin opslaan|bitcoin wil opslaan]].
|-
|Handelsplatform
|'''[[Bl3p]]'''
|Dienst van [[Bitonic]]. Werkt met een orderboek, net als bij aandelen geef je dus een order in. [[Lightning]] ook mogelijk.
|-
|P2P
|'''[[HodlHodl]]'''
|Peer to Peer, dus iets complexer. Geen [[KYC]]. [[Lightning]] ook mogelijk.
|-
|P2P
|[[Peach Bitcoin|'''Peach Bitcoin''']]
|Peer to Peer, dus iets complexer. Geen [[KYC]]. App verplicht.
|-
|Broker
|[[Pocket Bitcoin|'''Pocket Bitcoin''']]
|Zit in Zwitserland, daardoor minder [[KYC]]-eisen. Bedoeld voor [[DCA]]. Bedenk waar je de [[Bitcoin opslaan|bitcoin wil opslaan]].
|-
|Broker
|'''[[Relai]]'''
|Zit in Zwitserland, daardoor minder [[KYC]]-eisen. Bedoeld voor [[DCA]]. Bedenk waar je de [[Bitcoin opslaan|bitcoin wil opslaan]].
|-
|P2P
|[[vexl]]
|Peer to Peer, dus iets complexer. Geen [[KYC]]. App verplicht.
|}
<nowiki>*</nowiki>Eisen:

* Eenvoudig aankopen voor '''Nederlanders'''
* '''Bitcoin opnemen mogelijk''': dus [[Not your keys, not your coins|zelf bitcoin in bezit]]
* Verkoopt '''[[Shitcoins|geen andere munten]]'''

=== Overige platformen ===
Er zijn meer platformen en opties om bitcoin te kopen. Deze staan hieronder.
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Platformen die (ook) bitcoin verkopen, maar niet de voorkeur verdienen
!Type
!Platform
!Bezwaar
|-
|Broker
|[[Anycoin Direct|'''Anycoin Direct''']]
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]; Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|-
|P2P
|'''[[Bisq]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]; Wat complexer omdat het p2p is
|-
|Broker
|'''[[BCM (Bitcoin Meester)]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]; Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|-
|ETF
|[[Bitcoin Tracker Euro|'''Bitcoin Tracker One''']]
|Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|-
|Broker
|'''[[BitMyMoney]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]
|-
|OTC
|[[Bitonic|'''Bitonic OTC''']]
|Alleen voor grote bedragen (€100 000+)
|-
|Broker
|'''[[Bitvavo]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]
|-
|Broker
|'''[[BLOX]]'''
|Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|-
|Handelsplatform
|[[Bux Crypto|'''Bux Crypto''']]
|Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|-
|Broker
|'''[[Coinmerce]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]
|-
|Broker
|'''[[Knaken]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]
|-
|P2P
|'''[[Paxful]]'''
|Verkoopt ook [[Altcoins en waarde (Shitcoins)|andere munten]]; Wat complexer omdat het p2p is
|-
|P2P
|'''[[Primal]]'''
|Primair een [[Nostr]]-client maar met [[Lightning]] wallet waar je via o.a. Google play cards bitcoin kan kopen
|-
|ETF
|[[VanEck|'''vanEck ETN''']]
|Opnemen [[Not your keys, not your coins|niet mogelijk]]: je bezit de bitcoin niet
|}

== Verschillende soorten aanbieders ==
Bitcoin kun je kopen bij een broker of handelsplatform (exchange). Zorg dat je [[Studiemateriaal en literatuur|weet waar je in investeert voordat je koopt]], investeer nooit meer dan je kan missen en bedenk [[Bitcoin opslaan|hoe je jouw bitcoin wil opslaan]].

=== Brokers / simpele-prijs aanbieders ===
Meest eenvoudige manier om te kopen is via "'''simpele prijs'''"-sites.

Je geeft aan voor hoe veel euro je bitcoin wil kopen, en de site geeft een prijs. Na een betaling ontvang je je bitcoin.

=== Handelsplatform ===
'''Handelsplatformen''' (exchanges) zijn de meest bruikbare manieren om Bitcoin middels een banktransactie, credit/debitkaart en soms ook Ideal aan te schaffen. De meeste handelskantoren richten zich op het kunnen wisselen van meerdere soorten cryptocurrencies.

Veelal heb je als je daar je Bitcoin laat staan deze niet in eigen beheer ([[not your keys, not your coins]]). Door wetgeving / regulering is het tegenwoordig bij de meeste exchanges benodigd om uitgebreid zoals met een identiteitsbewijs te veriferen alvorens omgewisseld kan worden. Sommige handelskantoren in Zwitserland maken het mogelijk om tot circa 1000 euro per dag zonder identificatie te wisselen.

=== Over The Counter (OTC) ===
'''Over-the-Counter''' (OTC) handel in [[Bitcoin]] verwijst naar de directe peer-to-peer handel tussen twee partijen buiten de traditionele beurzen. In tegenstelling tot het gebruik van een openbaar orderboek op een reguliere cryptobeurs, gebeurt OTC-handel rechtstreeks tussen kopers en verkopers, vaak via bemiddeling van een tussenpersoon, een broker (makelaar)

Dit betekent dat deze orders "onzichtbaar" zijn voor de rest van de markt, en (grote) bitcoin-aankopen (of verkopen) hebben minder effect op [[Koers|de koers]].

Andere redenen en kenmerken:

* OTC-handel wordt vaak gebruikt voor grote transacties, waarbij grote hoeveelheden Bitcoin betrokken zijn. Omdat de transacties niet openbaar worden vermeld op een orderboek levert dit meer '''privacy''' op.
* Aangezien OTC-transacties niet openbaar worden vermeld, hebben ze '''minder directe invloed op de marktprijs''' van Bitcoin. Grote transacties op reguliere beurzen kunnen leiden tot aanzienlijke prijsschommelingen, terwijl OTC-handel dit risico minimaliseert.
* Vaak zijn één of meerdere '''market makers''' betrokken bij een OTC trade. Deze zullen proberen hun positie te hedgen door de tegengestelde trade te doen in andere spot- of futuremarkten.
* OTC-handel stelt partijen in staat om '''onderhandelingen''' aan te gaan over prijs en voorwaarden. De koers ligt vaak hoger dan de "spotprijs".

Bij OTC-handel faciliteert een tussenpersoon het handelsproces. Deze tussenpersonen, zoals OTC-desks of brokers, brengen kopers en verkopers samen, onderhandelen over voorwaarden en vergemakkelijken de transactie. OTC-handel kan zowel online als offline plaatsvinden, afhankelijk van de voorkeur van de betrokken partijen.

{{ZieOokExtern|https://bitonic.nl/nl/otc|De Nederlandse Bitcoinpartij Bitonic biedt een OTC-optie}}

=== Peer to peer, zonder handelskantoor ===
Het is mogelijk om via een '''Peer to Peer''' platform [[Bitcoin kopen|bitcoin te kopen]]. Peer-to-Peer Bitcoin handelsplatformen, zoals [[Bisq]] en [[HodlHodl]], zijn [[Decentralisatie|gedecentraliseerde]] online marktplaatsen waar gebruikers direct met elkaar kunnen handelen zonder tussenkomst van een centrale autoriteit. Deze platforms faciliteren de koop en verkoop van bitcoins tussen individuele gebruikers, waardoor ze meer controle hebben over hun transacties.

Je koopt hier dus niet van/via een centrale partij, maar van een andere bitcoiner.
{| class="wikitable"
|+
!Voordelen
!Nadelen
|-
|P2P-platformen zijn '''gedecentraliseerd''', wat betekent dat er geen centrale instantie is die toezicht houdt op transacties. Dit draagt bij aan de filosofie van decentralisatie die Bitcoin kenmerkt.
|In vergelijking met grote gecentraliseerde beurzen kunnen P2P-platformen soms een '''lagere liquiditeit''' hebben, wat betekent dat het moeilijker kan zijn om kopers of verkopers te vinden.
|-
|Gebruikers behouden een hoger niveau van '''[[privacy]]''', aangezien ze niet verplicht zijn persoonlijke informatie te delen met een centrale entiteit. Dit staat in contrast met gecentraliseerde beurzen die vaak identificatie vereisen.
|Voor nieuwe gebruikers kan het even duren om bekend te raken met het P2P-handelsproces, vooral als ze gewend zijn aan het gemak van gecentraliseerde beurzen.
|-
|P2P-platformen bieden vaak '''verschillende betaalopties''', waardoor gebruikers flexibiliteit hebben bij het uitvoeren van transacties.
|Omdat gebruikers rechtstreeks met elkaar handelen, is er een element van '''vertrouwen en risico betrokken''' bij P2P-transacties. Het is belangrijk om voorzorgsmaatregelen te nemen om fraude te voorkomen.
|-
|Doordat er geen tussenpersoon is die bemiddelingskosten rekent, kunnen '''transactiekosten over het algemeen lager''' zijn.
|Sommige P2P-platformen kunnen beperkingen hebben op basis van geografische locatie, waardoor het aanbod van handelspartners beperkt kan zijn.
|}

=== ETF, via reguliere brokers ===
Het is mogelijk om via de beurs in [[Bitcoin]] te beleggen. Althans, ''in de [[koers]]'' van Bitcoin, want de belegger [[Not your keys, not your coins|ontvangt zelf geen bitcoin]]. Beleggen kan bijvoorbeeld via een ETF. De mogelijkheden verschillen per land waarin de belegger woont.
{| class="wikitable"
|+
!Voordelen
!Nadelen
|-
|Met dezelfde app (Binck, De Giro etc) waarmee de belegger gewoon is te beleggen, kan in Bitcoin (en andere crypto's) belegd worden.
|Beheer'''kosten''', typisch 2%+ per jaar
|-
|Geen gedoe met wallets, 12/24 woorden back ups e.d.
|(Onduidelijke) '''risico'''<nowiki/>'s: wat als de firma achter de ETF failliet gaat of de fondsen gehackt worden?
|-
|Geen KYC, lastige vragen van de bank, al dan niet tijdelijke blokkeringen van rekening etc.
|Valuta kosten, als je een tracker koopt die in USD of SEK gehandeld wordt.
|-
|Je kan short beleggen (mikken op koersdaling van Bitcoin)
|Je bezit je bitcoin niet: [[Not your keys, not your coins]]
|-
|Voor bedrijven: de administratie is een stuk simpeler, de statement van de waarde op 31 december kan in de boeken worden opgenomen;
|
|}

== Strategie ==
Er worden verschillende strategieën gebruikt om bitcoin te kopen. Hieronder vind je er een aantal.

''Let op: De via/op de Website verstrekte informatie is geen aanbod, beleggingsadvies of financiële dienst. Deze is ook niet bedoeld om u aan te zetten tot het (ver)kopen van bitcoin of het afnemen van een dienst, noch als basis voor een beleggingsbeslissing. De waarde van beleggingen kan fluctueren.''

=== Lump Sum ===
Dit betekent simpelweg: in één keer een groot bedrag kopen.
* Voordeel: één keer doen, niet naar omkijken
* Voordeel: eenmalig transactiekosten
* Nadeel: gevoeliger voor [[koers]]<nowiki/>schommelingen.

=== Dollar-cost averaging (DCA): het periodiek kopen van Bitcoin ===
Dollar-cost averaging betekent dat je een vast moment afspreekt om te kopen, bijvoorbeeld elke woensdag voor 50 euro kopen. Als je periodiek koopt dan heb je op de langere termijn minder last van koersschommelingen.

* Voordeel: Minder last van schommelingen
* Nadeel: Vaker transactiekosten maakt dit duurder. Oplossing kan zijn om te wachten totdat je een groot bedrag op een exchange hebt staan en dan pas (onchain) terug te sturen.
* Nadeel: Meer werk dan Lump Sum

Er zijn verschillende diensten die je hierbij kunnen helpen:
{| class="wikitable"
|+DCA-diensten
!
!Geen KYC nodig (niet nodig om je persoonsgegevens door te geven)
!Persoonsgegevens doorgeven (KYC)
|-
|'''Niet bewaard bij dienst'''
|
*[https://getbittr.com/ '''Bittr'''](lage fees, wel KYC bij meer dan 900 euro per 2 dagen)
*'''Relai''' (relatief hoge fees, Zwitserland)
|
*'''Bits''' van Bitonic (onderin [https://bitonic.nl/account Bitonic-account])
*'''Bitvavo'''
*'''Kraken'''.com
*Zelf script [[bitcoin-dca|'''Bitcoin DCA''']] draaien, kopen bij BL3P
|-
|'''Bewaard bij dienst'''
|
|
*[https://www.bitmymoney.com/crypto-sparen/ Cryptosparen op BitMyMoney] met simpele overboeking
|}

Let goed op de kosten. Doordat vrijwel alle DCA-diensten [[On-chain en Off-chain (2e laag-betalingen)|on-chain]] transacties doen zijn de kosten vaak hoog.

===Mix Lump Sum en DCA ===
Je zou een DCA-strategie kunnen aanhouden en bij een verlaging lagere eurowaarde Lump Sum extra bij kunnen kopen.

===Op basis van Technische Analyse (TA) / markt timen===
Er zijn mensen die beweren dat ze prijzen kunnen voorspellen, of de markt kunnen timen. Op de lange termijn is het de vraag of het werkt om aannames te doen over de markt. Om deze reden kiezen veel mensen die lange termijn in bitcoin gaan voor een DCA-strategie.

===Moet ik nu (ver)kopen?===
''Variaties op deze vraag, met hetzelfde antwoord, zijn: "waar gaat de prijs naartoe?", "Op welke prijs zal ik kopen?" en "Wat is een goeie prijs om te kopen?"''

Er is niemand die je antwoord kan geven op die vraag. '''Geloof niemand die een prijsvoorspelling doet.''' Want niemand weet wat de prijs gaat doen. Ook Technische Analyse (TA) gaat je hier geen goed antwoord op geven.

Als je meer op de lange termijn kijkt kan het verstandig zijn om een DCA-strategie aan te nemen. Zie hierboven.

Wie is wie?

2024-01-26T14:05:59Z

Henq: Patrick aangevuld;

===Nederland===
* [[Aaron van Wirdum]] — redacteur bij Bitcoin Magazine (.com), host van The Van Wirdum Sjorsnado (podcast) en co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* [[Bart Mol]] — host van Satoshi Radio (podcast) en maker van de Nodezaak video's op Youtube
* [[Bert de Groot]] — Voorzitter [[Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland]]
* [[Bert Slagter]] — medeoprichter van LekkerCryptisch en co-host van Satoshi Radio (podcast)
* [[Boris van de Ven]] — host van De Bitcoin Show (podcast), ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* [[Dan Xi]] — schrijver van de quote "gebruik code DanXi voor 10% korting"
* [[Didi Taihuttu]] - verkocht huis in 2017 en zwerft sindsdien met gezin over de aangename plekken op aarde
* [[Herbert Blankesteijn]] — host van de Cryptocast (podcast)
* [[Jan-Willem Burgers]] — Co-host van De Bitcoin Show (podcast)
* [[Madelon Vos]] — trader, Youtuber, columnist, docent Technische Anaylse aan de Hogeschool van Amsterdam en ex co-host van de Cryptocast (podcast)
* [[Marc van der Chijs]] — investeerder in Hut-8 btc-mining company
* [[Marnix Schoorel]]— creator van veel, o.a. deze wiki, de 'Beginnen met Bitcoin' podcast en de kaasrobot op Telegram
* [[Martijn Wismeijer]] - marketing manager bij General Bytes, ook bekend van de NFC-chips die hij onder zijn huid liet plaatsen om daarmee met bitcoin te kunnen betalen
* Patrick van der Meijden — Ex-voorzitter ''[[Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland]]'' en mede-eigenaar van [[Bitkassa]]. Organiseert regelmatig Bitcoin bijeenkomsten in Arnhem en sinds 2022 de Bitcoin Pubquiz op 3e Kerstdag, ook aldaar.
* [[Peter Slagter]] — Co-host van Satoshi Radio
* [[Plan B|PlanB]] — Annoniem Twitter-account van een Nederlander die het Stock-to-Flow (S2F) model en Stock-to-Flow Cross Asset (S2FX) bedacht
* [[Robert-Reinder Nederhoed]] — CEO Bitmymoney
* [[Rutger van Zuidam]] — Oprichter van Odyssey (Dutch Blockchain Hackathon)
* [[Sjors Provoost]] — Bitcoin Core programmeur en host van 'The Van Wirdum Sjorsnado' (podcast)
* [[Willem Middelkoop]] — auteur van meerdere boeken over economie en inflatie, o.a. 'De Big Reset' en 'Als de dollar valt'

===Internationaal===

==== Opinieleiders & Media ====
(aka BB's (Bekende Bitcoiners))

* [[Jameson Lopp]] — Security Expert & co-founder van Casa
* Charlie Schremm —
* Nic Carter — journalist en schrijver
* [[Andreas Antonopoulos|Andreas M. Antonopoulos]] — spreker, evangelist, schrijver van o.a. Mastering Bitcoin
* Saifedean Ammous — auteur van The Bitcoin Standard
* Jimmy Song - Youtuber, Bitcoin Core programmeur, co-auteur van The Little Bitcoin Book en auteur van Programming Bitcoin
* Michael Goldstein (@bitstein) —
* Nick Szabo - wetenschapper beschreef als eerste smart contracts
* Giacomo Zucco —
* John McAfee —
* Max Hillebrand —
* Trace Mayer — vroege Bitcoiner, bedenker van The Seven Network Effects of Bitcoin
* [[Tuur Demeester]] — Bitcoin analist, oprichter van Adamant Capital en vroege investeerder in Kraken

Podcasters
* Adam B. Levine — host van Let's Talk Bitcoin, een van de eerste Bitcoin podcasts
* Aleks Svetski, author of “The UnCommunist Manifesto” book, founder of The Bitcoin Times and host of the “Wake Up Podcast with Svetski”
* Anthony Pompliano (Pomp) — host van The Pomp Podcast en investeerder (in een vroeg stadium) in meerdere bedrijven
* Guy Swann — host van de Bitcoin Audible podcast
* Lea Thompson — The Crypto Minute vlog
* Marty Bent — host van Tales from the Crypt (podcast)
* Matt Odell — co-host van Tales from the Crypt (podcast)
* Max Keiser — Vroege Bitcoiner, host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Nathaniel Whittemore — host van The Breakdown (podcast)
* Robert Breedlove — Bitcoin schrijver en filosoof, host van de What is Money Show (podcast)
* Stacy Herbert — Partner van Max Keiser, co-host van The Keiser Report en Orange Pill Podcast
* Stephan Livera — Host van de Stephan Livera Podcast

==== Entrepreneurs & CEO's ====
* Rodolfo Novak — oprichter Coinkite (oa ColdCard)
* Alena Vranova — Head of Strategy bij Casa, co-auteur van The Little Bitcoin Book, mede-oprichtster en ex CEO van Trezor en Satoshi Labs
* Cory Klippsten — CEO SwanBitcoin
* Eric Voorhees — Satoshi Dice, ShapeShift
* Wences Cesares — oprichter Xapo
* [[Jack Mallers]] — programmeur en CEO van Strike en Zap
* Brian Armstrong — mede-oprichter en CEO van Coinbase
* Dan Held — Lead Growth bij Kraken
* Pascal Gauthier — CEO van Ledger
* Cameron Winklevoss — mede-oprichter en 'president' van Gemini
* Tyler Winklevoss — mede-oprichter en CEO van Gemini
* Tony Galepi — mede-oprichter van [[BitPay]]
* Pierre Rochard — Bitcoin Strategist bij Kraken, host van de Noded podcast, Nakamoto Institute; Schrijver van [https://nakamotoinstitute.org/mempool/speculative-attack/ Speculative Attack]
* Marc Karpelès — oprichter [[MtGox]] (sinds 2014 failliet), heeft een jaar vastgezet in Japan vanwege de misstanden bij MtGox
* [[Michael Saylor]] — CEO MicroStrategies, claim to fame is het werkkapitaal in bitcoin omzetten ( > $ 1 miljard)
* Peter Thiel — Venture Capitalist
* Stan(ley) Druckenmiller — Hedgefund manager, flipte naar pro-Bitcoin positie

==== Developers ====
* [[Adam Back]] — Bitcoin Core programmeur, CEO van Blockstream
* [[Pieter Wuille]] — Bitcoin Core programmeur en mede-oprichter van Blockstream
* [[Wladimir van der Laan]] — Bitcoin Core programmeur/lead developer, maakte in januari 2021 bekent te stoppen als lead developer van Bitcoin Core
* [[Satoshi Nakamoto]] — Pseudoniem van de ontwerper en oprichter van Bitcoin. Hij was actief betrokken bij de ontwikkeling en de community van Bitcoin tot december 2020
* [[Hal Finney]] † — vroege gebruiker van Bitcoin, van Satoshi Nakamoto ontving Finney de eerste bitcoin transactie ooit en droeg bij aan het project als programmeur. Finney stierf op 28 augustus 2014
* [[Luke DashJr]] — Bitcoin Core programmeur, voorvechter van kleinere blokken in de blockchain
* [[Gregory Maxwell]] — ex Bitcoin Core lead developer
* [[Gavin Andreesen]] — ex Bitcoin Core lead developer, oprichter Bitcoin Foundation
* [[Matt Carello]] —
* Nicolas Dorrier — oprichter en programmeur van BTCPayServer
* Alex Bosworth —
* Mike Hearn —

=== Altcoiners ===
* Fluffy Pony — Monero
* Vitalic Buterin — Ethereum
* Charlie Lee — (ex) LiteCoin
* [[Craig Wright]] — BSV

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:17:27Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst in zwaar bewapende wijken, ontstaan rond mining installaties, de rest aan hun schrale lot overlatend.

Het originele bericht is te vinden op archive.org, voor het gemak gekopieerd met toelichting in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.'' Hierin de eerst bekende definitie van een citadel:

"What is a Citadel?" you might wonder. Well, by the time Bitcoin became worth 1,000 dollar, services began to emerge for the "Bitcoin rich" to protect themselves as well as their wealth. It started with expensive safes, then began to include bodyguards, and today,"earlies" (our term for early adapters), as well as those rich whose wealth survived the "transition" live in isolated gated cities called Citadels, where most work is automated. Most such Citadels are born out of the fortification used to protect places where Bitcoin mining machines are located. The company known as ASICminer to you is known to me as a city where Mr. Friedman rules as a king.

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in [[wikipedia:Internet_meme|memes]]. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:15:15Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst in zwaar bewapende wijken, ontstaan rond mining installaties, de rest aan hun schrale lot overlatend.

Het originele bericht is te vinden op archive.org, voor het gemak gekopieerd met toelichting in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.'' Hierin de eerst bekende definitie van een citadel:

"What is a Citadel?" you might wonder. Well, by the time Bitcoin became worth 1,000 dollar, services began to emerge for the "Bitcoin rich" to protect themselves as well as their wealth. It started with expensive safes, then began to include bodyguards, and today,"earlies" (our term for early adapters), as well as those rich whose wealth survived the "transition" live in isolated gated cities called Citadels, where most work is automated. Most such Citadels are born out of the fortification used to protect places where Bitcoin mining machines are located. The company known as ASICminer to you is known to me as a city where Mr. Friedman rules as a king.

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in memes. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:12:47Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst is zwaar bewapende wijken, de rest aan hun schrale lot overlatend. De mining machines staan daar ook.

Het originele bericht is te vinden op archive.org, voor het gemak gekopieerd met toelichting in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.'' Hierin de eerst bekende definitie van een citadel:

"What is a Citadel?" you might wonder. Well, by the time Bitcoin became worth 1,000 dollar, services began to emerge for the "Bitcoin rich" to protect themselves as well as their wealth. It started with expensive safes, then began to include bodyguards, and today,"earlies" (our term for early adapters), as well as those rich whose wealth survived the "transition" live in isolated gated cities called Citadels, where most work is automated. Most such Citadels are born out of the fortification used to protect places where Bitcoin mining machines are located. The company known as ASICminer to you is known to me as a city where Mr. Friedman rules as a king.

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in memes. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:11:49Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst is zwaar bewapende wijken, de rest aan hun schrale lot overlatend. De mining machines staan daar ook.

Het originele bericht is te vinden op archive.org, voor het gemak gekopieerd met toelichting in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.'' Hierin de eerst bekende definitie van een citadel:

"What is a Citadel?" you might wonder. Well, by the time Bitcoin became worth 1,000 dollar, services began to emerge for the "Bitcoin rich" to protect themselves as well as their wealth. It started with expensive safes, then began to include bodyguards, and today,"earlies" (our term for early adapters), as well as those rich whose wealth survived the "transition" live in isolated gated cities called Citadels, where most work is automated. Most such Citadels are born out of the fortification used to protect places where Bitcoin mining machines are located. The company known as ASICminer to you is known to me as a city where Mr. Friedman rules as a king.

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in memes. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:07:33Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst is zwaar bewapende wijken, de rest aan hun schrale lot overlatend.

Het originele bericht is te vinden op archive.org, voor het gemak gekopieerd met toelichting in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.''

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in memes. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bitcoin Citadel

2024-01-22T18:05:27Z

Henq: /* Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur */ essentieel info toegevoegd

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

=== Ontstaan ===
Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst is zwaar bewapende wijken, de rest aan hun schrale lot overlatend.

Het originele bericht is te vinden om archive.org, voor het gemak gekopieerd in een telegra.ph pagina: ''<nowiki/>'[https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20 I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing]'.''

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse [https://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Babel Toren Van Babel] bewoont door kikkers van het type [[wikipedia:Pepe_the_Frog|Pepe]], populair in memes. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.
[[Bestand:Citadel Meme.jpg|miniatuur|(auteur onbekend)]]

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Bestand:Citadel Meme.jpg

2024-01-22T17:58:40Z

Henq:

Beeltenis van een nachtmerrie scenario

Bitcoin Citadel

2024-01-22T17:55:18Z

Henq:

Een '''Bitcoin Citadel''' gaat over een plek die gebaseerd is op de principes van [[Bitcoin]] en de daaruit voortvloeiende filosofieën.

In de Bitcoin-gemeenschap is het idee van een citadel een plek waar individuen hun financiële vrijheid kunnen behouden en beschermen in een wereld die gekenmerkt wordt door financiële instabiliteit, inflatie en controle door centrale autoriteiten.

Voor zover bekend is 'Bitcoin Citadel' voor het eerst gebezigd op Reddit, door Luka_Magnotta in 2013 in zijn post ''<nowiki/>'I am a time-traveler from the future, here to beg you to stop what you are doing.''<nowiki/>'. De post schetst een tijdreiziger die uit het jaar 2025 terugreist naar het jaar 2013 om de mensen te waarschuwen toch vooral te stoppen met het Bitcoin experiment. Want de maatschappij is dan heftig verdeeld geraakt in zij die Bitcoin bezitten en de meerderheid, die geen Bitcoin bezit. De bezitters hebben zich verschanst is zwaar bewapende wijken, de rest aan hun schrale lot overlatend.

Het originele bericht is te vinden om archive.org, voor het gemak hier gekopieerd in een telegram.ph pagina:

<nowiki>https://telegra.ph/CITADEL-I-am-a-time-traveler-from-the-future-here-to-beg-you-to-stop-what-you-are-doing-04-20</nowiki>

=== Kenmerken ===

* Bitcoin Citadels worden gezien als bolwerken van '''financiële onafhankelijkheid'''. Hierbij staat het idee centraal dat Bitcoin als een [[Decentralisatie|gedecentraliseerd]] en oncensureerbaar betaalmiddel fungeert, waardoor individuen volledige controle hebben over hun financiën zonder afhankelijk te zijn van traditionele financiële instellingen.
* Citadels benadrukken ook het belang van '''privacy en veiligheid'''. Dit kan zowel betrekking hebben op de bescherming van persoonlijke gegevens als op het veilig opslaan van bitcoin. Dit aspect is gericht op het minimaliseren van het risico op financiële surveillance en controle.
* Het concept van Bitcoin Citadels is vaak verbonden met het idee van '''Bitcoin [[maximalisme]]''', wat inhoudt dat Bitcoin als de enige ware en waardevolle cryptocurrency wordt beschouwd. Citadels worden gezien als bastions waar het gebruik van Bitcoin wordt gemaximaliseerd.

=== Bitcoin Citadel in Meme-Cultuur ===
Een onbekende grafische kunstenaar heeft een Citadel afgebeeld op basis van een schilderij van de bijbelse Toren Van Babel bewoont door kikkers van het type Pepe. Bij elke verdieping geldt een aantal bitcoins dat men dient te hebben. Zo brengt 10 Btc je tot Markies, 100 bitcoins maakt je tot Koning, prinsen en hertogen zitten daar tussen. 1000 Bitcoin maakt je tot keizer.

=== Pleb Citadel NL ===
'''Pleb Citadel NL''' is een idee van [[Gurtis Blauw]]. Tijdens de [[Bitcoin Eindhoven]]-meetups heeft hij er eens over verteld.

Links

2024-01-03T22:51:12Z

Henq: /* Block explorers */

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je ziet ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en ook de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze waarschijnlijk worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Het startpunt is meestal de ''zoekbalk'' waar ingevuld kunnen worden: een bitcoin adres, een transactie-ID, of een blocknummer. Vanaf het gevonden item kan dan doorgeklikt worden naar voorafgaande en latere transacties en blokken.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer/assets/btc Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!
*[https://www.bitlisten.com BitListen] — Bitcoin transacties in geanimeerde zeepbelletjes met lieve pingeltjes voor kleine transacties en diepe Bongs! voor grote.

Links

2024-01-03T22:50:54Z

Henq: /* Block explorers */ zoekbalk uitleg

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je ziet ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en ook de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze waarschijnlijk worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Het startpunt is meestal de zoekbalk waar ingevuld kunnen worden: een bitcoin adres, een transactie-ID, of een blocknummer. Vanaf het gevonden item kan dan doorgeklikt worden naar voorafgaande en latere transacties en blokken.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer/assets/btc Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!
*[https://www.bitlisten.com BitListen] — Bitcoin transacties in geanimeerde zeepbelletjes met lieve pingeltjes voor kleine transacties en diepe Bongs! voor grote.

Links

2024-01-03T22:45:49Z

Henq: /* Block explorers */

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je ziet ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en ook de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze waarschijnlijk worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer/assets/btc Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!
*[https://www.bitlisten.com BitListen] — Bitcoin transacties in geanimeerde zeepbelletjes met lieve pingeltjes voor kleine transacties en diepe Bongs! voor grote.

Links

2024-01-03T22:44:23Z

Henq: /* Block explorers */

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je ziet ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en ook de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze waarschijnlijk worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!
*[https://www.bitlisten.com BitListen] — Bitcoin transacties in geanimeerde zeepbelletjes met lieve pingeltjes voor kleine transacties en diepe Bongs! voor grote.

Links

2024-01-03T22:43:26Z

Henq: /* Block explorers */ bit listen toegevoegd

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je zie ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze zouden worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!
*[https://www.bitlisten.com BitListen] — Bitcoin transacties in geanimeerde zeepbelletjes met lieve pingeltjes voor kleine transacties en diepe Bongs! voor grote.

Links

2024-01-03T22:37:57Z

Henq: /* Block explorers */ bitbonkers toegevoegd

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je zie ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze zouden worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - block explorer software o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info), een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] Toont op grafische wijze de transacties in de meepool, de 'wachtrij' voor transacties om in een blok te worden opgenomen. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer, verzorgd door de firma Blockstream.com.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades
*[https://bitbonkers.netlify.app BitBonkers] — geanimeerde weergave van transactie dmv stuiterende ballen. Een bezoekje waard!

Umbrel lightning node

2024-01-03T22:25:56Z

Henq: /* Apps */ link naar blockexploreroverzicht gemaakt

Umbrel is één van de makkelijkste manieren om een [[Lightning]] node te beginnen!

== Installeren ==
De podcast [[Satoshi Radio#Nodezaak]] heeft goeie instructies hoe Umbrel op te zetten. Umbrel is een [[Bitcoin node]] en Lightning node in één.

De stappen zijn grofweg:
# Koop [[Lightning#Hardware|#Hardware]], verbind je USB-power, schijf (SSD of HDD), monteer de koeling
# Zet Umbrel op je SD-kaart, dit noemen we "flashen" en wordt in de podcast [[Satoshi Radio#Nodezaak|nodezaak]] precies uitgelegd.
# Start de node! Geen kennis van linux nodig.

== Apps ==
Umbrel heeft een ingebouwde appstore die het makkelijk maakt om extra functionaliteiten uit je node te halen.
{| class="wikitable"
|+Apps in de Umbrel appstore
! Naam
!Beschrijving
|-
|[[Mempool.space]]
|Een lokale blokexplorer die de data gebruikt van je node
|-
|BTC RPC Explorer
|Een lokale [[Links#Block explorers|blokexplorer]] die de data gebruikt van je node
|-
|[[Samourai|Samourai Server]]
|Een eigen server voor de Samourai Wallet
|-
|[[Specter|Specter Desktop]]
|Een wallet die het makkelijkt maakt om bijvoorbeeld een multisig setup te maken
|-
|[[Sphinx Relay]]
|Een applicatie die het mogelijk maakt om te chatten via het lightning netwerk en streaming payments implemeteert voor podcasts.
|-
|[[RTL|Ride the Lightning]]
|Een grafische interface om je lightning node te beheren.
|-
|[[Lightning Terminal]]
|Een grafische interface om je lightning node te beheren. Ook is het mogelijk om inkomende liquiditeit te kopen en uitgaande liquiditeit verkopen doormiddel van Lightning pool.
|-
|[[ThunderHub]]
|Een grafische interface om je lightning node te beheren.
|-
|[[LNbits]]
|Een open-source lightning wallet die het mogelijk maakt om meerdere lightningwallets te gebruiken op één node.
|-
|[[BTCPayServer|BTCPay Server]]
|Een paymentprocesor die het mogelijk maakt om Bitcoin en Lightning te accepteren zonder tussenkomst van een 3e partij.
|}
== Acties ==
Er zijn verschillende acties die je kan doen met je Umbrel node. Hieronder staan er een aantal uitgelegd.

=== Je node key vinden (Node Key / Lightning Address / URI) ===
[[Bestand:Umbrel-Lightning-Address.jpg|miniatuur|Rechtsboven krijg je de optie "Lightning Address"]]
De termen Node Key, Node Pubkey, Lightning Address, Node ID en URI worden door elkaar heen gebruikt. Een node key ziet eruit als '''03e691f81f08c56fa876cc4ef5c9e8b727bd682cf35605be25d48607a802526053''' @ '''ug6wkjdnp5fq2iiyakjn7uewn2eyghpqyapzkgvh7hbsq6acmxtt6lqd.onion:9735'''. Het deel voor de @ is de node key. Het deel na de @ is de verbindingsinformatie.

In het Lightningscherm van Umbrel moet je op de 3 puntjes klikken (zie ook het plaatje) om je Lightning Address te vinden.

=== Kanaal openen ===
Uitgaande van een eigen Umbrel node als hierboven beschreven, onderstaand de mogelijke stappen om een kanaal te openen met een andere node. Om een kanaal te openen dient er een on-chain Bitcoin transactie plaats te vinden. (En voor het sluiten ook weer). Voor de gewone individu is het daarom aan te raden met slechts 1 andere node een kanaal te openen, en dan nog wel met een 'grote' node, dat wil zeggen een node met veel liquiditeit en veel uitgaande connecties. Dat laatste is belangrijk om een gewenste lightning transactie zo'n groot mogelijke slagingskans te geven.

De volgende stappen zijn gebaseerd op de video-serie [https://youtu.be/ROiaj5AT7HI?t=239 'Nodezaak' te zien op YouTube], vanaf minuut 4.

* Zorg dat er voldoende saldo op de Bitcoin Core node staat, bijvoorbeeld €250,-.
* Liever één groot kanaal dan meerdere kleine, bijvoorbeeld €100,- of €200,-.
* Ga in browser naar [https://1ml.com/ 1ml.com].
* Zoek node Lightning.Watch (https://1ml.com/node/03e691f81f08c56fa876cc4ef5c9e8b727bd682cf35605be25d48607a802526053).
* Kopieer Public Key inclusief @-deel (2e regel: 03e691f81f08c56fa876cc4ef5c9e8b727bd682cf35605be25d48607a802526053@188.166.81.82:9735).
Ga naar Umbrel scherm
* Kies Lightning uit het menu links.
* Kies recht "+OPEN CHANNEL".
* Plak in Lightning Address.
* Geef de gewenste waarde in Satoshis in, bijvoorbeeld ter waarde van €100,-.
* Stel de transaction fee in: stel in op lage waarde, bijv $2 en heb geduld (of stel hoger in voor snellere satisfactie)
* Klik groene knop OPEN CHANNEL.

Wacht nu geduldig tot Active Channels op 1 springt en Max Send op het bedrag dat je geladen had; Het lijkt meteen of je kanaal 'geladen' is, maar afhankelijk van je fee zal je moeten wachten.

Er is nu een kanaal tussen je Umbrel LN en de Lightning.watch LN. De capaciteit zit vast in het kanaal en is in mindering gebracht op je btc-saldo bij Bitcoin Core;

=== Wallet koppelen ===
Vanuit de interface van Umbrel kun je makkelijk Lightning invoices maken en betalen, maar het is ook mogelijk om dit met een mobiele app te doen. De makkelijkste wallet om mee te werken is Zeus. Zeus is voor zowel [https://play.google.com/store/apps/details?id=app.zeusln.zeus Android] ([https://github.com/ZeusLN/zeus/releases APK]) als [https://apps.apple.com/us/app/zeus-ln/id1456038895 iOS] beschikbaar en is open-source. De UX ziet er voor beide hetzelfde uit, dus de stappen blijven gelijk.

Je kan je wallet als volgt aan Zeus koppelen:

* Ga naar Umbrel home-scherm
*Kies "Lightning Node"
*Kies "Connect Wallet"
* Open Zeus op je telefoon
* Kies "Scan lndconnect config"
* Scan de QR-code weergeven in je Umbrel interface (of voor alles handmatig in)
* Vink "Use Tor" en "Certificate Verification" beide aan (de laatste is niet noodzakelijk, maar een extra beveiliging)
*Druk op "Save Node Config"

Na een paar seconden zie je alle info in de app verschijnen en kun je zowel Bitcoin als Lightning betalingen doen en Lightning kanalen beheren; rechtstreeks vanaf je eigen node waar je ook bent.

=== Inloggen via SSH ===
Een hoop commando's dienen via SSH te gebeuren. Dit is een manier om je node te beheren via een tekst-interface.

==== Vanaf een Windows 10-computer ====
Open PowerShell (WIN-R, powershell, enter) en typ onderstaand commando. Als het niet werkt, download dan [https://www.chiark.greenend.org.uk/~sgtatham/putty/latest.html PuTTY].
<pre>ssh -t umbrel@umbrel.local</pre>
Voer het wachtwoord in (zelfde als inlogwachtwoord van de webpagina), je zal niet zien ''dat'' je het wachtwoord aan het invoeren bent.

==== Vanaf een Mac of Linux-computer ====
Open je Terminal en typ onderstaand commando:
<pre>ssh -t umbrel@umbrel.local</pre>
Voer het wachtwoord in (zelfde als inlogwachtwoord van de webpagina), je zal niet zien ''dat'' je het wachtwoord aan het invoeren bent.

=== Alias (naam) en kleur instellen ===
Wil je een alias instellen voor je node? Besef eerst dat de informatie publiek wordt!

Let op: op dit moment wordt bij elke update de LND configuratie teruggezet naar de standaardinstellingen en zal je je alias opnieuw moeten invoeren.

# Log in op je node via SSH
# Open het config bestand: '''nano umbrel/lnd/lnd.conf'' (dat is LND klein geschreven, niet iND).
# U bent nu in de editor. Voeg '''alias=SOMENAME''' toe. Dit moet worden toegevoegd aan de eerste paragraaf. Ergens onder het blok '''[Application Options]''', niet in een ander blok.
# (Optioneel) zet '''color=#ff0000''' of een andere hex kleur, op een nieuwe regel, net onder alias. [https://www.color-hex.com/ vind een mooie kleur].
# Onderaan zie je de commando's die je kunt geven. Het dakje '''^''' betekent CTRL toets. '''^X'' is eXit, dus gebruik CTRL-X om het bestand te verlaten. Bevestig dat je de buffer wilt opslaan met Y. Druk enter voor de bestandsnaam (niet veranderen).
# Nadat je de editor hebt verlaten, type '''cat umbrel/lnd/lnd.conf'' om naar de inhoud van het bestand te kijken.
# Start vervolgens de Umbrel node opnieuw op. Je kunt dit goed doen vanuit de Umbrel webinterface (Instellingen, Herstart)
# Als je publieke kanalen hebt, duurt het (max) 2 dagen voordat de nieuwe node zichtbaar is op [https://1ml.com 1ml.com].
# Als je [[RTL]] geïnstalleerd hebt, zou je de nieuwe node naam direct moeten zien na een herstart van RTL, of na opnieuw in te loggen. Een schone herstart van een node (via de webinterface) zou RTL ook opnieuw moeten starten.

Als je terminal bevriest, heb je misschien CTRL-S ingedrukt. Maak het bevriezen ongedaan met CTRL-Q.

=== Bekijken hoe veel routes je node kent ===
Log in via SSH en doe daarna

<code>docker exec -i lnd lncli describegraph | grep channel_id | wc -l</code>

Je krijgt het aantal kanalen terug, dit moeten er zeker meer dan 35 000 zijn. Zo niet, dan moet je nog even wachten totdat je node via het [[Lightning#Concepten|roddelcircuit]] de kanalen doorkrijgt. Het is hiervoor nodig dat je minstens 1 actief kanaal hebt en het kan tot 2 dagen duren. Hoe meer kanalen, hoe sneller het gaat.

=== Eerder gedownloade blockchaindata gebruiken ===

Mocht je overstappen van andere nodesoftware of heb je de bitcoin blockchain al eerder gedownload, dan kan je deze overzetten op je nieuwe installatie. Dit scheelt je de blockhaindata opnieuw downloaden.
Bron: Umbrel GitHub [https://github.com/getumbrel/umbrel-os/issues/119]

# Zorg dat je de installatie hebt voltooid en Umbrel al een keer hebt opgestart met de externe schijf aangesloten.
# Sluit Umbrel af via de Settings pagina, haal de stekker uit het stopcontact en verwijder de externe schijf.

Omdat de externe schrijf nu als EXT4 geformatteerd is, kan deze niet in Windows / macOS gelezen worden.
Als je geen linux hebt, kan je ook een Virtual Machine (VM) gebruiken of een live CD/USB. De live optie heeft bijna elke desktop installatie , zoals "Raspberry Pi Desktop for PC and Mac" [https://www.raspberrypi.org/software/]. Maak een VM aan in VirtualBox of zet hem op een USB stick.

# Kopieer de mappen "blocks" en "chainstate" van de eerdere installatie en plaats/vervang ze in /umbrel/bitcoin/ op je externe schijf.
# Ontkoppel de externe schijf, verbind hem weer met je nieuwe Umbrel node en start deze weer op.
# De blockchaindata wordt gecontroleerd voordat hij gebruikt kan worden, dus het kan even duren voordat je het inlogscherm te zien krijgt.

=== Ruimtegebrek op een custom install ===
Mocht je Umbrel niet op een Raspberry Pi hebben geïnstalleerd en je komt er later achter dat ruimte tekort komt, dan is het verplaatsen van de blockchaindata naar een andere locatie en optie (bijvoorbeeld een externe schijf). Zo hoef je niet opnieuw te beginnen met downloaden.

Stop Umbrel

<code>cd /INSTALLATIEMAP/UMBREL</code> bijvoorbeeld <code>cd /home/gebruiker/umbrel</code>

<code>sudo ./scripts/stop</code>

Kopieer de mappen "blocks" en "chainstate" naar een nieuwe locatie.

<code>cp -r /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/blocks /NIEUW/umbrel/blocks</code>

<code>cp -r /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/chainstate /NIEUW/umbrel/chainstate</code>

Bijvoorbeeld
<code>cp -r /home/gebruiker/umbrel/bitcoin/blocks /mnt/harddisk/umbrel/blocks</code>

Controleer of er geen verschil is tussen de nieuwe en oude mappen. Bij geen antwoord is er geen verschil.

<code>diff -qr /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/blocks /NIEUW/umbrel/blocks</code>

<code>diff -qr /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/chainstate /NIEUW/umbrel/chainstate</code>

Verwijder de originele mappen als je hebt bevestigd dat de nieuwe map niet verschillend is.

<code>rm -r /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/blocks</code>

<code>rm -r /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/chainstate</code>

Verwijs naar de nieuwe plek op de originele locatie met een symbolische of softlink

<code>ln -s /NIEUW/umbrel/blocks /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/blocks</code>

<code>ln -s /NIEUW/umbrel/chainstate /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin/chainstate</code>

Controleer of de symbolische link goed gelukt is. Het komt er in een andere kleur te staan, met het symbool ->

<code>ls -la /ORIGINEEL/umbrel/bitcoin</code>

Reboot en enjoy the free disk space!

<code>sudo reboot</code>

=== Een handmatige update doen ===
Als je Umbrel blijft [https://github.com/getumbrel/umbrel/issues/593#issuecomment-787518502 hangen], dan kan je een handmatige update doen.

Log in via SSH (zie hierboven) en doe:

<code>cd ~/umbrel && sudo scripts/update/update --repo getumbrel/umbrel</code>

Umbrel zal nu updaten naar de laatste versie.

=== Bitcoin-cli commando's draaien ===
Verbind via SSH (ssh umbrel@umbrel.local) met je Umbrel node. Je kunt je bitcoin-cli commando's uitvoeren met <code>docker exec -i bitcoin bitcoin-cli</code>

=== LND-cli commando's draaien ===
Verbind via SSH (ssh umbrel@umbrel.local) met je Umbrel node. Je kunt je lncli commando's uitvoeren met <code>docker exec -i lnd lncli</code>

Bijvoorbeeld de status van je node
<pre>docker exec -i lnd lncli getinfo</pre>

=== Een bericht tekenen ===
Dit kan via de [[RTL]]-app, of op de commandline (via SSH):

Log in via SSH (zie boven) en doe:

<code>docker exec -i lnd lncli signmessage HETBERICHT</code>

Je krijgt dan je signature terug, hij staat tussen aanhalingstekens. De aanhalingstekens horen niet bij de signature/handtekening.

=== Een geïnstalleerde app via de commandline gebruiken ===

Je kan de verschillende apps ook via de commandline aanroepen. Bijvoorbeeld om extra features te gebruiken die (nog) niet in de GUI zitten. Het werkt iets anders dan normaal, omdat ze geïnstalleerd zijn in docker containers.

Lijst met geïnstalleerde apps / docker containers

<code>docker container ls</code>

In de lijst kan je kijken hoe de docker container van de app die je wilt gebruiken heet. Lightning Terminal heeft lightning-terminal_web_1 bijvoorbeeld.

Voer op de volgende manier commando's uit

<code>docker exec -i APPNAAM COMMANDO</code>

Omdat de apps in losse docker containers zitten die je aanroept met het app script, zijn de bestandspaden relatief tot de map van de app in /umbrel/app-data/APPNAAM. Dit geldt ook voor default settings, deze werken vaak niet doordat de apps in docker containers zitten. Houd hier dus rekening mee als je een app via de commandline aanroept. Dit verklaart de extra argumenten in het voorbeeldd.

Een voorbeeld is het recoveren van een pool account van lightning-terminal, mocht je per ongeluk de app hebben verwijderd met nog bitcoin op het account:

<code>docker exec -i lightning-terminal_web_1 pool --rpcserver localhost:8443 --tlscertpath=~/.lit/tls.cert accounts recover </code>

=== Een minimale kanaalgroote instellen (minchansize) ===
Pas je lnd.conf aan, zet onder '''Application Options''' de instelling '''minchansize=100000''' zodat peers minimaal een kanaal van 100k sat moeten openen. Zie het kopje over [[Umbrel lightning node#Alias (naam) en kleur instellen|het instellen van een alias]] voor informatie hoe je het configuratiebestand aanpast.

=== [[Balance of Satoshis]] (bos) installeren op je Umbrel node ===
[https://github.com/alexbosworth/balanceofsatoshis balanceofsatoshis] is een commandline-tool waarmee je met LND saldo's kan werken, ook kan je deze koppelen aan een eigen Telegram-bot om bijvoorbeeld makkelijk een LN-invoice aan te maken.

# node.js apt repository toevoegen <code>curl -sL <nowiki>https://deb.nodesource.com/setup_16.x</nowiki> | sudo -E bash</code>
# node.js installeren <code>sudo apt-get install -y nodejs</code>
# bos installeren <code>sudo npm install -g balanceofsatoshis</code>
# configuratie aanmaken <code>mkdir -p .bos/umbrel/</code> en <code>nano credentials.json</code>

Bij een normale umbrel-installatie zou de volgende configuratie moeten werken
<pre>
{ "cert_path": "/home/umbrel/umbrel/lnd/tls.cert",
"macaroon_path": "/home/umbrel/umbrel/lnd/data/chain/bitcoin/mainnet/admin.macaroon",
"socket": "localhost:10009" }
</pre>

=== Je compose-file bekijken ===
Log eerst in via SSH, en dan vind je de compose-bestanden per app in:

<code>~/umbrel/app-data/%APPNAME%/docker_compose.yml</code>

== Verdere documentatie ==

=== DarthCoin guides ===
[[DarthCoin guides]] is een serie docs over Umbrel, Lightning en wallets setup, met tips, gotchas en troubleshooting.
Startpunt:
* [https://telegra.ph/Umbrel-Node---Simple-management-guide-03-09 Umbrel BTC/LN Node - Getting started]

Overige documenten van auteur DarthCoin (zie footer in boven genoemd startdocument):
* Umbrel BTC/LN node - Troubleshooting manual
* How to open LN channels with known peers
* Umbrel BTC/LN node + LNDHub + Bluewa
* node + LNbits - Getting started
* How
* Curated list of places fromin - The 2nd Fire Discovery by wo/man
* Lending in a Bitcoin world

=== NGINX reverse proxy met SSL installeren voor Umbrel/BTCPay Server ===
[[Jorijn Schrijvershof]] heeft een handleiding geschreven waarmee het mogelijk is om [[BTCPayServer|BTCPay Server]] te bereiken buiten TOR om. Dit is natuurlijk reuze handig indien je met jouw webshop gebruik maken van BTCPay Server en zo zijn er nog wel meer toepassingen te bedenken.

* [https://jorijn.com/installing-nginx-reverse-proxy-with-ssl-certificate-umbrel-btcpayserver/ Installing the NGINX reverse proxy with an SSL certificate for Umbrel/BTCPay Server]

Links

2024-01-03T22:21:37Z

Henq: /* Block explorers */ grote schoonmaak. blockchair en blockchain.com toegevoegd.

Nieuws en hulpmiddelen!

=== Bitcoin-nieuws en discussie ===
Nederlandse platforms die hoofdzakelijk over [[Bitcoin]] rapporteren. Zie [[Bitcoin in de media]] voor Bitcoin-nieuws in algemene media.

==== Sites ====
* [https://bitcoin.nl Bitcoin.nl] - Hét educatieve platform voor onbegrensde bitcoinkennis
* [https://bitcoinuitleg.nl/ Bitcoin Uitleg] - Site van dienstverlener, maar met ook [https://bitcoinuitleg.nl/category/informatief/ artikelen]
* [https://pegulanten.nl/ Pegulanten] - Site over beleggen en vroeg financieel onafhankelijk worden (FIRE). Bovengemiddeld en positief aandacht voor Bitcoin
* [https://bitcoinst.art/ Bitcoinstart] - Verzameling van Nederlandse bronnen over Bitcoin
* [https://lekkercryptisch.nl LekkerCryptisch] - Onafhankelijk kennisplatform gericht op bitcoin en financiële technologie in het algemeen

==== Podcasts ====
{{ZieOok|Podcasts}}

==== YouTube ====
* [https://youtu.be/A2fLxoBg4dY YouTube-kanaal Madelon Vos]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLweLX09dn_zBgpKCNeFnJTgMjTiL481U3 De Nodezaak - Leer je eigen Bitcoin-node op te zetten]

==== Educatie ====
Zie [[Studiemateriaal/Literatuur]]
=== Bitcoin-hulpmiddelen ===
==== Block explorers ====
Een ''block explorer'' is een programma waarmee je de actuele blokken en transacties kan bekijken. Je zie ermee de laatste blokken die gemined zijn met de transacties die in het blok zijn opgeslagen en de fees (in satoshi's) die ervoor betaald zijn. Maar ook alle transacties die nog verwerkt moeten worden (mempool) en in welk blok ze zouden worden opgeslagen. Interessant is dat je de tijden ziet waarop de blokken zijn gemined: gemiddeld op (vrijwel) 10 minuten, maar met flinke variaties.

Block explorers kunnen draaien op een server bij een partij die deze block explorer online aanbiedt, maar er zijn ook block explorers geschikt voor op de eigen 'huis' [[Bitcoin node]] .

* BTC RPC Explorer ([https://github.com/janoside/btc-rpc-explorer GitHub]) - o.a beschikbaar als Umbrel 'app' (eenvoudig te installeren vanuit de Umbrel App Store)

* [https://blockchair.com Blockchair] online service , ook andere coins dan Bitcoin
* [https://www.blockchain.com/explorer Blockchain.com] (voorheen Blockchain.info) , een van de oudste Bitcoin sites met o.a. online veilige wallets.
* [https://mempool.space Mempool.space] blokken en transacties, visueel. Ook op eigen nodes te installeren.
*[https://bits.monospace.live/ Bitfeed] blokken en transacties, visueel
* [https://blockstream.info/ Blockstream.info] een online block explorer verzorgd door de firma Blockstream.
*[https://txstreet.com/v/btc txstreet] een leuke geanimeerde representatie van de transacties in mempool (als reizigers) en blokken (treintjes). Kijk ook eens naar Bitcoin Cash: grotere blokken met vrijwel geen reizigers. (Zie [[Blokgroottedebat]] debat)
*[https://v3.aggr.trade/1go0 Significant trades]: een overzicht van alle grotere (meerdere tonnen of meer) bitcoin trades

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T12:08:04Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handelaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voortkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigt niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert [https://twitter.com/@IvoArnold Ivo Arnold].}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... Als een aandelenkoers met 7,5 procent omlaag gaat, staan de kranten er vol van. Maar bij Bitcoin is dit normaal. Zo is de waarde van de digitale munt de afgelopen jaren met 150 procent gestegen, maar voor hetzelfde geld kan er weer 20 of 30 procent vanaf."}}

Hier wordt gesuggereerd dat er geen media-aandacht is bij scherp dalende Bitcoin koersen. Die is er eerder meer dan bij scherp stijgende koersen. Bitcoin is al honderden malen [https://99bitcoins.com/bitcoin-obituaries/ dood verklaard].
En welk tijdvak bedoelt men eigenlijk met "de afgelopen jaren"? De genoemde koersstijging van 150% is gerealiseerd in 2023, dit jaar dus.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet het gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief voor Proof of Work. (Proof of Stake, het beoogde alternatief waarop Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerder dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T12:07:15Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handelaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigt niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert [https://twitter.com/@IvoArnold Ivo Arnold].}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... Als een aandelenkoers met 7,5 procent omlaag gaat, staan de kranten er vol van. Maar bij Bitcoin is dit normaal. Zo is de waarde van de digitale munt de afgelopen jaren met 150 procent gestegen, maar voor hetzelfde geld kan er weer 20 of 30 procent vanaf."}}

Hier wordt gesuggereerd dat er geen media-aandacht is bij scherp dalende Bitcoin koersen. Die is er eerder meer dan bij scherp stijgende koersen. Bitcoin is al honderden malen [https://99bitcoins.com/bitcoin-obituaries/ dood verklaard].
En welk tijdvak bedoelt men eigenlijk met "de afgelopen jaren"? De genoemde koersstijging van 150% is gerealiseerd in 2023, dit jaar dus.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet het gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief voor Proof of Work. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerder dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T12:06:56Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handelaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigt niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert [https://twitter.com/@IvoArnold Ivo Arnold].}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... Als een aandelenkoers met 7,5 procent omlaag gaat, staan de kranten er vol van. Maar bij Bitcoin is dit normaal. Zo is de waarde van de digitale munt de afgelopen jaren met 150 procent gestegen, maar voor hetzelfde geld kan er weer 20 of 30 procent vanaf."}}

Hier wordt gesuggereerd dat er geen media-aandacht is bij scherp dalende Bitcoin koersen. Die is er eerder meer dan bij scherp stijgende koersen. Bitcoin is al honderden malen [https://99bitcoins.com/bitcoin-obituaries/ dood verklaard].
En welk tijdvak bedoelt men eigenlijk met "de afgelopen jaren"? De genoemde koersstijging van 150% is gerealiseerd in 2023, dit jaar dus.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief voor Proof of Work. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerder dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T12:05:02Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handelaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigt niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert [https://twitter.com/@IvoArnold Ivo Arnold].}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... Als een aandelenkoers met 7,5 procent omlaag gaat, staan de kranten er vol van. Maar bij Bitcoin is dit normaal. Zo is de waarde van de digitale munt de afgelopen jaren met 150 procent gestegen, maar voor hetzelfde geld kan er weer 20 of 30 procent vanaf."}}

Hier wordt gesuggereerd dat er geen media-aandacht is bij scherp dalende Bitcoin koersen. Die is er eerder meer dan bij scherp stijgende koersen. Bitcoin is al honderden malen [https://99bitcoins.com/bitcoin-obituaries/ dood verklaard].
En welk tijdvak bedoelt men eigenlijk met "de afgelopen jaren"? De genoemde koersstijging van 150% is gerealiseerd in 2023, dit jaar dus.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

Overleg:Bitcoin in de media

2023-12-18T12:02:01Z

Henq: /* Tweet template */ ook aan hoofdredacteur tweet

== Tweet template ==

aan auteur(s)

Beste <@TAG>, op <1 jan> verscheen een artikel waaraan u een bijdrage heeft geleverd. De reactie en correcties hierop van de vrijwilligers van kennisbron bitcoinwiki.nl kunt u hier vinden: <LINK> #bitcoin

aan hoodredacteur/uitgever

Beste <@TAG>, op <1 jan> verscheen een artikel op <medium/site>. De reactie en correcties hierop van de vrijwilligers van kennisbron bitcoinwiki.nl kunt u hier vinden: <LINK> #bitcoin

Overleg:Bitcoin in de media

2023-12-18T11:59:59Z

Henq:

== Tweet template ==

aan auteur(s)

Beste <@TAG>, op <1 jan> verscheen een artikel waaraan u een bijdrage heeft geleverd. De reactie en correcties van de vrijwilligers van kennisbron bitcoinwiki.nl kunt u hier vinden: <LINK> #bitcoin

aan hoodredacteur/uitgever

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T11:06:26Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handelaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigt niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert [https://twitter.com/@IvoArnold Ivo Arnold].}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T09:57:52Z

Henq: 2 deskundologen toegevoegd

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens|deskundigen=Hoogleraar Financial Market Infrastructures aan de Tilburg University Ron Berndsen, hoogleraar Monetaire Economie aan Nyenrode Business Universiteit Ivo Arnold}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T09:54:00Z

Henq:

{{Nieuwsartikel|titel=Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord|bronnaam=1Vandaag|datum=2023-12-17|bronurl=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|archief=https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/|auteur=Josephine Ummels, Ella Santhagens}}

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs [https://twitter.com/@josephineummels Hummels] en [https://twitter.com/@ellasanthagens Santhagens] behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

{{Quote|Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.}}

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

{{Quote|Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."}}

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen cocaïne, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

{{Quote|Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.}}

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

{{Quote|Zijn cryptomunten een soort belegging? Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd." Omdat het nergens op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.}}

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dichtst in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

{{Quote|"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas is. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan."}}

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T00:42:34Z

Henq:

== Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord ==

door 1Vandaag

gepubliceerd op 17-12-2023

Auteurs: Josephine Ummels (X: [https://twitter.com/@josephineummels @josephineummels]), Ella Santhagens (X: [https://twitter.com/@ellasanthagens @ellasanthagens])

Bron archief: [https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/ archive.org]

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs Hummels en Santhagens behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|geen|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

''Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.''

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

''Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."''

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen heroine, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

''Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.''

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

''Zijn cryptomunten een soort belegging?''
''Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) ''
''Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd."''
''Omdat het '''nergens''' op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.''

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dicht in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

''"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan." ''

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T00:20:57Z

Henq:

== Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord ==

door 1Vandaag

gepubliceerd op 17-12-2023

Auteurs: Josephine Ummels (X: @josephineummels), Ella Santhagens (X: @ellasanthagens)

Bron archief: [https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/ archive.org]

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs Hummels en Santhagens behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|geen|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

''Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.''

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

''Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."''

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen heroine, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

''Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.''

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

''Zijn cryptomunten een soort belegging?''
''Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) ''
''Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd."''
''Omdat het '''nergens''' op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.''

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dicht in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

''"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan." ''

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

Bitcoin in de media

2023-12-18T00:15:31Z

Henq: /* Bitcoin in de media */ 1Vandaag hit piece alvast toegevoegd

Er wordt regelmatig over [[Bitcoin]] geschreven in de Nederlandstalige pers. Vooral tijdens perioden van sterke koersstijgingen verschijnt er elke dag wel een artikel. De ervaring leert dat er veel '''onjuistheden''' worden gepubliceerd die tot misverstanden bij de lezer kunnen leiden.

Deze onjuistheden zetten we hier recht. Elk artikel wordt hieronder gelinkt, op een eigen pagina. Op elke pagina vind je vervolgens ons commentaar op het desbetreffende artikel.

Ben je zelf redacteur of journalist en bezig iets te schrijven over Bitcoin? Raadpleeg dan onze [[Checklist voor Redacteuren|gratis checklist]].
{{ZieOok|Nieuws over Bitcoin|Nieuws over Bitcoin}}{{ZieOok|Bitcoin in de Nederlandse politiek|Bitcoin in de Nederlandse politiek}}

=== Bitcoin in de media ===
* 2023-12-17: 1Vandaag: [[PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol|Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol?]]
* 2023-05-05: De Tijd: [[PUB:De bitcoin is geen munt, maar een speculatieve investering|De bitcoin is geen munt, maar een speculatieve investering]]
* 2023-03-29: UU.nl [[PUB:Bitcoin: hoe zit het echt?|Bitcoin: hoe zit het echt?]] (ouder artikel, geen datum benoemd)
*2022-05-06: VPRO: [[PUB:En nou is het afgelopen met crypto|En nou is het afgelopen met crypto]]
*2022-02-11: VEB: [[PUB:Column: één keer trek je de conclusie…|Column: één keer trek je de conclusie…]]
*2022-01-20: ED: [[PUB:Buurman wil Bitcoins delven en dus moet de hele straat open|Buurman wil Bitcoins delven en dus moet de hele straat open]]
*2022-01-13: Nu.nl: [[PUB:Aantrekkingskracht van bitcoin leidt tot meer uitstoot|Aantrekkingskracht van bitcoin leidt tot meer uitstoot]]
*2022-01-03: Digiconomist: [[Digiconomist|reacties op Digiconomist]]
*2021-09-29: De Volkskrant: [[PUB:Delven van bitcoins leidt tot enorme afvalberg van gedumpte computers|Delven van bitcoins leidt tot enorme afvalberg van gedumpte computers]]
* 2021-09-01: EW: [[PUB:Past libertarische fantasie van de bitcoin wel bij Nederland?|Past libertarische fantasie van de bitcoin wel bij Nederland?]]
* 2021-08-06: AVROTROS: [[PUB:ABN AMRO: 'Bitcoin ongeschikt als wereldwijd betaalmiddel'|'ABN AMRO: Bitcoin ongeschikt als wereldwijd betaalmiddel']]
* 2021-08-06: ABN AMRO: [[PUB:Cryptocurrencies deel 2 - Bitcoin|Cryptocurrencies deel 2 - Bitcoin]]
* 2021-07-30: De Volkskrant: [[PUB:'Bitcoin is een betaalmiddel – en voor sommigen nog veel meer. Zo werken cryptomunten'|'Bitcoin is een betaalmiddel en voor sommigen nog veel meer Zo werken cryptomunten']]
* 2021-07-27: RTL: [[PUB:'Crypto's kunnen overheid verlies bezorgen bij bankroet bedrijf'|'Crypto's kunnen overheid verlies bezorgen bij bankroet bedrijf']]
* 2021-06-11: FD: [[PUB:Nederland moet de bitcoin in de ban doen|Nederland moet de bitcoin in de ban doen]]
* 2021-06-10: NRC.nl: [[PUB:Bitcoin, een jojoënde cryptomunt die grote hoeveelheden energie slurpt|Bitcoin, een jojoënde cryptomunt die grote hoeveelheden energie slurpt]]
* 2021-06-09: NOS.nl: [[PUB:El Salvador maakt van bitcoin een wettig betaalmiddel|El Salvador maakt van bitcoin een wettig betaalmiddel]]
* 2021-05-27: De Volkskrant: [[PUB:Zouden bitcoins en andere cryptomunten moeten worden verboden?|Zouden bitcoins en andere cryptomunten moeten worden verboden?]]
* 2021-05-08: Wysnia's Week: [[PUB:Cryptocurrencies: gevaarlijk voor mens en milieu|Cryptocurrencies: gevaarlijk voor mens en milieu]]
* 2021-04-25: FD: [[PUB:Onbegrijpelijk dat handel in bitcoin vrij spel krijgt (opinie)|Onbegrijpelijk dat handel in bitcoin vrij spel krijgt (opinie)]]
* 2021-04-21: FD: [[PUB:Beurzen, handelaren en beleggers omarmen de cryptomunt|Beurzen, handelaren en beleggers omarmen de cryptomunt]]
* 2021-04-18: NOS: [[PUB:Bitcoins 'minen' lucratief, maar gevolgen voor stroomvoorziening groot|Bitcoins 'minen' lucratief, maar gevolgen voor stroomvoorziening groot]]
* 2021-04-06: Rabobank: [[PUB:De toekomst van de Bitcoin|De toekomst van de Bitcoin]]
* 2021-03-30: Business Insider: [[PUB:Tesla accepteert betalingen in bitcoin – waarom andere bedrijven die stap waarschijnlijk niet snel zullen wagen|Tesla accepteert betalingen in bitcoin – waarom andere bedrijven die stap waarschijnlijk niet snel zullen wagen]]
* 2021-03-20: Business Insider: [[PUB:Bitcoin verbruikt meer energie dan een grote luchtvaartmaatschappij die 200 miljoen passagiers per jaar vervoert, aldus nieuw onderzoek|Bitcoin verbruikt meer energie dan een grote luchtvaartmaatschappij die 200 miljoen passagiers per jaar vervoert, aldus nieuw onderzoek]]
* 2021-03-18: Volkskrant: [[PUB:Wat zegt de waarde van de bitcoin over Amerika's populairste exportproduct?|Wat zegt de waarde van de bitcoin over Amerika's populairste exportproduct?]]
* 2021-03-13: Telegraaf: [[PUB:Bitcoin piekt boven $60.000: ligt er een crash op de loer?|Bitcoin piekt boven $60.000: ligt er een crash op de loer?]]
* 2021-03-10: TechGirl: [[PUB:Waarom ik niet in bitcoin investeer|Waarom ik niet in bitcoin investeer]]
* 2021-03-08: Volkskrant: [[PUB:De vieze achterzijde van de schone bitcoin: een stroomverbruik waar Nederland een jaar mee toekan|De vieze achterzijde van de schone bitcoin: een stroomverbruik waar Nederland een jaar mee toekan]]
* 2021-03-04: DvhN: [[PUB:'Dummy' Rosa investeert in bitcoin en andere cryptomunten: moet ik verkopen, of juist meer muntjes aanschaffen? 'Jij kunt je geld net zo goed uitgeven in een casino'|'Dummy' Rosa investeert in bitcoin en andere cryptomunten: moet ik verkopen, of juist meer muntjes aanschaffen? 'Jij kunt je geld net zo goed uitgeven in een casino']]
* 2021-03-05: Joop: [[PUB:Bitcoin maakt meer kapot dan je lief is|Bitcoin maakt meer kapot dan je lief is]]
* 2021-03-03: FD.nl: [[PUB:Meedoen aan de bitcoinbubbel?|Meedoen aan de bitcoinbubbel?]]
* 2021-03-03: FD.nl: [[PUB:Bitcoins: de nieuwe kleren van de keizer|Bitcoins: de nieuwe kleren van de keizer]]
* 2021-03-01: NRC: [[PUB:China gaat de ‘bitcoinmijnen’ in Binnen-Mongolië sluiten|China gaat de ‘bitcoinmijnen’ in Binnen-Mongolië sluiten]]
* 2021-03-01: FD.nl: [[PUB:Slapend rijk met bitcoins|Slapend rijk met bitcoins]]
* 2021-03-01: FD.nl: [[PUB:Bedrijven worstelen met bitcoin op de balans|Bedrijven worstelen met bitcoin op de balans]]
* 2021-02-25: NRC.nl: [[PUB:Bitcoin is een middel op niet slapend arm te worden|Bitcoin is een middel op niet slapend arm te worden]]
* 2021-02-25: AD.nl: [[PUB:‘Bitcoin is in potentie een perfect betaalmiddel’ (maar delven kost meer energie dan heel Tsjechië)|‘Bitcoin is in potentie een perfect betaalmiddel’ (maar delven kost meer energie dan heel Tsjechië)]]
* 2021-02-23: Reformatorisch Dagblad: [[PUB:Populaire bitcoin nachtmerrie voor milieu en klimaat|Populaire bitcoin nachtmerrie voor milieu en klimaat]]
* 2021-02-22: IEXprofx.nl: [[PUB:Optimisme kent geen grenzen|Optimisme kent geen grenzen]] (Column)
* 2021-02-19: NRC.nl [[PUB:Bitcoin saboteert het systeem|Bitcoin saboteert het systeem]]
* 2021-02-19: AD.nl: [[PUB:‘In bitcoin beleggen? Alleen om te verkopen aan een gek die er nóg meer voor wil betalen’|‘In bitcoin beleggen? Alleen om te verkopen aan een gek die er nóg meer voor wil betalen’]]
* 2021-02-17: DeMorgen (B): [[PUB:Waarom de klap van de bitcoin even hoorbaar zal zijn als dynamiet|'Waarom de klap van de bitcoin even hoorbaar zal zijn als dynamiet']]
* 2021-02-16: Volkskrant: [[PUB:'Ik heb nooit een bitcoin gekocht. Ik blijf het gebakken lucht vinden'|'Ik heb nooit een bitcoin gekocht. Ik blijf het gebakken lucht vinden']]
* 2021-02-16: Tweakers.net: [[PUB:Bitcoin is 50.000 dollar waard|Bitcoin is 50.000 dollar waard]]
* 2021-02-12: Telegraaf: [[PUB:‘Populariteit van bitcoin heeft ook schaduwzijde’|‘Populariteit van bitcoin heeft ook schaduwzijde’]]
* 2121-02-12: BNR: [[PUB:Bitcoin versus de Dollar (podcast) | Bitcoin versus de Dollar (podcast)]]
* 2021-02-12: FD: [[PUB:Bitcoinmarketing|Bitcoinmarketing]]
* 2021-02-11: AD: [[PUB:Econoom Rabobank: 'De bitcoin kan alle kanten op stuiteren'|Econoom Rabobank: 'De bitcoin kan alle kanten op stuiteren']]
* 2021-02-10: NOS: [[De koers stijgt en stijgt, maar 'bitcoin kopen blijft een gokspelletje']]
* 2021-02-10: Telegraaf [[PUB:Waarom kost Bitcoin USD 48000?|Waarom kost Bitcoin USD 48000?]]
* 2021-02-09: Volkskrant: [[PUB:Is dit het moment om bitcoins in te slaan en slapend rijk te worden|Is dit het moment om bitcoins in te slaan en slapend rijk te worden]]
* 2021-02-09: IEX Geld: [[PUB:2 redenen om niet in bitcoin te beleggen|2 redenen om niet in bitcoin te beleggen]]
* 2021-01-04: RTL Nieuws: [[PUB:Bitcoin in vrije val: 'Kleine transacties beïnvloeden de prijs enorm'|Bitcoin in vrije val: 'Kleine transacties beïnvloeden de prijs enorm']]
* 2020-12-28: NOS.nl: [[PUB:Bitcoin maakt comeback in 2020, munt 'is nieuwe fase ingegaan']]
* 2019: Wijzer in Geldzaken: [[PUB:Wijzer in geldzaken:Beleggen in Bitcoins en ander cryptogeld|Beleggen in Bitcoins en ander cryptogeld]]

=== Artikelen toevoegen ===
'''Korte versie''': Maak een nieuwe pagina (met '''PUB:''' ervoor), en voeg slablonen '''Nieuwsbericht''' (1x), '''Quote''' en '''Reactie''' zo vaak toe als nodig.

'''Lenge versie''': Als je een artikel hebt gevonden waar je commentaar op wil geven, voeg het dan toe. Hieronder de stappen:

#[[BTC_Wiki_NL:Over#Bewerkersaccount_aanvragen|Vraag een account aan om te kunnen bewerken]]
# Open het artikel in een tabblad en bekijk (1) de link, (2) de titel, (3) de auteur, (4) de datum, (5) de experts (indien van toepassing) en (6) de naam van de publicatie:[[Bestand:Artikel-Uploaden-Stap-1.png|gecentreerd|miniatuur|401x401px|Stap 1]]
# Maak een archieflink door een screenshot/plaatje/foto van het artikel te uploaden, of door de link (1) in te voeren op [https://archive.org/ archive.org] of [https://telegra.ph/ telegra.ph].
# Kopiëer de letterlijke titel van het artikel, en zet het hier in de zoekbalk met '''PUB:''' ervoor. Als het goed is, vindt hij NIET de pagina (want je gaat hem toevoegen!). Klik in de zoekresultatenpagina op '''Maak de pagina "PUB:Titel van het artikel" op deze wiki!'''. [[Bestand:Artikel uploaden Stap 2.png|gecentreerd|miniatuur]]
# Je bent op de bewerk-pagina. Klik op Invoegen --> Sjabloon. Voeg het sjabloon voor Nieuwsartikel in. Vul de velden in.[[Bestand:Image.png|gecentreerd|miniatuur|Sjabloon invoegen]][[Bestand:Nieuwsartikel Sjabloon.png|gecentreerd|miniatuur|Nieuwsartikel]][[Bestand:Velden invoeren.png|gecentreerd|miniatuur]]
# Vul nu de quotes in en geef tegenargumenten. Voeg steeds '''Quote'''-sjablonen in. Verwijs eventueel naar [[Mythes]]. Voeg zo veel quotes toe als je wil, maar kopiëer niet grotere stukken dan nodig om je punt te maken.[[Bestand:Quote invoegen.png|gecentreerd|miniatuur|Gebruik veld "1" voor alle quotes.]]
# Zet onder je quotes de tegenargumenten, gebruik het '''Reactie'''-sjabloon.
# Druk op '''Wijzigingen opslaan'''.
# Pas deze pagina ([[Bitcoin in de media]]) aan met een link naar je artikel
Kom bij vragen in de [https://t.me/BTCWikiNL Telegramgroep].

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T00:11:05Z

Henq:

== Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord ==
door 1Vandaag
gepubliceerd op 17-12-2023
Auteurs: Josephine Ummels (X: @josephineummels), Ella Santhagens (X: @ellasanthagens)
Bron archive: [https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/ archive.org]

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs Hummels en Santhagens behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

[[Bestand:1vandaag.jpg|geen|miniatuur]]

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

''Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.''

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

''Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."''

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen heroine, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

''Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.''

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

''Zijn cryptomunten een soort belegging?''
''Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) ''
''Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd."''
''Omdat het '''nergens''' op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.''

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal in het uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dicht in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

''"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan." ''

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

Bestand:1vandaag.jpg

2023-12-18T00:08:52Z

Henq: schermafdruk 1Vandaag artikel dd 17dec2023

== Beschrijving ==
schermafdruk 1Vandaag artikel dd 17dec2023

PUB:Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol

2023-12-18T00:05:10Z

Henq: eerste versie van hitpiece als door Repelpeet gemeld. Nog geen opmaak. links e.d. dat moet nog komen.

== Wat maakt cryptomunten als bitcoins zo wisselvallig en risicovol? En andere vragen over digitale valuta beantwoord ==
door 1Vandaag
gepubliceerd op 17-12-2023
Auteurs: Josephine Ummels (X: @josephineummels), Ella Santhagens (X: @ellasanthagens)
Bron archive: [https://web.archive.org/web/20231217224022/https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wat-maakt-cryptomunten-als-bitcoins-zo-wisselvallig-en-risicovol-en-andere-vragen-over-digitale-valuta-beantwoord/ archive.org]

Het artikel bevat zeker enige punten die terecht genoemd worden: Bitcoin en andere cryptovaluta hebben een zeer volatiele (beweeglijke) koers, je kan ze verliezen als je niet zorgvuldig omgaat met het bewaren ervan en er zijn veel bedriegers op de jonge markt. Maar er zijn ook crypto-handlaren met registratie (in feite een vergunning) van De Nederlandse Bank, dus die hebben hun zaakje hoogstwaarschijnlijk wel op orde.

Maar het is vooral tekenend dat de auteurs Hummels en Santhagens behalve de twee economen niemand aan het woord laten uit de crypto-industrie. We weten allemaal dat Bitcoin een 'bottom-up' verschijnsel is, dwz door enthousiasme van gewone, ongeorganiseerde burgers in het leven is geroepen en steeds verder omarmd wordt. Het is dus niet iets dat voorkomt uit de gevestigde orde (overheden, banken, universiteiten etc) en om dan juist enkel vertegenwoordigers van de gevestigde orde aan het woord te laten, getuigd niet van moreel juiste 'hoor en wederhoor' journalistiek. Het lijkt er op dat Hummels en Santhagens, wellicht in opdracht van hun werkgever 1Vandaag, er op uit waren om een 'hit piece' te publiceren: een eenzijdig artikel met de bedoeling Bitcoin en crypto in een kwaad daglicht te stellen.

En nu nog enkele feitelijke punten van kritiek.

''Hoogleraar Financial Market Infrastructures Ron Berndsen aan de Tilburg University en hoogleraar Monetaire Economie Ivo Arnold aan Nyenrode Business Universiteit geven antwoord op jullie vragen.''

Ron Berendsen heeft zo te zien de juiste papieren. Maar ook: ''" ..a member of the Advisory Council of the SWIFT Institute."'' Het SWIFT systeem is het grootste internationale berichten-systeem voor inter-bancaire geldtransacties. Als Bitcoin en Lighting nog een paar slagen groter groeien, worden ze een serieuze concurrent voor SWIFT. Onbevooroordeeld is de heer Berendsen dus waarschijnlijk niet te noemen.

''Het gebruik van Bitcoin heeft namelijk nadelen, vervolgt Berndsen. "Zo is het niet bekend wat de oorsprong ervan is. Met andere woorden, je weet dus niet of het gebruikt is om criminele activiteiten mee te financieren. Soms worden bitcoins bijvoorbeeld ingezet bij cyberaanvallen, waarbij gehackte bedrijven gedwongen worden bitcoins te betalen om hun systeem terug te krijgen."''

Dit is wel een heel raar argument. Cryptogeld is net als ander geld een ''circulair'' goed. Zowel gewoon geld als crypto aangewend door criminele activiteiten en daarna in beslag genomen door de politie komt altijd gewoon weer terug in de economie. Dacht iemand dat in beslag genomen euro's vernietigd worden? Ook het geld dat ik in de supermarkt uitgeef kan een criminele historie hebben. Aan alle dollar biljetten zitten wel een paar moleculen heroine, zo gaat de legende. Met een kern van waarheid natuurlijk.

''Voorbeelden van cryptovaluta zijn: Bitcoin, Ethereum, Litecoin en Rippl.''

Klein slordigheidje, het is Ripple en niet Rippl.

''Zijn cryptomunten een soort belegging?''
''Berndsen denkt dat je cryptomunten inderdaad eerder kunt zien als een belegging dan als een betaalmiddel. "Maar je geld investeren in Bitcoin brengt veel risico's met zich mee, omdat de koers erg schommelt." (...) ''
''Dat komt omdat het heel onduidelijk is waar de waarde van Bitcoin op is gebaseerd, zegt Arnold. "Dit maakt het zeer geschikt voor speculatie, waarbij mensen bitcoins kopen in de verwachting dat anderen dit ook zullen doen. Dit wordt ook wel het 'Bandwagon-effect' genoemd."''
''Omdat het '''nergens''' op is gebaseerd, is het eigenlijk gewoon gokken, concludeert Arnold.''

De waarde van Bitcoin is niet nergens op gebaseerd: Het belangrijke aspect waarop de waarde van Bitcoin gebaseerd is, is de limiet van 21 miljoen bitcoins die maximaal in het uitgegeven kunnen worden (ongeveer 20 miljoen zijn er al uitgegeven, dus nog plm. 1 miljoen te gaan).

Dit maakt Bitcoin zo uniek: een door de mens geproduceerd iets dat gegarandeerd een gelimiteerde hoeveelheid heeft. Er is geen enkel ander goed te bedenken waar dat voor geldt. Kunst van overleden artiesten komt het dicht in de buurt: er komen geen Picasso's of Rembrandt's (schilderijen etc) meer bij. (Vraag om over na te denken: zou dat wellicht bijdragen aan de grote sommen gelds die de superrijken willen neertellen voor deze kunstwerken?). Maar anders dan schilderijen is Bitcoin in miljoenen partjes te verdelen en over het internet de hele wereld over te sturen.

Zeker in een tijd waarin het woord inflatie (hogere prijzen door geldontwaarding) dagelijks in het nieuws is, gaan mensen op zoek naar zaken die geen waarde verliezen, ''door hun schaarste''. Historisch was dat goud, maar steeds meer mensen menen dat Bitcoin ook wel eens goede bescherming tegen inflatie zou kunnen bieden, als een soort digitaal goud dus - de volatiliteit op de koop toe nemende.

''"... omdat er zoveel berekeningen gemaakt moeten worden is de ecologische voetafdruk heel groot." Het is moeilijk om hier iets aan te veranderen, omdat niemand de baas. "Er is geen directie die kan bepalen dat er een verandering moet komen", vertelt Berndsen. "Daarom hebben de 'Bitcoin miners' geen prikkel om anders te werk te gaan." ''

Het is precies andersom: Proof of Work, de energie kostende wijze waarom de Bitcoin blockchain veilig wordt gehouden is de kern-uitvinding van Bitcoin, gedaan door Satoshi Nakamoto. Deze methode om is juist bedacht om een decentraal geld systeem op te kunnen zetten. Het is niet een gebrek aan 1 aanspreekpunt, dat verhindert dat de wijze van mining gestopt kan worden, maar het ontbreken van een alternatief. (Proof of Stake, het alternatief waarom Ethereum is overgeschakeld, vertoont al haarscheurtjes, het netwerk is een stuk gecentraliseerden dan dat van Bitcoin).

Nostr

2023-11-24T10:46:27Z

Henq: === Nostr protocol als platform === Habla en Flockstr toegevoegd

'''Nostr''' is een communicatie-protocol waarbij gebruikers (via '''clients''') met behulp van private-public key paren voor de identificatie en authenticatie met elkaar berichten kunnen uitwisselen via '''relays''' (die de berichten niet kunnen inzien) die voor de transmissie zorgen. Nostr is het acroniem voor ''Notes and Other Stuff Transmitted by Relays''.

Gebruikers identificeren zich met een private sleutel die je kan beschouwen als het wachtwoord om in te loggen. De publieke sleutel is je 'ontvangst'-adres, een flinke hoeveelheid tekens, startend met '''npub'''.

Een voorbeeld is ''npub1a2cww4kn9wqte4ry70vyfwqyqvpswksna27rtxd8vty6c74era8sdcw83a'', de publieke sleutel van financieel analist Lyn Alden. Je hoeft enkel je private sleutel zorgvuldig te bewaren, want je publieke sleutel wordt uit je private sleutel gegenereerd. De private sleutel begint met '<nowiki/>'''nsec..'''' en die houdt je geheim.

Het startpunt is berichtenuitwisseling tussen 2 adressen, vergelijkbaar met een mail of 1-op-1 chat. Maar op basis van het simpele Nostr protocol kunnen verschillende toepassingen worden gebouwd. De meeste ontwikkeling is nu gericht op het ontwikkelen van clients die de functie van Twitter nabouwen, waarbij berichten kunt delen met de wereld. Anderen kunnen je dan 'volgen'. Maar ook andere functionaliteit wordt gebouwd zoals groep-chats die we vanuit Telegram kennen. Maar elk soort bericht kan worden gedeeld, dus ook een schaak-client is al in ontwikkeling.

=== Link met Bitcoin en Lightning ===
Onderdeel van de Twitter-alternatieven is een op Bitcoin [[Lightning]] gebaseerd betalingssysteem in het Nostr netwerk. Waar we in Twitter 'likes' gebruiken, kunnen we in Nostr met '''Zaps''', satoshi's sturen voor een tweet. Hiermee is ''value-for-value' publishing'' mogelijk, waarbij een lezer de auteur voor haar werk betaalt met een (micro) betaling, buiten het reguliere geldsysteem om uiteraard.

Dit is de reden waarom veel bitcoiners actief zijn op Nostr. Een andere belangrijke gebruiker is Jack Dorsey, de originele oprichter van Twitter en Bitcoin aanhanger. Hij heeft de ontwikkeling van Nostr een flinke stimulans gegeven door in december 2022 een bedrag van 14 BTC te schenken om ontwikkeling binnen Nostr te stimuleren. In mei 2023 heeft hij nog eens 10 miljoen dollar geschonken aan The Nostr Fund op OpenSats ([https://opensats.org/blog/opensats-receives-additional-funding-of-dollar10m-from-startsmall bron]).

=== NIP05 ===
'''NIP05 identifier:''' Binnen Nostr worden nieuwe functies aan het protocol toegevoegd via NIP's: Nostr Implementation Possibilities. Deze documenteren wat geimplementeerd kan worden door Nostr-compatibele ''relay'' en ''client'' software. Een voorbeeld daarvan is NIP05. Omdat de publieke sleutel moeilijk te onthouden is, zijn er een services in het leven geroepen die verkorte adressen genereren en daarvan een gids (directory) aanhouden. [https://nostrplebs.com/register Nostrplebs] is zo'n service. Het gegenereerde adres lijkt erg op een e-mailadres. Zo heeft Matt Odell als NIP05 identifier: odell@werunbtc.com.

=== Aan de slag ===

==== Applicaties ====
Omdat het een open protocol is, worden verschillende clients ontwikkeld. En omdat het protocol op zich redelijk eenvoudig is, gaan de ontwikkelingen snel. Zo zijn er veel clients en in verschillende ontwikkeltalen, voor verschillende platformen. Een volledig overzicht met alle clients en features vind je [https://nostorg.github.io/clients/ hier]. De '''meest populaire clients zijn''':
* iOS app: [https://apps.apple.com/us/app/damus/id1628663131 Damus]
* Android app: [https://play.google.com/store/apps/details Amethyst]
* Desktop: [https://lume.nu/ Lume] [https://github.com/mikedilger/gossip Gossip]
* Web: [https://app.coracle.social/relays Coracle.social] [https://iris.to/ Iris.to] [https://snort.social/ Snort.social] [https://primal.net/ Primal.net]

# Kies een client (app of browser-based) en open deze. Een aantal relays worden standaard gevuld.
# Genereer een private key-public key pair. Bewaar je keys goed en deel je private key (nsec...) niet ! (je kan met je private key inloggen op verschillende clients)
# Maak een NIP05 identifier (optioneel, maar handig), via [https://nostrplebs.com/register Nostrplebs] bijv.
# Vind mensen om te volgen of om berichten te sturen. Een goed startpunt is de Nostr Nederland Volglijst [https://nostr.com/npub1n0strrg4pc30g4zjf8kdl69e8d6efr896vrrkqyk080amf84vfksd74jz0 npub1n0strrg4pc30g4zjf8kdl69e8d6efr896vrrkqyk080amf84vfksd74jz0] ([https://nostr.band/?q=following%3Anpub1n0strrg4pc30g4zjf8kdl69e8d6efr896vrrkqyk080amf84vfksd74jz0&type=profiles klik hier] om de lijst met profielen die Nostr Nederland Volglijst volgt te openen).

==== Zelf een Nostr relay draaien ====
Ook kan je zelf een Nostr relay draaien. Hier is niet veel hardware capaciteit voor nodig. Zo heeft [[Umbrel]], de populaire home server software die veel bitcoiners gebruiken om hun bitcoin node of Lightning node thuis te draaien, onlangs ondersteuning toegevoegd voor Nostr relays. Eenmaal geïnstalleerd en verbonden met uw favoriete client, kan je inhoud posten via het Nostr-protocol en de gegevens opslaan op je eigen server en harde schijf.

Een relay heeft een url die begint met '''wss://''', bijv wss://relay.nostr.band/.

Een overzicht met alle Nostr relays vind je op [https://nostr.watch nostr.watch].

=== Nostr protocol als platform ===

Nostr is niet zo zeer een toepassing als een protocol. Een architectuur waarbij clients stukjes data (tekst, afbeeldingen etc) naar relays sturen en weer ophalen. De basis is Nostr zoals een soort X (Twitter): berichten plaatsen en berichten van anderen volgen. Maar er zijn op basis van dit protocol nog meer typen toepassing te bedenken

* [https://habla.news Habla.news]: een schrijvers-medium ( à la Medium.com) waarbij auteurs artikelen schrijven en de lezers de auteurs kunnen betalen middels Zaps
* [https://www.flockstr.com/explore Flockstr.com] Een agenda systeem voor het organiseren van meetups (à la Meetups.com)

=== Bronnen ===
* '''Nostr Telegram groep Nederland''': https://t.me/nostrnederland (Nederlandse Nostr Praat. NIPs, Pubkeys en meer! 🇳🇱)
* [https://nostr.how Nostr.how] engelstalige how-to gids
* Het laatste Nostr nieuws: [https://nostr.report/desktop.php https://nostr.report] ([https://njump.me/nostreport@nostr.report nostreport@nostr.report])
* Laatste Nostr items op stacker.news: https://stacker.news/~nostr/recent

Waarom Bitcoin Zoveel Verwarring Veroorzaakt

2023-10-31T23:11:46Z

Henq: /* Uniek Verband tussen Digitale en Fysieke Wereld */

== Onbegrepen==
Bitcoin lijkt wel een onbegrepen buitenaards wezen. Journalisten, economen en bankiers struikelen over elkaar heen om Bitcoin te duiden, of het volk te waarschuwen, en [[Bitcoin in de media|kramen daarbij onbedoeld regelmatig de grootste onzin uit]].

Hoe komt dat toch? Waarom is Bitcoin zo ongrijpbaar? Waarom 'klikt' het niet tussen Bitcoin en de opiniemakers?

== Uniek Verband tussen Digitale en Fysieke Wereld ==
Bitcoin is niet alleen maar software. Het is juist een uniek samenspel tussen software en de fysieke wereld, de wereld van energie en tijd. Door het delven (mining) worden beide werelden aan elkaar gesmeed. Zonder [[Mining|mining]] heeft de software geen zin, en zonder de software heeft het kostbare mining proces geen enkele zin noch waarde.

Deze koppeling is uniek, nooit eerder vertoond, en zal naar alle waarschijnlijk ook niet zinvol gerepliceerd worden. (Altcoins proberen het, maar een nuttige bijdrage hebben deze nauwelijks geleverd).

De fysieke wereld is de wereld van energie & tijd. Energie vertegenwoordigd kosten en schaarste (energie is nooit gratis), en het 10 minuten ritme van de blokken die de blockchain vormen leggen een onherroepelijke band met de tijd. (Dit wordt door de unieke uitvinding van de difficulty ([[Mining#Moeilijkheidsgraad moeilijkheidsgraad]]) bewerkstelligd).

Het belangrijkste effect van de drievoudige koppeling tussen energie, tijd en de digitale boekhouding (blockchain) is dat de blockchain niet te veranderen is. Het is een monument in de geschiedenis. (Dat klinkt misschien melodramatisch, maar het is fundamenteel juist).

Zonder de impact van deze unieke drie-weg symbiose te doorgronden is kritiek leveren op Bitcoin al bij voorbaat futiel.

== Enkel op het Internet ==
Bitcoin bestaat enkel op het Internet. Een triviale mededeling lijkt het, maar het heeft vergaande implicaties.
Muziek kennen we als vinyl platen, cassettes en CD's en sinds 1995 als digitale MP3 voor het internet.
Idem voor video: eigenlijk eerst als celluloid film, toen video op tape en nu MP4/MOV en andere formats, digitaal voor op de computer en telefoon, en dus op het Internet.

Goud kunnen we in onze hand houden. Briefgeld ook.

Maar Bitcoin is een eenheid van waarde die enkel en alleen in digitale vorm bestaat! "Als er geen stroom/internet is, heb je niets aan je Bitcoin" klopt dan ook in beginsel. Dat 'eentjes en nulletjes' zélf waarde hebben en niet waarde vertegenwoordigen, wekt veel verwarring.

Maar iedereen die kids digitale games heeft zien spelen en echte euro's voor een virtueel zwaard heeft zien betalen, snapt dat waarde ook in iets virtueels kan zitten.

Max Keiser zei in 2013: "De intrinsieke waarde van e-mail is nul. Maar de gebruiks-waarde van email voor miljarden mensen beloopt bij elkaar geteld in de triljoenen."

== Hyper-schaars ==
Bitcoin heeft een harde limiet, dat wil zeggen dat er niet meer gemaakt gaan worden dan 21 miljoen. Nog nooit eerder is er een menselijk product geweest waar op voorhand een ijzersterke limiet in de productie is afgedwongen. Van alles wat we verzinnen (schoenen, cacao, ...) kunnen we zoveel maken als we willen, XXX
"Picasso's!" kan een tegenwerping zijn: er worden nooit meer Picasso's gemaakt dan er nu zijn, de heer Picasso is immers in 1973 overleden. Een Picasso schilderij of andere kunstwerk is veel waard. XXX

== Autonoom en Decentraal ==
Er bestaat niet zoiets als een Bitcoin hoofdkantoor. Er is geen woordvoerder, noch CEO. Bitcoin laat zich niet aan wetten en regels onderwerpen (het menselijk handelen rondom Bitcoin wèl). In 2020 waren 18,5 miljoen van de 21 miljoen bitcoin geproduceerd (gedolven/gemined), in 2032 is dat 99%, in 2140 is dat 100%. Dit schema is oervast en bij wijze van spreken, nee, letterlijk: zelfs een atoombom kan hier geen verandering in aanbrengen.

Bitcoin 'leeft' decentraal op tienduizenden computer verspreid over alle uithoeken van de aarde. Er is niet een verantwoordelijke persoon aan te wijzen. Boos worden op Bitcoin is net zo zinnig als boos worden op het weer of op een pandemie.

Bitcoin is uitgevonden en kan niet on-uitgevonden worden. We hebben er allemaal mee te leren leven.

== Bitcoin is Mondiaal ==
Alle gewichtige zaken op onze aarde leiden tot kamp-vorming: de dollar kent haar bondgenoten en haar aarts-vijanden. Aardolie deelt de landen op tot OPEC en non-OPEC.
Bitcoin is niet het werk van een specifiek land, elk land wordt erdoor overvallen. Coalities van "geallieerden tegen Bitcoin" zijn niet te verwachten, want op voorhand tot roemloos ondergang gedoemd.

Het mondiale karakter van Bitcoin werd duidelijk toen in 202x China Bitcoin mining verbood. Daarvoor was Bitcoin mining in China een miljarden-industrie geworden, mede door overvloed aan goedkope elektriciteit. Meer dan de helft van alle bitcoins werden in China gedolven.

Velen voorspelden dan ook de teloorgang van Bitcoin toen de Chinese maatregel werd afgekondigd. Echter, er ontstond slechts een disruptie van enkele maanden, want de mining-servers werden ''en masse'' naar de USA, Canada en Zuid Amerika verscheept en waren enkele maanden later weer volop in productie.

== Bitcoin disciplineert en heeft lak aan het primaat van het gezag ==
Bitcoin legt onbarmhartig de rotte plekken bloot die ons huidig financieel stelsel uithollen: de torenhoge staatsschulden en de perverse macht van banken. Dat pensioenpotten worden geplunderd, dat sparen geen zin meer heeft. Dat [[inflatie]] is wel degelijk gearriveerd, zij het met een masker op: vermomd als negatieve rente. Dat kapitaalvorming, de kern van een markt-economie met ondernemers, door negatieve rente wordt ondermijnd.

Politici zijn gewend met retoriek dit falen te overschreeuwen, met beloftes dat het in de toekomst beter zal gaan, het zgn 'kicking the can down the road'. Nu verwaaien hun woorden in de bulderende wind van Bitcoin en blijken de keizers geen kleren aan te hebben. Pijnlijk. De huidige problemen doorschuiven naar de volgende generatie gaat lastig worden.

Bitcoin geeft het goede voorbeeld: met Bitcoin kan je niet meer uitgeven dan je bezit. Met Bitcoin als universele globale meetlat zullen landen en hun centrale banken (knarsetandend) gedwongen worden hun geld weer aantrekkelijk te maken voor nijvere spaarders. Begrotingsdiscipline, minder oorlogen

Bitcoin dwingt machthebbers tot onvermijdelijke, maar nodige, pijnlijk ingrijpen. Uitstel van onpopulaire maatregelen tot na de volgende verkiezingen wordt steeds lastiger. Bitcoin doet het licht aan op het feestje om 3uur in de morgen als iedereen er op zijn slechts bij loopt.